H. Pelser

Typschrift (mogelijk een doorslag of officieel afschrift van een verzonden brief).

Dit document is een officiële ordemaatregel gericht aan de heer H. Pelser. De strekking is een tijdelijke ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam naar aanleiding van een vermeende diefstal van twee lege kisten op 17 mei 1941. De sanctie is tweeledig: 1. **Directe sanctie:** Een marktverbod van twee weken (21 mei t/m 3 juni 1941), gebaseerd op het marktreglement. 2. **Mogelijke vervolgstraf:** De directeur heeft de zaak voorgelegd aan de Regeringscommissaris voor Amsterdam om te bepalen of een uitsluiting voor langere termijn noodzakelijk is. De toon is formeel, juridisch en dwingend. Het gebruik van "jl." (jongstleden) en "a.s." (aanstaande) is typerend voor de zakelijke correspondentie uit die tijd.

Officiële correspondentie (getypt met handgeschreven kanttekeningen).

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging van een toegangsontzegging voor de Centrale Markt in Amsterdam. De heer Pelser wordt beschuldigd van het stelen van twee lege kisten op 17 mei 1941. * **Sanctie:** In eerste instantie krijgt hij een marktverbod van twee weken (21 mei t/m 3 juni). De directeur overweegt echter een langdurige uitsluiting en heeft hiervoor advies gevraagd aan de Regeringscommissaris. * **Handgeschreven toevoeging:** De aantekening onderaan is cruciaal voor het administratieve proces. Een medewerker adviseert de directeur ("Dir") om de straf te matigen tot 6 maanden in plaats van een permanente uitsluiting ("niet voorgoed"), aangezien de betrokkene geen eerdere overtredingen op de Centrale Markt ("C.M.") op zijn naam heeft staan. Dit toont aan dat er binnen de marktadministratie een systeem van strafblad-registratie en proportionaliteit bestond.

Officieel rapport / Proces-verbaal van diefstal.

Dit document is een feitelijk verslag van een kleine diefstal op de Amsterdamse Centrale Markt in het tweede jaar van de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de diefstal van twee lege kratten door de 19-jarige H. Pelser. Hij nam deze weg van de handkar van een andere koopman (F.J. Kaan) om ze vervolgens elders op de markt in te leveren voor het statiegeld. De controleur observeerde de handeling, confronteerde de dader en stelde vast dat er geen toestemming was van de eigenaar. Interessant zijn de handgeschreven aantekeningen onderaan, die de disciplinaire afhandeling lijken weer te geven. De afkorting "ontzeg" staat waarschijnlijk voor de ontzegging van de toegang tot de markt. De notities suggereren een straf van 14 dagen ontzegging, mogelijk gevolgd door een voorwaardelijke ontzegging ("v.v." voor voorwaardelijk?) van 6 maanden. Dit onderstreept dat zelfs kleine vergrijpen op de markt streng werden gesanctioneerd.

Officiële kennisgeving/besluit van het gemeentebestuur van Amsterdam.

Het document is een formeel besluit waarin de heer H. Pelser voor een periode van zes maanden (van 4 juni tot 4 december 1941) de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam wordt ontzegd. De reden voor deze sanctie is diefstal. De brief is ondertekend (in kopie-vorm, aangeduid met "get.") door Edward Voûte, de toenmalige regeringscommissaris van Amsterdam, en gemeentesecretaris J.F. Franken. De handgeschreven aantekeningen en parafen in de linkerbovenhoek en rechterbovenhoek duiden op administratieve verwerking binnen de gemeentelijke diensten (mogelijk de Marktwezen-afdeling, zie "Markth."). De aanduiding "_A_L_H_I_E_R_(W)" bij het adres verwijst naar Amsterdam-West, waar de Borgerstraat gelegen is.

Officieel rapport van een controleur.

* **Inhoud:** Het document is een verificatierapport opgesteld door een controleur van het Marktwezen. De 20-jarige H. Pelser wil voor zichzelf beginnen als groenteboer. De controleur heeft gecheckt of Pelser inderdaad de nodige ervaring heeft opgedaan bij andere handelaren (Veraart en Van Baarle) en of hij daadwerkelijk een klantenkring overneemt. De controleur concludeert dat de aanvraag naar waarheid is ingevuld. * **Taalgebruik:** Het rapport is opgesteld in zakelijk, ambtelijk Nederlands met destijds gangbare spelling (zoals 'kooper', 'zoover', 'betrekken' in de zin van 'betreffende'). * **Administratieve sporen:** De diverse nummers boven- en onderaan duiden op een nauwgezet archiveringssysteem. De handgeschreven blauwe instructie geeft aan dat het dossier moet worden doorgezet naar de bedrijfschef voor verdere afhandeling.

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, paarse stempel/inkt:] № 20/51/1 M. 1042 20/7 [Midden boven:] **R A P P O R T** ----------------- H. Pelser, oud 20 jaar en wonende van der Hoopstraat 96 d hier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart van Mei 1938 tot Juli 1942 in de betrekken kleinhandel werkzaam te zijn als personeel. Mij is gebleken, dat Pelser als personee...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Typschrift (mogelijk een doorslag of officieel afschrift van een verzonden brief). * **Datum:** 20 mei 1941. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer H. Pelser, Borgerstraat 43 II, Amsterdam-West (Wijk 12). * **Kenmerk:** 77/17/2 M. * **Taal:** Nederlands. * **Fysieke kenmerken:** ...

# TRANSCRIPTIE **№ 77/17/1 M.1941 20/5** [stempel en handgeschreven toevoeging] **R A P P O R T** Op Zaterdag den 17 Mei 1941, omstreeks 8.20 uur v.m., bevond ik mij met toe-zicht belast op den hoofdweg van de Centrale Markt terhoogte van pier D, toen ik zag, dat H.Pelser, oud 19 jaar, wonende Borgerstraat 43 alhier en personeel bij kooper A.H.Veraart, zich op verdachte wijze ophield bij een ha...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] *M Pravis* [?] [Handgeschreven, diagonaal over kenmerk:] *Verzonden 26/5* D/HG. 77/17/3 M. 1 26 Mei 1941. Straf personeel van kooper Centrale Markt. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r</u> . [Handgeschreven in de linker marge:] *J Heyl [?]* *J v.d. [?]* *drie* *p. snerlijk. T* [?] In bijlage dezes heb ik de eer U een afsch...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële correspondentie (getypt met handgeschreven kanttekeningen). * **Datum:** 20 mei 1941. * **Afzender:** De Directeur van de Centrale Markt, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Den Heer H. Pelser, Borgerstraat 43 II, Amsterdam-West. * **Kenmerk:** 77/17/2 M. (Wijk 12). * **Taal:** Nederlands.