J. Nieuwenhuis

Officieel rapport van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

Het document is een zakelijk verslag van een incident waarbij de Duitse bezettingsmacht betrokken was bij een relatief klein vergrijp (verkeershinder en vernieling van handelswaar), dat echter escaleerde door machtsvertoon. **Kernpunten uit het rapport:** 1. **De aanleiding:** Een Duitse soldaat gooit eigenhandig een handkar met groenten om die "geheel aan de kant" stond, enkel om ruimte te maken voor een militair voertuig. 2. **De escalatie:** In plaats van te stoppen, rijdt de vrachtwagen over de handelswaar heen. Wanneer omstanders of het verkeer de doorgang blokkeren, trekt een Duitse onderofficier een automatisch pistool om de menigte te intimideren. 3. **Identificatie:** De controleur heeft het kenteken genoteerd: **W.L. 236-143**. De letters 'W.L.' staan voor *Wehrmacht Luftwaffe*, wat overeenkomt met de vermelding dat de auto van Schiphol kwam (destijds een belangrijke Luftwaffebasis). 4. **Houding van de bezetter:** De militairen weigeren verantwoording af te leggen aan de Nederlandse marktcontroleur ("niets mee te maken"). Het rapport is opgesteld met een opvallende balans tussen ambtelijke neutraliteit en een nauwkeurige registratie van de getuigenverklaringen, wat essentieel was voor eventuele schadeclaims bij de bezetter. ---

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een archiefdoorslag).

In deze korte, zakelijke brief wijst een niet nader genoemde directeur een verzoek van Mevrouw Nieuwenhuis af. Uit de tekst valt op te maken dat zij op 30 juli 1943 een verzoek had ingediend voor extra "stempels" (distributiebonnen of machtigingen), ondersteund door een doktersverklaring van haar huisarts. Dit wijst op een medische noodzaak voor extra of specifieke voeding. De reactie is formeel en bureaucratisch: de dienst stelt dat zij dergelijke stempels niet verstrekken en de verantwoordelijkheid voor de feitelijke levering van groenten wordt volledig bij de lokale leverancier (de winkelier) gelegd. De doktersverklaring wordt onverrichter zake teruggestuurd. De handgeschreven aantekening "Verzonden 4/8" bevestigt dat dit een kopie is voor het eigen archief.

Handgeschreven brief/verzoekschrift (kopie of klad).

De brief is een dringend verzoek aan een autoriteit (geadresseerd als "UEdHe", Uw Edelachtbare, waarschijnlijk de burgemeester of een wethouder van Amsterdam) om de aardappelvoorziening voor de minima veilig te stellen. De schrijvers uiten hun zorgen over de schaarste en waarschuwen dat een gebrek aan voorraad "knoeierij" (fraude of illegale handel) in de hand werkt. Er wordt specifiek gepleit voor de beschikbaarheid van "regerings aardappelen", die goedkoper waren dan de aardappelen op de vrije markt, zodat de armste bewoners niet "zonder zitten". De toon is uiterst formeel en eerbiedig, zoals gebruikelijk in die tijd bij petities aan het stadsbestuur.

# TRANSCRIPTIE vP/HG. *Extra.* 2B/63/4 M. 8 November 1939. den Heer Mr.J.L.Frankenhuis, Advocaat en Procureur, Weteringschans 39, Amsterdam-Centrum. Wijk 5. In bijlage dezes heb ik de eer de met Uw brief d.d. 6 November jl. ontvangen bescheiden inzake B.Joseph te retourneeren. De Directeur,

Th.J.nienhuis mij verklaarde,bestaat het werk van zijn vader alleen hierin,dat hij de kwitanties int,doch ligt het voor de hand,dat hij dan tevens bestellingen aanneemt. Amsterdam 13 Januari 1942. Controleur, Den Heer Bedrijfschef v/h Marktwezen. [Handtekening: Felthuis] [Grote handtekening aan linkerzijde] [Handgeschreven notitie onderaan:] *Aanvullend rapport afwachten!* *Met Mr H. bespreken 21...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Begeleidend schrijven / Ambtelijke brief. * **Datum:** 15 januari 1942. * **Afzender:** Inspectie voor de Prijsbeheersing (lokale afdeling). * **Betreft:** Rapportage over de handelsverrichtingen van J.M. Nienhuis Jr. * **Locatie:** Groningen (gebaseerd op de straatnaam). * **Fysieke kenmerken:** Handgeschreven op gelinieerd papier, bevat een rode a...

# TRANSCRIPTIE *Extra* HG. de N.V. Jan Jongerius, Middenweg 49-51, Amsterdam-Oost. Wijk 23. 53/59/2 M. 16 September 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 September jl. verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H. 69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] Insp. voor de Prijsbeheersing Ingevolge Uw verzoek, doe ik U in bijlage dezes een rapport toekomen van den controleur B Velthuis van mijn dienst, betreffende de handelsverrichtingen van den groentenwinkelier J. M. Nienhuis Jr., Henderik Jacobsstraat 8, alhier. Een aanvullend rapport over deze aan- gelegenheid zal ik U zoo spoedig mogelijk doen toekomen. [Linksonder...