M. Koekoek
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
M. Koekoek was een marktkoopvrouw (aangeduid als 'Mejuffrouw') die in 1940 bezittingen verloor op de Kerkstraatmarkt wegens afwezigheid en onbevoegde verkoop. In 1942 werd haar verzoek voor een standplaats afgewezen. In 1943 werden haar goederen ingeleverd door de Sicherheitspolizei. Ze was actief op de Gaaspstraat en de Waterloopleinmarkt.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve kaart/oproeping betreffende marktwezen.
Dit document is een ambtelijke registratiekaart van de marktinspectie in Amsterdam. De kern van de zaak is dat de heer A. Koekoek zijn toegewezen marktplaats (nummer 147 in de Kerkstraat) niet regelmatig bezet. Daarnaast zijn er goederen in beslag genomen omdat hij zonder de juiste papieren ("permissie") verkocht. Uit de aantekeningen blijkt een bureaucratische afhandeling: 1. Koekoek is gemaand in augustus 1940. 2. Hij verschijnt op 9 oktober om uitstel te vragen. 3. De inspecteur verwacht dat hij zijn in beslag genomen goederen terugkrijgt. 4. Echter, er is een betalingsachterstand van zes weken marktgeld. De dwingende instructie onderaan luidt dat hij moet betalen, anders wordt zijn recht op de standplaats ingetrokken.
Dienstverslag / Rapportage van het Marktwezen.
Dit document is een rapportage van een marktmeester aan de Inspecteur der Marktwezen in Amsterdam. De directe aanleiding is een triviale overtreding: twee markthandelaren zijn "te laat ingestald" (te laat begonnen met het opbouwen van hun kraam) op het Amstelplein. De historische zwaarte van het document zit echter in de handgeschreven toevoegingen onderaan. Bij beide personen is genoteerd: **"(is Jood)"**. Dit duidt erop dat de administratie van de gemeente Amsterdam in 1941 proactief de afkomst van burgers registreerde, zelfs bij kleine ordemaatregelen. De notitie "1e melding" suggereert dat dit hun eerste geregistreerde overtreding was. In de marge staat het verzoek om een formele waarschuwing te sturen, ondertekend door "de Beer" op 29 oktober 1941.
Getypte lijst van marktkooplieden.
* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).
Document
* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).
Getypte brief (doorslag).
Deze brief is een formeel afwijzingsbesluit. De toon is zakelijk, kortaf en bureaucratisch. De directeur laat aan de geadresseerde, Mejuffrouw Koekoek, weten dat een verzoek dat zij op 20 oktober 1942 heeft ingediend, niet wordt ingewilligd. Er wordt in deze brief geen specifieke reden voor de afwijzing gegeven. Het document vertoont de kenmerken van een administratieve doorslag (carbon copy) die in een archief is bewaard. De rode aantekening "Verzonden 7/11" diende als interne verificatie dat het origineel op de genoemde datum was gepost. De codes aan de linkerzijde en rechtsboven wijzen op een systematische archivering binnen een grotere organisatie.
Handgeschreven register/lijst van personen, adressen en data van inlevering.
* **Doel van het document:** De lijst lijkt een administratieve controlelijst voor het vorderen van goederen. De kolom "d.d. Inlevering" bevat vaak specifieke data, maar ook opmerkingen als "d. Sicherheits pol. ingel." (door Sicherheitspolizei ingeleverd), wat duidt op dwang of inbeslagname door de bezetter. * **Geografische spreiding:** De adressen concentreren zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat, Jodenbreestraat) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Louis Bothastraat). * **Namen:** Veel typisch Joods-Amsterdamse achternamen (Kool, Koopman, de Hond, Lakmaker, Vischjager). * **Marginalia:** Er zijn diverse potloodnotities die verwijzen naar correspondentie ("volgens brief", "zie no 10/3/28") of wijze van transport ("per post", "per telefoon"). De afkorting "S.P." of "Sicherheits pol." verwijst naar de Duitse veiligheidspolitie. "Diam. B." bij no 122 zou kunnen verwijzen naar de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB).
Administratief register/ledenlijst.
* **Schrift:** Het document is geschreven in een geoefend, administratief cursief handschrift. * **Kolom S. en №:** Deze lijken te verwijzen naar een archiefstructuur of dossiernummers. De nummers in de S.-kolom (11 t/m 14) groeperen de records. * **Adressering:** De adressen bevatten aanduidingen voor verdiepingen: "hs" staat voor 'huis' (begane grond), Romeinse cijfers (I, II, III, IV) duiden de etage aan. * **Nomenclatuur:** De namen zijn veelal typisch voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam van die tijd (bijv. Italiaander, Lakmaker, de Hond, Meents, Isaac). * **Correcties:** Enkele regels zijn met een dikke streep doorgehaald, wat duidt op een mutatie in de administratie (bijv. overlijden, verhuizing of uitschrijving).
Document
* **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens van 48 mannen: een registratienummer (beginnend met 'J', wat waarschijnlijk staat voor 'Jood'), initialen en achternaam, het laatst bekende woonadres in Amsterdam (inclusief verdieping) en de geboortedatum. * **Doel:** Administratieve vastlegging van de tewerkstelling van Joodse mannen in het kader van de 'Werkverruiming'. * **Uiterlijke kenmerken:** De rode en zwarte vinkjes wijzen op een actieve controle van de lijst, mogelijk bij vertrek uit Amsterdam of aankomst in het kamp. De Romeinse cijfers achter de adressen duiden de verdieping aan (I, II, III, IV, V) of 'hs' voor huis (begane grond). * **Demografie:** De mannen op deze pagina zijn geboren tussen 1888 en 1920. Ze woonden verspreid over Amsterdam, met een concentratie in de Oosterparkbuurt en de Transvaalbuurt (bijv. Tugulaweg, D. Theronstraat, Retiefstraat).
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst van marktkooplieden.
| M. Koekoek | 18-11-02 | Weesperzijde 15 III | textiel |
Administratieve lijst - Gaaspstraat
| M. Koekoek | 18-11-02 | Weesperzijde 13 III | textiel |
Handgeschreven register/lijst van personen, adressen en data van inlevering.
| 12 | 202 | M. Koekoek | 2e Oosterparkstr. 81 III | 29-1-42 |
Administratieve lijst
J 280913 M. Koekoek 2e Oosterp.str. 81 III [v] 25.9.13
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats T
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE *extra* VD/HG. den Heer R. Koekoek, Valkenburgerstraat 141, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 27/83/6 M. 24 October 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 October jl. be- richt ik U, dat tegen het daarin vervatte verzoek geen bezwaar bestaat, mits U onverwijld het achterstallige marktgeld ad f 9,45 bij den marktambtenaar der Ten Katestraat betaalt en U er voor zorgdraagt, dat het...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag (carbonkopie) van een ambtelijke brief. * **Datering:** 24 oktober 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer R. Koekoek, Valkenburgerstraat 141, Amsterdam-Centrum. * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven notitie "extra" bovenaan; referentienummers VD/HG. en 27/8...
# DOCUMENT INFO * **Datum:** 27 april 1942 (met verwijzing naar een verzoek van 29 maart 1942) * **Locatie:** Amsterdam * **Type document:** Officieel schrijven/kopie betreffende marktgelden * **Betrokkene:** De heer L. Koekoek (Valkenburgerstraat 12 I, Amsterdam-Centrum)
# TRANSCRIPTIE 25/118/5 M *extra* G. 27 Juli 1939 den Heer J.Koekoek, Valkenburgerstraat 12 I, Amsterdam-Centrum. Wyk 2. In verband met het feit, dat op 21 Juli jl. de door U bezette marktplaats op de markt Albert Cuypstraat in verontreinigden toestand werd aangetroffen, heb ik U, overeenkomstig het bepaalde in artikel 39 lid 1 van het Reglement op de ...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 7 april 1942. * **Afzender:** Levie Koekoek, Valkenburgerstraat 12-I, Amsterdam. * **Ontvanger:** Weledele Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat administratieve aantekeningen bovenin (Nº 103/36/M. 1942 15/4). Geschreven met paarsblauwe inkt op gelinieerd papier.