M. Canes

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen op papier.

* **Administratief proces:** De getallen in de middelste kolom verwijzen vermoedelijk naar registratienummers van de *Omnia Treuhandgesellschaft* of de *Wirtschaftsprüfstelle*, instanties die belast waren met de liquidatie of 'arisering' van Joodse bedrijven. * **Geografie:** De genoemde straten bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Nieuwmarkt, Jodenbreestraat), de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (Blasiusstraat, Vrolikstraat). * **Categorisering:** De handgeschreven toevoeging "Kleinhandelaren !!" en de 'K' achter de eerste drie namen duiden op een categorisering binnen het liquidatieproces, waarbij kleine zaken vaak als eerste aan de beurt waren. * **Onzekerheden:** Vraagtekens en dubbele adressen (zoals bij S. Dotsch en B. Kroese) wijzen erop dat de opsteller van de lijst niet over alle actuele gegevens beschikte.

Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen.

Dit document is een administratieve lijst die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt om de liquidatie van Joodse bedrijven in Amsterdam te monitoren. De lijst is kenmerkend voor de bureaucratische precisie waarmee de bezetter de "ontjoding" van de economie uitvoerde. * **Structuur:** De lijst bevat drie kolommen: de naam van de eigenaar/onderneming, een referentienummer (waarschijnlijk een dossiernummer van de *Omnia-Treuhandgesellschaft* of de *Wirtschaftsprüfstelle*) en het laatst bekende zakelijke of woonadres. * **Geografie:** De genoemde locaties (Vrolikstraat, Jodenbreestraat, Blasiusstraat, Transvaalbuurt) bevinden zich hoofdzakelijk in de vanouds Joodse wijken van Amsterdam. * **Annotaties:** De vraagtekens en handgeschreven namen onderaan duiden erop dat de lijst een 'werkdocument' was dat werd bijgehouden door een ambtenaar of een medewerker van een instantie die betrokken was bij de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen.

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (secties A, B en C zijn zichtbaar). De opmaak is die van een administratief register met twee kolommen voor naam en adres. * **Geografische spreiding:** De meerderheid van de adressen bevindt zich in Amsterdam, verspreid over diverse wijken (o.a. de Pijp, West, Oost en het Centrum). Daarnaast vallen de plaatsen Huizen en Marken op, wat logisch is gezien de context van zoetwatervis (visserij aan het IJsselmeer). Enkele vermeldingen uit Diemen en Bussum zijn ook aanwezig. * **Huishoudens:** Er zijn duidelijke familieclusters zichtbaar (zoals de families Van As, Boor en Braam), waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen 'Sr.' (Senior) en 'Jr.' (Junior). * **Typografie en Annotaties:** Het document is getypt met een mechanische typemachine. Er zijn handgeschreven punten of vinkjes voor veel namen geplaatst, wat duidt op een afvinklijst die daadwerkelijk is gebruikt tijdens een distributiemoment. Sommige letters aan het begin van de namen in de B- en C-secties lijken overgetypt of later gecorrigeerd.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Categorisering:** De kolommen K, KR en KP duiden waarschijnlijk op verschillende rollen of statussen (bijv. Koper, Relatie, Personeel). De aantekening "Personeel" in de kantlijn bevestigt dit. * **Financiële gegevens:** Er is sprake van een vastgesteld tarief (bedrag). Groepen van twee personen betalen veelal 12 gulden, een groep van drie betaalt 14 gulden en een groep van vijf personen betaalt 18 gulden. Dit duidt op administratieve kosten per bedrijf of huishouden. * **Geografie:** De genoemde straten bevinden zich voornamelijk in Amsterdam, specifiek in buurten met een historisch grote Joodse populatie zoals de Jodenbuurt (Rapenburgerstraat), de Transvaalbuurt en de Rivierenbuurt (Merwedeplein). * **Administratief gebruik:** Het document bevat handgeschreven toevoegingen (zoals "Bedrag" en "Kaart nr" boven de kolommen) en doorhalingen, wat aangeeft dat dit een werkdocument was voor dagelijks gebruik door de betreffende instantie.

Document

Deze lijst is een schrijnend voorbeeld van de bureaucratische systematiek waarmee de Jodenvervolging in Nederland werd uitgevoerd. De letter 'J' vóór de registratienummers identificeerde de personen expliciet als Joods. De lijst bevat mannen van verschillende leeftijden, variërend van jonge twintigers tot vijftigers, allen woonachtig in Amsterdam. De vele adressen in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt weerspiegelen de concentratie van de Joodse bevolking in deze wijken. De rode vinkjes, soms dubbel aangebracht, suggereren een controleproces waarbij werd nagegaan of de personen daadwerkelijk waren verschenen voor hun tewerkstelling of transport.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport / ambtsbericht. * **Kenmerk:** No 2/B/59 / M. 1940 4/7. * **Datum:** 15 juli 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokkene:** S. Canes (geboren ca. 1896), wonende Lepelstraat 42, Amsterdam. * **Afzender:** Controleur (ondertekend, mogelijk Velthuis). * **Ontvanger:** Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE Br: 31/54/1-40. Den heer Inspecteur v/h Marktwezen, alhier. Op 15/11-40 heb ik den heer Canes persoonlijk medegedeeld, dat hij vanaf 17/11-40 als vaste plaatshouder was in- gedeeld op plaats 135. Uilenburg. Hierbij verklaarde hij, dat zijn schrijven van 11/11-40 hiermede als vervallen kan worden verklaard, daar genoemde plaats naar zijn zin was. Amsterdam 15 Nov. 40 [handtekening...

# TRANSCRIPTIE no 33/33/1 m 1941. 4/7 Westerstraat. Den Heer Inspecteur v/h marktwezen alhier. Wat het verzoek van J. Canes betreft diene het volgende. Canes vraagt voor onbepaalde tijd verlof de markt niet te bezoeken, dit moet m.i. niet toegestaan worden. Dat hem een verlof van 2 maanden worde toegestaan, hiertegen is m.i. geen bezwaar. 5 Mei 1941 [Handtekening: Keunreff]

# TRANSCRIPTIE Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen. alhier Bir: 30/20/1 m. '40. Indien de Martin Canes in aanmerking wil komen voor plaats 673 van zijn moeder, dan moet zijn moeder haar plaats eerst persoonlijk of schriftelijk opzeggen. Als mevr: Canes-Schellevis haar plaats heeft opgezegd, is het m.i. wel mogelijk aan het verzoek te voldoen. de Martin Canes is door mij reeds opgegeven aan ...