W. Molenaar
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
W. Molenaar was een marktkoopman actief op de Nieuwmarkt, Lindengracht en Mosplein. In 1943 verkocht hij mosselen en overige producten (stand J). Hij maakte in 1943 bezwaar tegen het afvoeren van zijn gerookte aal en vis, terwijl een toewijzing voor visproducten aan Damman 8 ging. In 1943 werd hij van de marktregisters afgevoerd.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratief registerblad / lijst van marktkooplieden.
* **Handschrift:** Een verzorgd, 20e-eeuws administratief 'schoolschrift' (lopend cursief). De letters zijn over het algemeen goed leesbaar, met specifieke aandacht voor de Romeinse cijfers (ᴵ, ᴵᴵ, ᴵᴵᴵ) die de verdieping van de woning aangeven, en de kleine 'ʰ' voor 'huis' (begane grond). * **Structuur:** Het document is strikt systematisch opgezet. De herhalingstekens (") worden consequent gebruikt om marktlokaties en handelstypen te groeperen. * **Terminologie:** * *Nieuwm.* staat voor Nieuwmarkt. * *Minervapl.* staat voor Minervaplein. * *Waterloopl.* staat voor Waterlooplein. * *ongeregeld* duidt op de handel in ongeregelde goederen (tweedehands of diverse kleine waren). * *ths* bij Driessen staat vermoedelijk voor 'tussen' of 'thuis'.
Document
De lijst is een systematische registratie van marktkooplieden in Amsterdam. De kolomstructuur is helder en consequent ingevuld. Opvallend is de vermelding van bekende Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt en de markt in de Gaaspstraat. De handelswaar varieert van textiel en 'ongeregeld' (tweedehands of diverse goederen) tot levensmiddelen zoals vis en groenten. Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren.
Handgeschreven administratieve notitie of ambtelijk memorandum.
Het document is een werknotitie waarin wijzigingen in visquota of leveringshoeveelheden worden vastgelegd voor diverse personen/bedrijven (Molenaar, Damman, Ter Voort, Braam, Ten Katen, Overloop). * **Terminologie:** "ger. aal" en "ger. visch" staan voor gerookte aal en gerookte vis. "Levende aal" verwijst naar de handel in levende vis. * **Administratieve proces:** Er is sprake van "bezwaren" die leiden tot aanpassingen. De opmerking "(fout com. herstellen...)" wijst op het corrigeren van een eerdere fout van een commissie of comité. * **Distributie:** De tekst "vent momenteel met ijs" geeft een specifieke handelsmethode van F.W. Molenaar aan, wat van invloed kan zijn op zijn toewijzing. * **Correcties:** Het grote kruis door de paragraaf van C. Damman suggereert dat dit specifieke besluit (het verhogen van de toewijzing) is komen te vervallen of is herzien.
Handgeschreven administratieve notitie of kladbericht op bruin kartonachtig papier.
* **Handschrift:** Het document vertoont een vlot, administratief cursief handschrift. Er zijn verschillende pennen en inkten gebruikt, wat duidt op opeenvolgende bewerkingen (mogelijk door een archivaris of klerk). * **Inhoud:** De kern van de tekst is een kennisgeving aan een verzoeker dat hij is opgenomen op de "aandeellijst voor visch" bij de plaatselijke afslag. De persoon in kwestie moet zich melden bij "Kamer 14" van het hoofdkantoor om een bewijsstuk (mogelijk een legitimatie- of afslagkaart) op te halen. * **Sleutelbegrippen:** "Aandeellijst voor visch" en "afslag" wijzen op de gereguleerde visserijsector en het veilsysteem.
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Administratieve aard:** Het document is een 'mutatielijst', wat betekent dat het wijzigingen in een bestand bijhoudt. In dit geval gaat het om personen die zijn 'afgevoerd' van de marktregisters. * **Betekenis van 'Afgevoerd':** In de context van Amsterdam 1942-1943 heeft dit een sinistere bijklank. Het betekent dat de betreffende persoon zijn of haar nering op de markt niet langer mocht uitoefenen. Voor Joodse kooplieden was dit vaak het gevolg van de anti-Joodse verordeningen (zoals de uitsluiting van markten of deportatie). * **Geografie:** De genoemde markten (Mosplein, Nieuwmarkt, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein, Ten Katestraat) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. Het Waterlooplein en de Nieuwmarkt lagen in of nabij de Joodse buurt. * **Marginale notities:** De handgeschreven vinkjes en afkortingen in de rechterkantlijn ("acc.", "bekend", "voorlopig") duiden op een proces van verificatie door ambtenaren. * **Producten:** De lijst toont een breed scala aan handel: van etenswaren (vis, mosselen, fruit) tot textiel (kanten, kousen, damesmode) en huishoudelijke artikelen.
Administratief register (waarschijnlijk een marktregister of vergunningenlijst).
* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in personen die aan de lijst zijn toegevoegd ("Opgevoerd") en personen die van de lijst zijn geschrapt ("Afgevoerd"). Dit duidt op een mutatieregister van marktkooplieden. * **Terminologie:** * *a. g. f.*: Afkorting voor aardappelen, groenten en fruit. * *2e h. art.*: Tweedehands artikelen. * *cons. ijs*: Consumptie-ijs. * *alc. vr. dr.*: Alcoholvrije dranken. * *verdeelvisch*: Waarschijnlijk vis die onder het distributiestelsel viel. * **Locaties:** De genoemde markten (Nieuwmarkt, Lindengracht, Jan Evertsenstraat, Albert Cuypstraat, Mosplein) bevestigen dat dit een Amsterdams register is. * **Handschrift:** Helder, administratief cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw.
Archieflijst-vermeldingen
Administratief register (waarschijnlijk een marktregister of vergunningenlijst).
| W. Molenaar | 12-2-'87 | Lijnbaansgracht 32 a III | J. Evertsenstraat | 5-10-'43 | mosselen |
Koopliedenlijsten
meerdere — standplaats J
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE H Molenaar
# TRANSCRIPTIE H Molenaar
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven administratieve notitie of systeemkaart. * **Datum:** 12 mei 1943 (gebaseerd op de aantekening rechtsboven). * **Taal:** Nederlands. * **Persoonsnaam:** W. F. Molenaar. * **Fysieke staat:** Papier met perforatierand aan de linkerzijde, wijzend op een fragment uit een ringband of register. Bevat doorhalingen en diagonale tekst.
# TRANSCRIPTIE **NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE** **AFDEELING** Verd. **BETREFFENDE** F.W. Molenaar. **'S-GRAVENHAGE,** 19 Februari **194** 3 [handgeschreven:] 584 **BERICHT OP SCHRIJVEN** ............................................................ **BIJ ANTWOORD VERMELDEN** 4247-V/P. **BIJLAGEN** 1 **STUKS, T.W.** afschrift schrijven F.W. Molenaar Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan...