Archief 745
Inventaris 745-388
Pagina 225
Dossier 28
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

Naam Datum Adres Markt / Handel
H. van Leer (afvoeringen) 3-10-'93 Nw. Jonkerstr. 10 II Waterloopl. manufacturen
A. van Lint. 7-8-'01. Balt. Floriszstr. 49 I Alb. Cuypstr. ongeregeld.
L. de Magtige 9-10-'89. Hertogstr. 6 I Gaaspstr. levensmiddelen.
M. Markusen 19-1-'83. Hemonystr. 52 II Waterloopl. kousen sokken.
F. W. Molenaar. 12-2-'87. Lijnbaansgr. 32 a III Lindengr. mosselen
J. C. Mooyen 13-8-'99 [doorgestreept] Palmstr. 58 II Nieuwmarkt. alc. vr. dranken
J. Noll. 11-6-'83. St. Antoniesbreestr. 79 III Waterloopl. textiel
D. J. Ooievaar. 28-2-'92 Rustenb. dw. str. 6 II Alb. Cuypstr. aard. gr. en fruit
G. J. Piloo 23-7-'98 1e Jan Steenstr. 90 bel [idem] Groente en fruit
H. Prins 13-1-'95. Geldersekade 73 II Gaaspstr. e. ijs. of garen en band
M. Prout. 5-6-'73. Rapenb. str. 65 II Waterloopl. visch.
M. Polak. 9-8-13 Kerkstr. 417 II [idem] manufacturen
M. Polak. 22-2-'07 Hemonystr. 35 I Gaaspstr. schoonmaak. art. enz.
H. Polak. 12-3-'01. Waterloopl. 78 II Waterloopl. visch
H. E. Reeders 20-9-'83. Van Ostadestr. 113 II Alb. Cuypstr. matjes. kleedjes. etc.
B. Reimer 11-5-'78 Koestr. 11 I Waterloopl. gr. en fruit.
S. de Rood. 23-12-'98. Rechtboomssloot. 32 II Gaaspstr. textiel
H. Salomon 27-3-'98 Muiderschans 20 h [idem] levensmiddelen
Chr. Sterkenburg. 1-11-'15. Schoolstr. H'sum Lindengr. verdeelvisch.
W. Sterkenburg. 11-5-'13. Veerstr. 33 H'sum [geen vermelding]
B. Steur. 14-7-'91. Volendam [idem] visch
S. Toff. 13-7-'97. Wil. de Zwijgerlaan 91 h Dapperstr. visch
A. Tromp. 17-7-'93. St. Ant. Breestr. 73 I Gaaspstr. stoffen.
Wed. M. Troostwijk-Bierschenk. 9-9-'80. Nw. Achtergr. 6 I Waterloopl. ongeregeld, dekens.
E. H. N. Verheyen 17-7-'93. Dusartstr. 31 III [idem] ijzerwaren.
W. Vischjager 22-10-'12. Ruyschstr. 131 II Alb. Cuypstr. lederwaren.
M. Vischjager 19-10-'97. Spitskopstr. 4 I Gaaspstr. kousen en sokken
P. J. de Vos. 21-11-'19. Dapperstr. 45 I Dapperstr. ongeregeld / versche visch
M. Zwarts 11-11-'91. Retiefstr. 48 Waterloopl. e. ijs. koek

Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Vanaf 1941 voerde de bezetter steeds strengere maatregelen in tegen Joodse burgers. Zo werden zij verbannen uit het reguliere economische leven. Joodse marktkooplieden mochten niet langer op de reguliere markten staan en werden verbannen naar speciale 'Joodse markten', zoals die in de Gaaspstraat (die veelvuldig in deze lijst voorkomt).

De term "afvoeringen" duidt op de deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen. Registers zoals deze, die oorspronkelijk dienden voor de reguliere marktadministratie, werden door de bezetter misbruikt om lijsten van op te pakken personen op te stellen. De adressen in de lijst, veelal in de Joodse buurt (Sint Antoniesbreestraat, Waterlooplein, Nieuwe Achtergracht), bevestigen de tragische context van dit document als een administratief hulpmiddel bij de Holocaust in Amsterdam. A. Tromp A. van Lint B. Reimer B. Steur C. Mooyen E. Reeders H. Polak H. Prins H. Salomon H. van Leer J. Noll J. Ooievaar J. Piloo J. de Vos L. de Magtige M. Markusen M. Polak M. Prout M. Troostwijk M. Vischjager M. Zwarts N. Verheyen S. Toff S. de Rood W. Molenaar W. Sterkenburg W. Vischjager Marktwezen

Samenvatting

De lijst is een systematische registratie van marktkooplieden in Amsterdam. De kolomstructuur is helder en consequent ingevuld. Opvallend is de vermelding van bekende Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt en de markt in de Gaaspstraat. De handelswaar varieert van textiel en 'ongeregeld' (tweedehands of diverse goederen) tot levensmiddelen zoals vis en groenten.

Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren.

Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Vanaf 1941 voerde de bezetter steeds strengere maatregelen in tegen Joodse burgers. Zo werden zij verbannen uit het reguliere economische leven. Joodse marktkooplieden mochten niet langer op de reguliere markten staan en werden verbannen naar speciale 'Joodse markten', zoals die in de Gaaspstraat (die veelvuldig in deze lijst voorkomt).

De term "afvoeringen" duidt op de deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen. Registers zoals deze, die oorspronkelijk dienden voor de reguliere marktadministratie, werden door de bezetter misbruikt om lijsten van op te pakken personen op te stellen. De adressen in de lijst, veelal in de Joodse buurt (Sint Antoniesbreestraat, Waterlooplein, Nieuwe Achtergracht), bevestigen de tragische context van dit document als een administratief hulpmiddel bij de Holocaust in Amsterdam.

Genoemde Personen 27

Locaties

Albert Cuypmarkt Dappermarkt Gaaspstraat (Joodse Markt) Nieuwmarkt Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente Olie & Techniek: Ijzer Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Garen Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Kousen Textiel & Kleding: Manufacturen Textiel & Kleding: Sokken Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tweedehands/Lompen: Lompen Tweedehands/Lompen: Ongeregeld Tweedehands/Lompen: Tweedehands Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Mossel Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

Maurits Bilderbeek Uilenburg lappen enz.
Maurits Bilderbeek Waterlooplein gr. en fruit / lappen enz.
A. Meijer Waterlooplein 5-1-42
A. Meijer Waterlooplein fruit
A. Meyer Waterlooplein 12-1-42
A.A. Pakkoo Waterlooplein id.
A. Appelman Waterlooplein " "
B. Bakker. Waterlooplein Korsetten
Aaron Blaaser Uilenburg 8/8
A. Blaaser Uilenburg 8/8
Aron Boas Waterlooplein Joubertstraat
A. Boas 19-1-42
A. Boas Waterlooplein aardappelen, groenten en fruit
A. Boots Waterlooplein 1-6-42
A. Boots. Waterlooplein g.f.
A. Boots. Waterlooplein g.f.
A. Bouwmeester Waterlooplein a.g.f.
A. Bouwmeester Waterlooplein a.g.f.
A. Brinksma Waterlooplein ~~10-8-42~~
B.A. Pouw Waterlooplein 1-6-42
A.C. Boekelman Waterlooplein visch
A.C.J.Stuijtjes Uilenburg moss
A.C.J. Stultjes Uilenburg Stadionpl. mosselen
A.C. Seijmonsbergen Waterlooplein visch
A. David Uilenburg 13-4-42
Abraham de Groot Waterlooplein 1-6-42
A.V. de Jong Waterlooplein 28-1-42
Delleman Uilenburg 10/8
A. de Moel Waterlooplein 16-2-42
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6