M. Koopman

Getypte lijst op papier.

* **Inhoud:** De lijst bevat 28 namen van mannen (gebaseerd op de initialen en de aard van het beroep in die tijd). * **Structuur:** De lijst is globaal alfabetisch gesorteerd op achternaam. Achter de namen staan getallen die gelezen moeten worden als geboortedata (dag, maand en de laatste twee cijfers van het jaartal, variërend van 1878 tot 1901). * **Punctie en Typografie:** De interpunctie in de datums is inconsistent (punten, komma’s, apostroffen, koppeltekens en dubbele punten worden door elkaar gebruikt). Opvallend is het gebruik van de letter 'o' in plaats van het cijfer '0' bij de jaartallen '8o' (Koopman) en '1o' (de Rood). * **Beroepsgroep:** "Lompenventers" (ook wel voddenmannen genoemd) verzamelden en verhandelden oude kleding, textiel en metalen. Dit was in de 19e en vroege 20e eeuw een beroep dat veelvuldig werd uitgeoefend door het joodse proletariaat in Amsterdam.

Ambtelijk memorandum/rapportage betreffende markt- en ventvergunningen.

Dit document is een administratieve verslaglegging over de controle op ventvergunningen (v.v.) van specifieke personen. De kern van het document ligt in de bureaucratische uitsluiting en registratie van Joodse handelaren tijdens de Duitse bezetting. Opvallende elementen: * **Identificatie:** Er wordt expliciet melding gemaakt van het feit dat een controleur een venter (D. de Raay) "niet als een Jood gekend" heeft, wat verklaart waarom hij aanvankelijk niet was aangeschreven. Dit wijst op de actieve opsporing van Joodse burgers door de Amsterdamse (of lokale) autoriteiten. * **Inbeslagname:** De tekst vermeldt dat vergunningen van "Joodsche straathandelaren" worden verzameld. Dit maakt deel uit van de maatregelen om Joden uit het economische leven te verwijderen. * **Persoonlijke bezittingen:** Bij M. Koopman zijn niet alleen zakelijke papieren, maar ook zijn persoonsbewijs, L.B.D.-kaart en privéfoto's ingenomen. De ambtenaar vraagt zich af wat aan de man teruggegeven moet worden. * **V.V. Terminolgie:** "v.v." staat voor VentVergunning. De reeksen (Serie I, Serie E.Z., etc.) verwijzen naar de administratieve indeling van de marktwezen-autoriteit. ---

Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.

* **Inhoud:** Het document is een register van personen die werkzaam waren als 'lompenventer' (handelaar in oude kleding en textiel). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam. Elke regel bevat: 1. Een handgeschreven referentie- of dossiernummer (bv. 19/155). 2. Initialen en achternaam. 3. Een datum in het formaat Dag. Maand'Jaar (bv. 11.10'78 voor 11 oktober 1878). 4. Een handgeschreven 'X', wat duidt op een controle of verificatie van de vermelding. * **Demografie:** Veel van de vermelde namen (zoals Polak, Goudsmit, Koopman, Waterman) wijzen op een sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in dit beroep.

Handgeschreven register/lijst van personen, adressen en data van inlevering.

* **Doel van het document:** De lijst lijkt een administratieve controlelijst voor het vorderen van goederen. De kolom "d.d. Inlevering" bevat vaak specifieke data, maar ook opmerkingen als "d. Sicherheits pol. ingel." (door Sicherheitspolizei ingeleverd), wat duidt op dwang of inbeslagname door de bezetter. * **Geografische spreiding:** De adressen concentreren zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat, Jodenbreestraat) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Louis Bothastraat). * **Namen:** Veel typisch Joods-Amsterdamse achternamen (Kool, Koopman, de Hond, Lakmaker, Vischjager). * **Marginalia:** Er zijn diverse potloodnotities die verwijzen naar correspondentie ("volgens brief", "zie no 10/3/28") of wijze van transport ("per post", "per telefoon"). De afkorting "S.P." of "Sicherheits pol." verwijst naar de Duitse veiligheidspolitie. "Diam. B." bij no 122 zou kunnen verwijzen naar de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB).

Document

- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.

Twee pagina’s uit een handgeschreven alfabetisch of numeriek geordend adresregister of ledenlijst.

* **Ordening:** Het register lijkt te zijn opgezet om personen per adres of lidmaatschap te registreren. Op de tweede pagina is te zien dat er ruimte is gereserveerd (nummers zonder namen), wat duidt op een administratief groeisysteem. * **Handschrift:** Een geoefend administratief handschrift uit de vroege 20e eeuw. Gebruik van afkortingen zoals 'nw' (nieuwe), 'h' (huis/begane grond), 'b' (boven/bel-etage), en Romeinse cijfers voor verdiepingen (I, II, III). * **Correcties:** Er is één regel op pagina 15 die volledig is doorgehaald met een blauw potlood of inkt, wat wijst op een mutatie in de administratie (verhuizing of overlijden). * **Topografie:** De genoemde locaties bestrijken zowel de oude Jodenbuurt (Uilenburg, Rapenburg, Waterlooplein, Jodenbreestraat) als de toenmalige nieuwbouwwijken zoals de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Afrikanerplein) en de Oosterparkbuurt.

Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).

* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.

Document

Deze lijst is een schrijnend voorbeeld van de bureaucratische systematiek waarmee de Jodenvervolging in Nederland werd uitgevoerd. De letter 'J' vóór de registratienummers identificeerde de personen expliciet als Joods. De lijst bevat mannen van verschillende leeftijden, variërend van jonge twintigers tot vijftigers, allen woonachtig in Amsterdam. De vele adressen in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt weerspiegelen de concentratie van de Joodse bevolking in deze wijken. De rode vinkjes, soms dubbel aangebracht, suggereren een controleproces waarbij werd nagegaan of de personen daadwerkelijk waren verschenen voor hun tewerkstelling of transport.

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, in stempelkader:] BIJBLAD VAN: M. No. 90/30/1 1940 DOORGEZONDEN: 8/5-'40 [Rechtsboven, handgeschreven in potlood/lichte inkt:] Mosplein verzoek om ass. t. m. v. G.J. Koopman geb. 27/2 09 H. Dijkema advies 8-5-40 de Haer [Midden links, handgeschreven:] Aan Den Heer Inspecteur, Tegen het verzoek van R. Peijs is m.i. geen bezwaar. 15/1 1940 D [paraaf] [Midden onder, ha...

# TRANSCRIPTIE 21 mei. WelEd. Gestr. Heer. Met deze word u beleefd vragen om toestemming te kunnen krijgen voor een hulp op de Markt aan het Mosveld op Zaterdag en wel bij standplaats No 18. De naam der hulp is G. J. Koopman Geb 27 Feb 1909. adres Weegbreestr 47 I Hopende op u toestemming Teeken ik met Dank. GO

# TRANSCRIPTIE Mr. J. MARTIN MULLER Mr. B. BOELMANS TER SPILL ADVOCATEN EN PROCUREURS Telefoon 96111 (2 Lijnen) VS. Postgiro Mr. MARTIN MULLER 121278 Postgiro Mr. BOELMANS TER SPILL 6458 4244. N° 76ª/572/2 M. 1042 4/9 AMSTERDAM Z. 11 September 1942. JAN LUYKENSTRAAT 17 [handgeschreven in rood:] u.i.h. Muller De Directie der Gemeentelijke Vischmarkt de Ruyterkade 5-13 <u>A M S T E R D A M ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven bovenaan:] *exter* den Heer I. Koopman, President Brandstraat 6 III, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wyk 20. 77/41/3 M 1 October 1940. My is gerapporteerd, dat U op Maandag 30 September jl. Uw betalingsbewys voor de Centrale Markt heeft uitgeleend aan Uw vader. In verband hiermede heb ik U, ingevolge het bepaalde in artikel 35...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief op officieel briefpapier. * **Afzender:** Comm. Venn. G. C. Koopman & Co., Amsterdam-C. (Agents-Brokers). * **Ontvanger:** Dr. A. v.d. Laan, Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Datum:** 27 januari 1940. * **Kenmerken:** Getypt op briefpapier met voorgedrukte kop en diverse stempels en handgeschreven ambtelijke aantekeningen. ...