A.B.I. Service

Document

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de vooroorlogse Nederlandse spelling (bijv. "motoro-liën", "jongelui", "menschelijkerwijze", "toonen"). De toon is formeel en zakelijk, kenmerkend voor vakbladen uit de vroege 20e eeuw. * **Structuur:** De pagina bevat een mix van redactionele stukjes (marktverslagen en een kort verhaal), advertenties voor voertuigen en brandstof, en een commerciële aankondiging voor een beleggingsclub. * **Economische indicatoren:** De prijzen voor gebruikte auto's variëren van f 50.- voor een Ford Sedan uit 1924 tot f 850.- voor een jonge cabriolet. Er wordt expliciet melding gemaakt van de dollar-wisselkoers, wat wijst op de afhankelijkheid van import uit de VS voor de automobielsector. * **Geografie:** De focus ligt op de regio Apeldoorn en Deventer, maar er zijn uitschieters naar Amsterdam (markt op het Amstelveld) en Leeuwarden (LADO).

Document

* **Doel van het document:** Dit document dient als een handelsmedium voor de vroege automobielmarkt in Nederland. Het combineert nieuwsverslagen over lokale automarkten met advertenties voor voertuigen, onderdelen (zoals zijruiten en olie) en gerelateerde diensten. * **Doelgroep:** Autobezitters, handelaren, monteurs en particulieren die op zoek zijn naar een (tweedehands) voertuig. * **Toon:** Zakelijk, informerend en lokaal gericht. De verslaggeving over de markten is eerlijk ("de handel was verregend", "op het doode punt"), wat duidt op een gemeenschapsgevoel tussen de lezers en de redactie. * **Opvallende elementen:** * De focus op Apeldoorn als knooppunt. * De advertentie van "LADO" die inspeelt op de droom van snelle rijkdom middels beleggingsclubs, een bekend fenomeen in tijden van economische onzekerheid. * De vermelding van de dollar-koers bij de olie-advertentie, wat wijst op de internationale afhankelijkheid van de brandstofmarkt. ---

Pagina uit een periodieke uitgave (weekblad).

* **Economische Context:** Het document dateert uit de crisisjaren 30. Dit is merkbaar aan de nadruk op prijzen, de advertentie voor de beleggingsclub LADO (die snelle rijkdom belooft in een tijd van armoede), en de actieve handel in tweedehands auto's (voornamelijk Fords). * **Automobilisme:** De auto is in 1933 nog een luxe-artikel, maar de markt groeit. Er is een duidelijke scheiding tussen "officieele" en "officieuze" aanvoer op markten. Merken als Ford domineren de handel. * **Taalgebruik:** Gebruik van archaïsche spelling ("chicque", "automobielen", "zoo", "Pennsylvanische") en een plechtige doch soms vermanende toon (bijv. in het marktverslag over Deventer). * **Lokale Focus:** Sterke verbondenheid met de regio Apeldoorn, maar met uitschieters naar Amsterdam en Leeuwarden. * **Narratief:** Het korte verhaal van "J. V. Jr." illustreert de droom van de moderne tijd: snelheid en status door autobezit, eindigend met een ontnuchterende clou (het was een droom). ---

Pagina uit een periodiek/tijdschrift (waarschijnlijk "De Autobeurs").

* **Tijdsbeeld:** Het document ademt de sfeer van de vroege jaren '30. De automobiel is in opkomst maar nog steeds een luxe-artikel (zoals blijkt uit het verhaal over de "twoseatertje" en de prijsstellingen). * **Economie:** Interessant is de vermelding van de inkoop van dollars voor de motorolie ("King-Oil"). Dit duidt op de internationale afhankelijkheid van de olie-industrie en de schommelende wisselkoersen tijdens de crisisjaren. * **Handel:** De marktrapporten van Deventer en Amsterdam laten zien dat de handel in tweedehands auto's destijds vaak via fysieke markten op pleinen verliep. Er is sprake van een dreigende sluiting van de markt in Deventer wegens gebrek aan animo, wat wijst op economische druk of veranderende handelsvormen. * **Taalgebruik:** Gebruik van archaïsche spelling en termen zoals "twoseatertje", "automobilist", "franco per post" en "pipa" (vader). De schrijfstijl in het verhaal is bloemrijk en moralistisch. * **Grafische kenmerken:** De pagina bevat een duidelijke scheiding tussen redactionele tekst, advertenties en een invulformulier. Het paginanummer '64' onderaan suggereert dat dit onderdeel is van een groter vakblad.

Document

Deze pagina uit *De Autobeurs* van 1933 geeft een rijk overzicht van de vroege Nederlandse automobielsector. 1. **Marktinformatie:** Er worden specifieke gegevens gedeeld over de aanvoer op lokale automarkten in Deventer en Amsterdam. De redactie toont zich betrokken door handelaren aan te sporen de markt in Deventer niet te laten verwateren. 2. **Advertenties:** Ford domineert het aanbod van tweedehands auto's, met prijzen variërend van f 50 voor een model uit 1924 tot f 850 voor een luxe model uit 1930. Ook de toeleveringsindustrie (King-Oil) en de lokale horeca (Hotel Café Kip) richten zich specifiek op de automobilist. 3. **Economisch klimaat:** De advertentie van de firma LADO ("Wie wil rijk worden voor 10 gulden?") getuigt van de wanhoop en de zoektocht naar snelle rijkdom tijdens de economische depressie van de jaren '30. Ook wordt verwezen naar gunstige dollarkoersen voor de import van olie. 4. **Verhalend element:** Het korte verhaal "Als 't waar is, is 't mooi" gebruikt humor en een droom-element om de passie (en de hoge kosten) van het autobezit onder jongeren te beschrijven.

Ambtelijk afschrift (doorslag) van een besluit van het College van Burgemeester en Wethouders.

Het document is een officiële mededeling van de gemeente Amsterdam aan het bedrijf "N.V. Service". De kern van de boodschap is dat het bedrijf voor de tweede helft van het jaar 1940 wordt vrijgesteld van het betalen van het zogenaamde "monopolierecht". Dit besluit is genomen naar aanleiding van een verzoekschrift dat het bedrijf op 24 augustus 1940 had ingediend bij de Directeur van het Marktwezen. Opvallende elementen: * **Ondertekening:** Hoewel de namen van Burgemeester Willem de Vlugt en Secretaris Van Lier als stempel/getypt ("get.") vermeld staan, is het document voor "eensluidend afschrift" (bevestiging dat de kopie gelijk is aan het origineel) persoonlijk ondertekend door de Secretaris (of een gevolmachtigde namens hem). * **Terminologie:** De term "monopolierecht" verwijst in deze context waarschijnlijk naar een vergoeding die aan de gemeente betaald moest worden voor het exclusieve recht om bepaalde diensten of handel te drijven op een gemeentelijke locatie (in dit geval gerelateerd aan het Marktwezen).

Voorblad van een financieel jaarverslag (balans).

Dit document vormt de officiële omslag van een balans per 31 maart 1940. Het betreft een vennootschap in oprichting ("N.V. Service i.o."), wat betekent dat de rechtspersoonlijkheid op dat moment nog formeel bekrachtigd moest worden. De vestigingsplaats, de Centrale Markthal aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, duidt op een onderneming die waarschijnlijk actief was in de handel of logistiek van levensmiddelen. De aanwezigheid van het groene koord en het rode lakzegel van accountant Jules Bromet is een authentificatiemethode. Dit diende om de integriteit van het rapport te waarborgen: de pagina's van de balans konden niet worden verwijderd of vervangen zonder het zegel of het koord te verbreken. Jules Bromet was aangesloten bij de N.B.V.A., de oudste beroepsorganisatie voor accountants in Nederland.

Ambtelijk schrijven / Interne memo (Bijblad).

* **Administratieve context:** Het betreft een officieel bijblad behorend bij een dossier van de gemeente Amsterdam. Het document dient om de Wethouder voor Levensmiddelen te informeren over een financiële vaststelling. * **Inhoud:** De kern van het document is de vaststelling van het 'monopolierecht' (een retributie of vergoeding voor een exclusief exploitatierecht) voor een benzinestation op het terrein van de Centrale Markt. De exploitant is de "N.V. Service". * **Financiële details:** Het bedrag is vastgesteld op 400 gulden per jaar. Er wordt melding gemaakt dat de eerste helft (200 gulden) reeds is voldaan. * **Bestuurlijke terminologie:** De term "Regeeringscommissaris van Amsterdam" duidt op de bestuurlijke situatie tijdens de Duitse bezetting, waarbij de democratische gemeenteraad en het college van B&W buitenspel waren gezet ten gunste van een door de bezetter aangestelde commissaris (in 1941 was dit Edward Voûte).

Getypte ambtelijke brief/advies met stempels en handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een intern ambtelijk advies binnen de gemeente Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De adviseur, F. van Meurs, reageert op een dossier betreffende de monopolierechten van de "N.V. Service Centrale Markt". De kern van de kwestie is dat dit private bedrijf haar exclusieve rechten op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) wil behouden. Uit het feit dat het bedrijf de verschuldigde vergoedingen voor dit recht reeds betaald heeft, concludeert de adviseur dat zij niet van plan zijn deze positie op te geven. Hij adviseert de wethouder om dit bij toekomstige onderhandelingen over betalingen voor het eerste half jaar van 1942 scherp in de gaten te houden, maar stelt tevens voor de huidige correspondentie als afgehandeld te beschouwen. Het document toont de bureaucratische afhandeling van commerciële belangen binnen de strikt gereguleerde voedselvoorziening van een stad in oorlogstijd.

- 3 -

# TRANSCRIPTIE Dienst der Publieke Werken.

# TRANSCRIPTIE [Links boven:] Bodediensten op de M [Midden boven:] Aan P.W. Antw. op Geb 5491/Doss III B 22-11-40

**VI.**

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief (getypt op briefpapier) * **Afzender:** Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14 * **Geadresseerde:** Instituut voor Arbeidersontwikkeling, Djambistraat 11, Amsterdam-Oost * **Datum:** 3 October 1939 * **Kenmerk:** No. 37/191/2 M. * **Referentienummer:** A.Z. MODEL NO. 6. 10.000-6-'38-1633