A.G. de Man

Krantenknipsel (fragmenten van een colofon en een vervolgverhaal/feuilleton).

* **Inhoud:** Het document bevat twee functioneel verschillende delen. Het bovenste kader bevat een lijst van redacteuren en hun standplaatsen, wat duidt op een krant met een nationaal bereik (gezien de spreiding van redacteuren over de Randstad). Het onderste deel is een dramatisch fragment uit een verhaal, waarin de diefstal en verdwijning van het personage André de dromen van de andere personages (Nikola, Mary, Sonja) ruïneert. * **Personen:** De genoemde redacteuren zijn historisch traceerbaar. Zo was dr. ir. M.D. Dijt een bekend econoom en redacteur bij het *Algemeen Handelsblad*. * **Stijl en spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de 'verouderde' spelling met buigings-n ("van den hoofdredacteur") en de "sch"-uitgang ("maandelijksche"), wat gebruikelijk was in kwaliteitskranten tot kort na de Tweede Wereldoorlog. * **Typografie:** Klassiek krantenzetsel met een duidelijke scheidingslijn en kaders.

Administratieve tabel / Transportlijst.

* **Doel van het document:** Het document dient als een logboek voor de distributie en het transport van aardappelen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het legt de prestaties en vergoedingen vast van verschillende transporteurs. * **Maateenheden:** * **H.L.:** Hectoliter (100 liter), de standaardmaat voor bulkgoederen zoals aardappelen. * **Bedrag:** Waarschijnlijk in Nederlandse guldens. De ratio H.L./Bedrag lijkt constant (ongeveer 0,21 gulden per H.L.), wat wijst op een vastgesteld tarief. * **Voertuigen:** De diversiteit aan voertuigen is kenmerkend voor de periode. Naast "paard en wagen" en "handkar" valt het gebruik van de **"gasauto"** op. Dit wijst op voertuigen die reden op houtgasgeneratoren, een noodoplossing vanwege de extreme brandstoftekorten (benzine) tijdens de bezetting. * **Administratieve tekens:** De "x" achter bepaalde namen en de handgeschreven strepen en correcties duiden op een actief gebruikt controledocument. Sommige bedragen zijn gecorrigeerd of doorgehaald.

Administratief kasboek / Transportlijst.

* **Structuur:** Het document is een strikt overzicht van transportprestaties. Per transporteur wordt de capaciteit van het voertuig vermeld, gevolgd door de wekelijkse hoeveelheid vervoerde aardappelen in Hectoliters (H.L.) en de bijbehorende verdiensten of kosten in guldens (gld.). * **Voertuigtypen:** Er is een duidelijk onderscheid tussen: * **p. en w.**: Paard en wagen (meest voorkomend, capaciteit 25-40 H.L.). * **handkar**: Voor kleinere hoeveelheden (capaciteit 10 H.L.). * **gasauto**: Een vrachtwagen rijdend op houtgas (vanwege brandstoftekorten in de oorlog). * **Rekeneenheid:** De verhouding tussen H.L. en gld. lijkt constant te liggen rond de 0,21 gulden per Hectoliter (bijv. J. de Vries: 193 H.L. voor 40.53 gld). * **Handgeschreven tekens:** Er staan kleine kruisjes (†) en vinkjes bij diverse getallen, wat duidt op administratieve controle of verificatie door een accountant of opzichter.

Administratief grootboek / Transportregister.

* **Eenheden:** Er wordt gerekend in Hectoliters (HL), wat duidt op het transport van vloeistoffen. Gezien de namen en de structuur gaat het zeer waarschijnlijk om de melkinzameling (melkritten) voor een zuivelfabriek. * **Vervoersmiddelen:** De diversiteit aan vervoer is opvallend: van handkarren voor korte afstanden tot "p & w" (paard en wagen) en enkele vrachtwagens (auto). In 1943 was brandstof schaars, wat het grote aandeel paardentractie en handkracht verklaart. * **Financiën:** De kolom 'Fl.' (Florijnen) geeft de uitbetaling aan de vervoerders weer. De tarieven lijken gerelateerd aan het aantal vervoerde hectoliters. * **Organisatie:** "A.C. vervoer" verwijst mogelijk naar een overkoepelende Centrale (bijv. de Algemene Centrale voor Melkvoorziening). De G-nummers op de kentekens duiden op de provincie Noord-Holland.

# TRANSCRIPTIE GEMEENTE AMSTERDAM № 95/6/1 M. 1939 AFD. L.M. No. 68/83 -1936- BIJLAGEN AMSTERDAM, 29 April 1939. MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN. De venter W.H.de Wit, oud 54 jaar, wonende Fahrenheitstraat 59, (St.No.56416) wiens naam voorkomt op lijst No.2 van de geblokkkeerde ventvergunningen en die deswege ter Secret...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Mr. de Haar HG. [Handgeschreven:] Verzonden 17/11-'39 26/72/3 M. 17 November 1939. den Heer Ph.van Praag Sigaar, Vrolikstraat 253, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 14 November jl. op de markt Dapperstraat heeft laten vervangen, terwijl U dezerzijds daartoe geen toestemming is verleend. Ik waar- schuw U hierbij, dit voo...

# TRANSCRIPTIE GEMEENTE AMSTERDAM Nº 64/39/3 M. 1039 26/8 AMSTERDAM, 24 Augustus 1939. AFD. L.M. No. 68/31 -1939- BIJLAGEN MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN. Gezien [Paraaf] In antwoord op Uw schrijven van 12 Juli j.l. deel ik U mede, dat de daarin vervatte klachten bij onderzoek niet juist zijn gebleken. Onder deze omsta...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, getypt:] vP/HG. 26/57/2 M. [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. M. de Kan. [Midden boven, handgeschreven:] Verzonden 6/10-39 [Rechts, getypt:] 6 October 1939. [Adresblok, getypt:] den Heer A.v.Overmeeren, Wagenaarstraat 84 II achter, <u>Amsterdam-Oost</u>. Wijk 18. [Inhoud, getypt:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 18 September jl. bericht ik U, dat het daar...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] *Secr. Mr. de Kan.* [?] [Linksboven:] VP/DV. [Handgeschreven midden:] *extra* [Links:] 24/8/4 M. [Rechts:] 30 April 1940. den Heer C.van Starkenborg van Straten, Naarderstraat 71, L A R E N (N.H.). Naar aanleiding van Uw brieven d.d. 6 en 22 April jl. bericht ik U, dat terzake van het door U behandelde onder- werp een deskundig onder...