J. Pan
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Administratief register of kasboek van marktkooplieden/vergunninghouders.
* **Structuur:** Het document is opgezet als een kwantitatief overzicht. Elke rij vertegenwoordigt een handelaar, en de kolommen rechts dienen om de handelstypes te turven. * **Inhoud:** De lijst toont een grote diversiteit aan kleinschalige handel rond de eeuwwisseling, met een sterke nadruk op tweedehands kleding ("2' hands kleeding"), wat met 24 vermeldingen de grootste categorie is. * **Sociaal-economisch:** De overvloed aan Joodse achternamen (zoals Polak, Waterman, Cohen, Casseres, Montezinos) suggereert dat dit register betrekking heeft op een Joodse buurt of markt, zeer waarschijnlijk de Amsterdamse Jodenbuurt (bijv. Waterlooplein of Uilenburg). * **Tijdsspanne:** Hoewel de data ver uit elkaar liggen, lijken de inschrijvingen in een vergelijkbaar handschrift te zijn gedaan, wat kan duiden op een overschrijving uit eerdere registers voor administratieve doeleinden of een langdurig lopend dossier per standplaats.
Administratief register / Mutatielijst (verhuizingen of signaleringen).
* **Structuur:** De lijst is strikt alfabetisch op achternaam gesorteerd. De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping van de woning. "hs" staat voor huis (begane grond). * **Annotaties:** * De **V-tekens** in rood en blauw duiden op administratieve controle of verificatie door verschillende afdelingen. * De rode letter **'S'** bij de data is een veelvoorkomend kenmerk in registers uit de bezettingstijd, vaak duidend op 'Signalering' of een specifieke status binnen het bevolkingsregister tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Geografie:** De genoemde straten concentreren zich in de Amsterdamse wijken De Pijp (Sweelinckstraat, v. Ostadestraat), de Staatsliedenbuurt (v. Hogendorpstraat, v. Beuningenstraat) en Amsterdam-West (Kinkerstraat, Admiralengracht). ---
Officieel rapport van controleurs.
Dit rapport beschrijft een controlebezoek naar aanleiding van een klacht over mogelijke onregelmatigheden in de fruithandel tijdens de Duitse bezetting. * **De Klacht:** Een handelaar (Groenestijn) klaagt over zijn buurman-kruidenier (Mersmann). Groenestijn kan zelf nauwelijks fruit bemachtigen op de Centrale Markt, terwijl Mersmann een ruime voorraad lijkt te hebben. Dit wijst op een sfeer van schaarste en onderling wantrouwen/concurrentie. * **Het Onderzoek:** Controleurs bezoeken Mersmann op 11 december 1942. Ze vinden inderdaad een aanzienlijke voorraad fruit (druiven, stoofperen, appels). * **De Verdediging:** Mersmann kan de legale herkomst van zijn waren aantonen met facturen ("notas") van de firma Hakker. Bovendien beschikt hij over de noodzakelijke officiële erkenningen (vergunningen) van de distributie-instanties. * **Conclusie:** De controleurs vinden geen bewijs voor prijsopdrijving of illegale handel. De verklaring van Mersmann wordt bevestigd door de leverancier (F. Hartman). De klacht van Groenestijn lijkt hiermee ongegrond, of in ieder geval is er geen strafbaar feit geconstateerd.
Handgeschreven rapportage.
* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een incident waarbij twee visverkopers (Snijp en Peen) ervan werden verdacht illegaal vis te verkopen buiten de aangewezen marktlocatie (aan de Baanweg). De verdenking kwam voort uit een telefonische melding bij de politie en observaties van inspecteurs van de Gemeentelijke Woningdienst. De auteur van het rapport nuanceert de beschuldiging dat de verkopers het publiek onnodig lieten wachten, maar bevestigt de onregelmatigheid van de locatie. * **Toon:** Zakelijk en feitelijk, maar met een licht verdedigende ondertoon ten opzichte van de logistieke afhandeling op de markt zelf. De auteur lijkt de inspecteurs (Mr. Buis) enigszins kritisch te benaderen ("heeft U dat geconstateerd?"). * **Kernpunten:** * Vermoeden van illegale straathandel en "knoeiwerk". * Conflict tussen officiële marktvoorschriften en de praktijk van het sorteren van vis. * Betrokkenheid van meerdere instanties: Politie, Gemeentelijke Woningdienst en het markttoezicht.
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE Den Heer Directeur v/h Marktwezen. Jan van Galenstraat. AMSTERDAM W. ===========
# TRANSCRIPTIE Den Heer. Directeur v/h. Marktwezen Jan van Galenstraat Amsterdam (W.)
# TRANSCRIPTIE Den Heer Directeur van het Marktwezen Jan van Galenstraat 14 Amsterdam W.
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer
# TRANSCRIPTIE Aan: J. F. Jansen Czaar Peterstraat 93 ^I