W. Sterkenburg

Oproepkaart (waarschijnlijk van een Gewestelijk Arbeidsbureau).

* **Persoonsgegevens:** Het betreft W. Sterkenburg, woonachtig aan de Dapperstraat (Amsterdam). * **Procedure:** De persoon werd tweemaal opgeroepen voor een gesprek of keuring in maart 1941. De verwijzing naar "Artikel 11 b/c" duidt op specifieke regelgeving rondom arbeidsbemiddeling of werkloosheidssteun in oorlogstijd. * **Resultaat:** De aantekening "Aan oproeping geen gevolg gegeven" betekent dat de betrokkene niet is komen opdagen op de vastgestelde data. * **Consequentie:** Het advies luidt "intrekken", wat meestal betekende dat de inschrijving bij het arbeidsbureau of de eventuele uitkering werd stopgezet vanwege het niet verschijnen. Opvallend is dat de datum bij het advies (13-3-'41) één dag vóór de eerste geplande oproep ligt, wat kan duiden op een administratieve handeling naar aanleiding van een eerdere tekortkoming of een fout in de datering.

Getypte lijst / Registerpagina

Het document is een overzichtslijst van Amsterdamse marktkooplieden, waarschijnlijk uit de jaren '30 of het begin van de jaren '40. De kolommen bevatten respectievelijk de naam van de handelaar, de geboortedatum, het woonadres, de toegewezen markt (standplaats) en het type goederen dat wordt verhandeld. Opvallend is de variëteit aan handelswaar: van levensmiddelen (vis, groenten, fruit, zuurwaren) tot textiel (manufacturen, kousen, corsetten) en overige artikelen (ijzerwaren, rijwielonderdelen). Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") om herhalingen van voorgaande regels aan te duiden (ditto-tekens). De typografie vertoont de kenmerken van een standaard kantoormachine uit die tijd.

Document

De lijst is een systematische registratie van marktkooplieden in Amsterdam. De kolomstructuur is helder en consequent ingevuld. Opvallend is de vermelding van bekende Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt en de markt in de Gaaspstraat. De handelswaar varieert van textiel en 'ongeregeld' (tweedehands of diverse goederen) tot levensmiddelen zoals vis en groenten. Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren.

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Bij de meeste personen staat een geboortedatum (DD-MM-JJ), bij anderen een adres of enkel een straatnaam. * **Geografie:** De genoemde adressen (Aalsmeerweg, Jan Evertsenstraat, Nieuwe Spiegelstraat, Spaarndammerstraat, Koninginneweg) duiden op Amsterdam. * **Personen:** De lijst bevat diverse familieleden, aangeduid met "Sr." en "Jr." (bijv. Schindeler, Schoos, Sterkenburg en Vrees). De geboortedata variëren van 1879 tot 1923. * **Opmerkelijke details:** Bij "J. de Vries Stadelaar" en "Schoos" ontbreken verdere gegevens. De spelling "Spaarndammerstraat" bevat in het origineel een typfout of spatie ("Spaarndan erstraat").

Doorslag van een officiële brief/beschikking.

In deze brief wordt een vishandelaar uit Hilversum, de heer W. Sterkenburg, gestraft voor een overtreding van de distributievoorschriften. In de laatste week van mei 1942 heeft hij levende paling (aal) toegewezen gekregen op de visafslag (gezien de vermelding van de Dapperstraat betreft dit de Amsterdamse visafslag). Hij heeft deze vis echter niet verkocht op zijn officiële standplaats op de Dappermarkt. De consequentie is zwaar: op basis van het Visscherijbesluit 1941 wordt hij voor onbepaalde tijd uitgesloten van de verdeling van zoetwatervis. Dit betekent in feite een beroepsverbod voor deze specifieke handel, aangezien hij via de officiële weg geen voorraad meer zal ontvangen. De handgeschreven aantekeningen bovenin geven het administratieve proces aan: de brief is op 8 juni opgesteld, maar op 12 juni 1942 daadwerkelijk verzonden.

Doorslag (carbonkopie) van een zakelijke brief.

* **Kernboodschap:** De brief dient als officiële intrekking van een disciplinaire maatregel ("straf") die slechts vier dagen eerder, op 8 juni 1942, aan de heer Sterkenburg was opgelegd. * **Toon:** De tekst is kort, zakelijk en uiterst formeel, kenmerkend voor de bureaucratische stijl van die periode. * **Administratieve sporen:** * De handgeschreven notitie "Verzonden 12/6" is een verzendbevestiging voor het archief. * De initialen "HG." en de krabbel "V.M." zijn waarschijnlijk parafen van de typist(e) of de behandelend ambtenaar/klerk. * De onderstreping van de plaatsnaam "HILVERSUM" was destijds een standaardmethode om de postsortering te vergemakkelijken.

Handgeschreven ambtelijke verklaring / proces-verbaal.

* **Inhoud:** Het document is een getuigenverklaring van twee politiefunctionarissen betreffende de verkoop van een aanzienlijke hoeveelheid vis. De gebroeders (of familieleden) G. en W. Sterkenburg hebben onder toezicht van de politie 75 pond gerookte paling verkocht in een loods van een zekere J. Prees. * **Handschrift:** Een vlot, zakelijk handschrift uit het midden van de 20e eeuw (Latijns cursief). De letters zijn goed leesbaar, wat duidt op een geoefende schrijver (ambtenaar). * **Terminologie:** "WelEd. Heer" (WelEdele Heer) is een formele aanhef. De afkorting "get." onderaan staat voor 'getekend'. * **Opmerkelijk:** De formulering "onder ons toezicht" suggereert dat de politie aanwezig was om de transactie te legitimeren of te controleren op naleving van de geldende regels.

Document

Dit rapport documenteert een geval van vermeende nalatigheid en mogelijke fraude bij de distributie van bokking (gerookte haring) in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: 1. **Verzuim van plicht:** Vier handelaren van de familie Sterkenburg hebben slechts een fractie van de hun toegewezen hoeveelheid bokking gedistribueerd (1200 per persoon in plaats van de beoogde 3000). Ze gaven als excuus dat ze druk waren met het roken van paling, wat door de rapporteur als ongeldig wordt beschouwd. 2. **Poging tot illegale verkoop:** De handelaren boden aan om 800 bokkingen "zonder bon" (buiten het distributiesysteem om) te verkopen, wat duidt op zwarte handel of op zijn minst een grove schending van de distributieregels. 3. **Bederf door nalatigheid:** Door de vis vier dagen vast te houden in plaats van te verkopen, zijn 400 bokkingen bedorven en afgekeurd. De handelaren probeerden hier brutaalweg compensatie (restitutie) voor te krijgen. 4. **Tekort in de administratie:** Na verrekening van de ingeleverde distributiebonnen en de gemelde voorraad bleek er een tekort van 128 bokkingen te zijn waarvoor geen verantwoording was. 5. **Sanctie:** De bureauchef adviseert een zware straf: uitsluiting van de visverdeling voor onbepaalde tijd.

Handgeschreven rapport (ambtelijke correspondentie).

Het document is een zakelijk rapport waarin melding wordt gemaakt van plichtsverzuim en mogelijke fraude door vier visstylisten (de gebroeders Sterkenburg). De kernpunten zijn: 1. **Verzuim van distributieplicht:** De broers hebben op de eerste dag van de uitgifte (21 april 1943) slechts een fractie (1200 stuks) van hun toegewezen quotum opgehaald. Volgens de rapporteur hadden zij elk 3000 stuks moeten distribueren. 2. **Ongegrond excuus:** De broers claimden dat zij het te druk hadden met het roken van aal (paling). De rapporteur verwerpt dit, omdat andere handelaren hun reguliere werkzaamheden ook moesten combineren met de distributietaken. 3. **Inconsistentie in cijfers:** De rapporteur signaleert een vreemde discrepantie aan het eind: op 24 april beweren de broers dat zij van een totaal van 4500 bokkingen er 500 over hebben. Dit rijmt niet met de eerder genoemde 1200 die zij daadwerkelijk hadden opgehaald, wat duidt op administratieve onjuistheden of illegale handel. 4. **V.M.:** Deze afkorting staat zeer waarschijnlijk voor de "Vischmarkt" in Amsterdam.

Kaart/Afschrift van een officiële kennisgeving.

Het document is een formele strafmaatregel opgelegd aan een burger tijdens de Tweede Wereldoorlog. De heer W. Sterkenburg wordt voor onbepaalde tijd uitgesloten van de visdistributie in Amsterdam. De opgegeven reden is wangedrag tijdens de uitgifte van bokking (gerookte haring). Opvallend is dat de ontvanger in Hilversum woont, maar door de Amsterdamse autoriteiten wordt gesanctioneerd. Het document is ondertekend door de toenmalige burgemeester Edward Voûte. De paarse stempels en diverse handgeschreven nummers (zoals '914' en 'L.M. 55/13') duiden op een nauwgezette administratieve registratie van dergelijke incidenten door de gemeentelijke diensten (in dit geval de afdeling 'Markten').

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Getypte ambtelijke rapportage / advies (doorslag of afschrift).

Dit document betreft een ambtelijk advies over de overdracht van een marktvergunning (erkenning) voor de vishandel. De kern van de zaak is het verzoek van de weduwe Looyen om de visverkoop van haar overleden echtgenoot voort te zetten. **Belangrijkste punten uit de tekst:** 1. **Vakbekwaamheid:** Er wordt benadrukt dat de weduwe uit een vishandelsfamilie (Zwaan) komt en haar man voorheen hielp in zijn winkels. Dit is relevant voor de professionele erkenning. 2. **Persoonlijke uitoefening:** De autoriteiten stellen een strikte voorwaarde: de weduwe moet *persoonlijk* op de markt staan. Dit was een cruciaal onderdeel van het marktbeleid om illegale onderverhuur of 'slapende' vergunningen tegen te gaan. 3. **Locatie:** Er wordt geadviseerd haar de oorspronkelijke plek van haar man in de Albert Cuypstraat te laten innemen. 4. **Hulp van derden:** Hoewel zij zelf moet verkopen, wordt er een concessie gedaan: een van haar zoons mag helpen bij het zware werk, zoals het transport. 5. **Precedent:** De zaak-Sterkenburg wordt genoemd als een vergelijkbare casus die op dezelfde strenge criteria (persoonlijke uitoefening) beoordeeld zal worden. De taal is formeel-ambtelijk met typische archaïsche spelling (visch, noodig, beteekenis) en bevat enkele typefouten ("nuop", "persoonlijkop", "ge val"), wat gebruikelijk was bij handgetypte rapporten op doorslagpapier.

Officieel schrijven/verslag (pagina 4 van een omvangrijker stuk).

Dit document betreft een ambtelijke besluitvorming over het toekennen van een handelsvergunning (erkenning) aan een weduwe om de vishandel van haar overleden echtgenoot voort te zetten. Uit de tekst vallen enkele zaken op: * **Strikte voorwaarden:** Hoewel de erkenning als visverkoopster wordt goedgekeurd, stelt de instantie harde eisen. Mevrouw Looyen moet persoonlijk op de markt verschijnen en de vis verkopen. Dit was waarschijnlijk bedoeld om 'stroman-constructies' of handel op de zwarte markt te voorkomen. * **Controle:** Er wordt expliciet verwezen naar de noodzaak voor "goede controle". Zij moet terug naar de "oorspronkelijke plaats van haar man" in de Albert Cuypstraat. * **Uitzondering voor de zoon:** Er wordt een kleine handreiking gedaan door een zoon toe te staan te helpen bij het transport, mits hij officieel wordt overgeboekt naar die markt. * **Precedentwerking:** De zaak Sterkenburg wordt genoemd als een soortgelijk geval dat nog onderzocht moet worden, wat duidt op een gestandaardiseerde werkwijze van de Gemeentelijke Adviseur.

Handgeschreven brief / verzoekschrift.

De brief is een verzoek van de familie Sterkenburg (de weduwe Sterkenburg-Maas en haar kinderen W. en C. Sterkenburg) aan een instantie die de visdistributie beheert. Zij verzoeken officieel om hun broer, F. Sterkenburg Jr., de bevoegdheid te geven om hun vis-toewijzing (quotum) op de markt in ontvangst te nemen ("aan te pakken"). De familie voert twee redenen aan: 1. **Samenwerking:** Er is sprake van een bestaande werkverhouding ("in combinatie gewerkt"), waarbij de broer deze taak feitelijk al uitvoerde. 2. **Logistiek:** Vanwege de oorlogsomstandigheden in 1944 is het treinverkeer vanuit hun woonplaats Hilversum onbetrouwbaar, waardoor zij niet op tijd op de markt kunnen zijn. De opmerking dat zij de vis "wel zelf verkoopen" is cruciaal; hiermee geven zij aan dat zij nog steeds de actieve vergunninghouders zijn en geen misbruik maken van het distributiesysteem door de handel volledig uit te besteden.

Handgeschreven brief (slotfragment) met ambtelijke aantekening.

Het document bevat het slot van een verzoekschrift aan een distributie-instantie of overheidsorgaan tijdens de Duitse bezetting. De familie Sterkenburg verzoekt om een toewijzing van "gerookte visch". De argumentatie in het postscriptum is opmerkelijk: zij stellen dat zij voor niets anders in aanmerking komen omdat zij "rookers" zijn. Tijdens de oorlog was het distributiestelsel zeer complex; burgers moesten vaak kiezen tussen een tabakskaart (voor rokers) of extra suiker-/snoeprantsoenen (voor niet-rokers). De brief suggereert dat hun status als roker hen uitsloot van bepaalde andere extraatjes, waardoor zij hun hoop hadden gevestigd op een toewijzing van gerookte vis. Het handschrift is duidelijk en de toon is beleefd-formeel, wat duidt op een bewuste poging de autoriteiten gunstig te stemmen. Rechtsonder is het resultaat van de aanvraag zichtbaar: een kort en zakelijk "Afwijzen", geschreven door een ambtenaar (mogelijk 'de Haer'), gedateerd op de dag van behandeling.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag (carbonkopie) van een zakelijke brief. * **Datum:** 12 juni 1942. * **Afzender:** De Directeur (organisatie onbekend, mogelijk een bedrijf of overheidsinstantie). * **Ontvanger:** Den Heer W. Sterkenburg, Veerstraat 33, Hilversum. * **Referentienummer:** 46A/306/7 M. * **Fysieke kenmerken:** Getypte tekst op grijs/blauw doorslagpapier met ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief). * **Datum:** 12 juni 1942. * **Afzender:** De Directeur (instantie ongespecificeerd, mogelijk gemeentelijk of werkgerelateerd). * **Ontvanger:** Den Heer C. Sterkenburg, Schoolstraat 20A, Hilversum. * **Referentienummer:** 46A/306/8 M. * **Kenmerken:** Voorzien van handgeschreven adminis...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven administratieve notitie op een ruitjeskaart. * **Datum:** 30 september 1942 en 23 oktober 1942. * **Taal:** Nederlands. * **Betrokkene:** G. Sterkenburg, woonachtig aan de Goudsbloemstraat. * **Kenmerken:** Bevat administratieve stempels en handtekeningen voor afhandeling.

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] N°. 26/16/1 [Stempel midden boven:] M. 1941 25/3 [Handgeschreven rechtsboven:] ni. Turf [Hoofdtekst:] Mijnheer Ondergetekende M. Sterkenburg Schravenmade zou gaarne als het mogelijk is, op een der leeggekomen stand plaatsen in de Dapperstraat willen staan liefst een beetje in het midden daar ik met gerookte visch sta. M. Sterkenburg – Schravenmade Goudsbl...

# DOCUMENT INFO * **Soort document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 1 juni 1942. * **Afzender:** Willem Sterkenburg, Neerstraat 33, Hilversum. * **Ontvanger:** Onbekende instantie (geadresseerd als "WelEd. Heer", waarschijnlijk een distributiekantoor of visserij-autoriteit). * **Referentienummers:** № 46A/266/1; M. 1942 2/6; 557 (in blauw potlood). * **Kenmerken:...