J. Mettes

Getypte verklaring op grijsblauw papier.

Dit document is een officiële verklaring afgegeven tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van het schrijven is het aantonen van de onmisbaarheid van de heer J. Mettes voor de voedselvoorziening in Amsterdam. De verklaring benadrukt dat Mettes werkzaam is bij de Gemeentelijke Vischhal, een cruciaal onderdeel van het Marktwezen. Er worden twee hoofdredenen gegeven waarom hij niet gemist kan worden: 1. Zijn persoonlijke kwaliteiten: zijn betrouwbaarheid en opgebouwde routine. 2. Arbeidskrapte: er wordt expliciet vermeld dat het werk bij het lossen van mosselschepen voorheen door vijf man werd gedaan, maar dat dit nu door slechts drie man (waaronder Mettes) moet worden volbracht. Het taalgebruik is zakelijk en maakt gebruik van de destijds gangbare spelling (bijv. "Ondergeteekende", "vischvoorziening"). De ondertekening geschiedt door de waarnemend (wnd.) directeur.

Aanvraagbon voor bedrijfskleding en benodigdheden.

* **Inhoud:** Het betreft een interne bestelling van werkkleding voor personeel van de vismarkt in Amsterdam. Er worden drie stofjassen en drie paar werkschoenen aangevraagd, telkens op naam van de individuele medewerker (Huisman, Robles, T. de Vries, Stam, J. Mettes). De nummers achter de namen verwijzen naar de kleding- en schoenmaten. Daarnaast worden er in totaal twaalf handdoeken aangevraagd. * **Administratieve proces:** Jac Stam fungeert hier als de aanvrager (mogelijk een opzichter of kantoorhouder). Het document is voor akkoord getekend bij "Gezien" door een persoon genaamd 'de Waal'. De cirkel om de handdoeken kan duiden op een nalevering of een specifieke goedkeuring voor deze verbruiksgoederen. * **Fysieke staat:** Het document is een standaardformulier (Model No. 4), gedrukt in mei 1941 (volgens de code onderaan), maar gebruikt in 1943. Aan de linkerzijde is verticaal "bon 1011" genoteerd, waarschijnlijk voor archivering of boekhouding.

Handgeschreven namenlijst op een los blad papier.

* **Structuur:** Het document is een werklijst of presentielijst. De linkerlijst bevat 17 namen, de rechterlijst bovenaan bevat 4 namen. Dit verklaart de genoteerde som van "21 man". * **Tekens:** De 'x' achter de namen in de linkerlijst duidt waarschijnlijk op aanwezigheid of selectie. De aanhalingstekens (") worden gebruikt als herhalingstekens voor functies. * **Functies/Termen:** * *werkm.*: Afkorting voor 'werkman'. * *landknecht*: Een landarbeider of knecht. * *Comm.*: Waarschijnlijk een afkorting voor 'Commissie' of 'Commissaris'. * *Opgave Stam*: Dit suggereert dat de persoon genaamd 'Stam' (nummer 6 in de linkerlijst) deze namen heeft doorgegeven of verantwoordelijk is voor deze groep. * **Handschrift:** Een vlot, enigszins informeel cursief handschrift, typisch voor administratieve krabbels uit de betreffende periode.

Administratief register of lijst van personen.

* **Persoonsbewijzen:** De nummers beginnend met **A35** duiden op Amsterdamse persoonsbewijzen uitgegeven tijdens de bezetting (de 'A' staat voor Amsterdam). * **Demografie:** Alle personen op deze lijst zijn genoteerd als "gehuwd". De cijfers in de laatste kolom (1, 2, 4, geen) verwijzen naar het aantal kinderen of gezinsleden. * **Geografie:** De genoemde straten (Kattenburgerstraat, Kattenburgerkade, Van Hogendorpstraat, Reinwardtstraat, Willemstraat, Vinkenstraat, Wijnandtstraat) bevinden zich allemaal in Amsterdam, voornamelijk in de volksbuurten zoals de Jordaan en de Oostelijke Eilanden. * **Bijzonderheid:** Naast de naam van **Theodorus Otto** staat een rood kruis (X). In administraties uit de oorlogsperiode kan dit wijzen op een mutatie, arrestatie, deportatie of overlijden. De aantekening "logi. hieh." onderaan zijn adres zou kunnen staan voor een afkorting van "logies" met een verdere specificatie.

Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.

* **Administratieve wijzigingen:** De vele doorhalingen bij de adressen wijzen op een actieve administratie waarbij verhuizingen nauwgezet werden bijgehouden. * **Talen:** Het document illustreert de invloed van de bezetter op de Nederlandse bureaucratie. Nederlandse functietitels zijn handmatig voorzien van hun Duitse equivalenten (bijv. "controleur" wordt "Kontrolleur", "klerk" wordt "Assistent"). * **Symboliek:** Naast veel namen staan tekens zoals kruisjes (+) of vinkjes (/). Ook zijn er handgeschreven cijfers (1 t/m 5) toegevoegd bij een aantal namen. Deze tekens hebben waarschijnlijk te maken met de status van de betreffende persoon in het kader van de arbeidsinzet of vrijstellingen. * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar de registratienummers (A35-...) volgen geen strikte numerieke volgorde, wat suggereert dat dit een uittreksel is uit een groter register.

Getypte ambtelijke verklaring (doorslag of origineel op dun papier).

* **Inhoud:** Het document is een zogeheten "onmisbaarheidsverklaring". De directeur verklaart dat de heer J. Mettes werkzaam is bij de Gemeentelijke Vischmarkt en dat hij in die functie onmisbaar is voor de bedrijfsvoering. * **Vorm en Stijl:** Het document is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl die gebruikelijk was in de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. de spelling "ondergeteekende" en "Vischmarkt", en de gespreide typografie van het woord "A l h i e r"). De dubbele onderstreping onder de plaatsnaam was een standaardconventie in correspondentie tussen gemeentelijke afdelingen. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 14/1" duidt op een efficiënte administratieve verwerking op de dag van datering. De codes "vD/SV" zijn de initialen van de opsteller en de typist(e).

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

# TRANSCRIPTIE C. J. Tounis. Lindengracht 211 II J. van Velzen Weesperstraat 125 II M. v. Wijk Bellamystr. 22 III J. S. v. d. Zwaan Burg. Tellegenstr. 70 h

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE v. Mathijsen C.M. Lintjens

# TRANSCRIPTIE [Rechterpagina, bovenaan] geval wel weer tot het rechte komt. verblijf ik inmid- dels Hoogacht A. Ebels J. D. Meijerpels 1911