H. Prins
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
waar ik een kapperszaak gevestigd heb. Nu doet zich weer de zelfde kwestie voor dat mijn winkelraam geheel wordt ingenomen door ^(het?) plaatsen van Kraam, terwijl het perceel grenzende aan mijn zaak niet bewoond wordt maar enkel voor opslagplaats dienst. Hoopende dat u mij van dienst wilt zijn en orde te geven dat Zondags mijn winkel raam niet wordt ingenome. Hoogachtend H. Prins Jodenhouttuin 32 3/
waar ik een kapperszaak gevestigd heb. Nu doet zich weer de zelfde kwestie voor dat mijn winkelraam geheel wordt ingenomen door ^(het?) plaatsen van Kraam, terwijl het perceel grenzende aan mijn zaak niet bewoond wordt maar enkel voor opslagplaats dienst. Hoopende dat u mij van dienst wilt zijn en orde te geven dat Zondags mijn winkel raam niet wordt ingenome. Hoogachtend H. Prins Jodenhouttuin 32 3/
waar ik een kapperszaak gevestigd heb. Nu doet zich weer de zelfde kwestie voor dat mijn winkelraam geheel wordt ingenomen door ^(het?) plaatsen van Kraam, terwijl het perceel grenzende aan mijn zaak niet bewoond wordt maar enkel voor opslagplaats dienst. Hoopende dat u mij van dienst wilt zijn en orde te geven dat Zondags mijn winkel raam niet wordt ingenome. Hoogachtend H. Prins Jodenhouttuin 32 3/
Archiefdocumenten
Brief (verzoekschrift/klacht).
* **Inhoud:** De heer H. Prins, een kapper, beklaagt zich over het feit dat er op zondagen een marktkraam recht voor zijn winkeletalage wordt geplaatst. Hij herinnert de inspecteur aan een eerdere toezegging om hem hierin tegemoet te komen. Hij voert als argument aan dat het buurpand slechts als opslag dient en niet bewoond is, waardoor de kraam beter daarvoor geplaatst zou kunnen worden. * **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een beleefde, ietwat formele toon die gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in de jaren '30 (bijv. "Ondergetekende wend zich", "ter wille te zijn"). Er zitten kleine spelfouten in ("wend" ipv "wendt", "ingenome" ipv "ingenomen"), wat wijst op een middenstander die een formele brief probeert op te stellen. * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot lopend, enigszins hellend cursief schrift uit de eerste helft van de 20e eeuw, goed leesbaar met duidelijke lussen.
Typoscript (doorslag van een verzonden brief).
Het document is een korte, formele afwijzingsbrief. De inhoud is laconiek: een verzoek dat ruim twee weken eerder was ingediend, wordt zonder opgave van redenen afgewezen. Opvallend is de onderstreping van het woord "niet", wat de nadruk legt op de finaliteit van het besluit. De handgeschreven aantekening "Verzonden 7/4" duidt op een administratieve handeling waarbij de verzenddatum van de doorslag werd genoteerd voor het archief. De naam rechtsboven ("M. de Boer") verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of de persoon die de brief heeft geconcipieerd.
Getypte brief (kopie/doorslag).
Deze korte, zakelijke brief is een officiële afwijzing van een verzoek dat op 20 maart 1939 door de heer H. Prins was ingediend. De toon is afstandelijk en strikt bureaucratisch; er wordt geen reden gegeven voor de afwijzing. Het woord "niet" is onderstreept om de negatieve beslissing te benadrukken. De brief is ondertekend door "De Directeur", wat duidt op een officiële instantie, waarschijnlijk een gemeentelijke dienst in Amsterdam, gezien de adressering. De handgeschreven notitie "extra" zou kunnen duiden op een bijzondere verzendwijze of een specifieke dossiercategorie.
Archiefkaart / Administratieve doorslag of aantekening.
Dit document betreft een administratieve lijst van vier personen met hun respectievelijke adressen in Amsterdam. * De adressen zijn specifiek genoteerd met verdiepingen (III, I, II, h voor 'huis'). * De rode nummers in de rechterkolom (90/1/2 t/m 90/1/5) lijken verwijzingen naar individuele dossiers of vervolgstukken die onder de hoofdcategorie (Nº 90/1/1) vallen. * De instructie "Waarschuwing zenden" duidt op een handhavings- of administratief proces. Dit kan te maken hebben met diverse zaken zoals achterstallige betalingen, overtredingen van gemeentelijke verordeningen of andere burgerzaken. * De afkorting "exp." achter de datum staat waarschijnlijk voor 'expediteur' of 'geëxpedieerd', wat aangeeft dat de instructie op die datum is uitgevoerd.
Dienstbrief / Officiële waarschuwing.
* **Inhoud:** De brief is een formele berisping aan het adres van mevrouw Prins-Polak. De directeur van de betreffende dienst stelt vast dat zij op 30 december (1939) haar marktplaats op het Mosplein in Amsterdam-Noord door haar kinderen heeft laten bezetten zonder de vereiste officiële toestemming. * **Toon:** De toon is strikt bureaucratisch en autoritair ("Ik waarschuw U hierbij ernstig"). Dit duidt op een strakke handhaving van de marktverordeningen in Amsterdam in die tijd. * **Administratieve details:** De aanduiding "Wijk 1" en de handgeschreven notitie "extra" wijzen op interne categorisering binnen de gemeentelijke administratie. De afkorting "j.l." staat voor 'jongstleden'.
Briefkaart (zakelijke correspondentie)
* **Zakelijk gebruik:** Het betreft een voorgedrukte briefkaart van de firma Arthur Prins. De zaak was een groothandel en detailhandel (Engros-Endetail) in chocolade en fijne eetwaren (comestibles). * **Locatie:** De Nieuwe Amstelstraat lag in het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam, vlakbij het Waterlooplein. De handgeschreven afzender, H. Prins-Polak op de Geldersekade, wijst op de persoonlijke betrokkenheid van de eigenaarsfamilie. * **Bestemming:** De kaart is gericht aan "Marktwegen" aan de Jan van Galenstraat. Dit verwijst naar de administratie van de Centrale Markthallen, die daar gevestigd waren. Dit suggereert een zakelijke communicatie over marktvergunningen, leveringen of belastingen. * **Poststempel:** De reclame-stempel "Bosch- of heidebrand is verlies voor stad en land" was een veelgebruikte oproep van de PTT in die periode om burgers bewust te maken van brandgevaar in de natuur. * **Administratieve sporen:** De grote paarse stempels ("M. 1940" en het nummer) zijn waarschijnlijk door de ontvanger (de gemeentelijke dienst Marktwegen) aangebracht bij binnenkomst voor archivering.
Handgeschreven briefkaart of briefje op groen papier.
De brief is een korte, zakelijke mededeling gericht aan een instantie (waarschijnlijk het Amsterdamse Marktwezen, gezien de aanhef "M[ijne] H[eeren]"). De afzender, H. Prins-Polak, geeft aan dat zij (of hij) haar standplaats op het Mosplein in Amsterdam-Noord opgeeft. Als reden wordt de algemene formulering "wegens omstandigheden" gebruikt. Het handschrift is verzorgd en duidelijk. Rechtsboven staan enkele oncijferbare aantekeningen (mogelijk archief- of verwerkingsnotities zoals "v.v. mog") en rechtsonder staat het getal "90" in potlood, wat waarschijnlijk een later toegevoegd ordeningsnummer is.
Handgeschreven memo of notitie.
* **Afzender en Ontvanger:** De notitie is gericht aan "H. Prins". De afzender ondertekent met een lastig leesbare handtekening die lijkt op "Amel." of "Wml.". * **Inhoud:** Het betreft een korte, zakelijke navraag. De auteur wil weten of de "vergoeding" voor een zekere Van Houten inmiddels is afgehandeld ("nu in orde?"). De dubbele schrijfwijze "van van Houten" is waarschijnlijk een kleine verschrijving of bedoeld als "de vergoeding van [de heer] Van Houten". * **Handschrift:** Het document is geschreven in een vloeiend, vroeg-20e-eeuws cursief schrift. De lettervormen (zoals de 'g' en de 'H') zijn kenmerkend voor de periode rond 1900-1920.
Officiële brief / Oproeping
* **Doel van het document:** Het informeren van de geadresseerde over het voornemen om haar inschrijving voor de markt in de Dapperstraat te schrappen wegens inactiviteit (het niet gebruiken van de voorkeurskaart). * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar artikel 10 van het 'Reglement op de Markten'. * **Toon:** Formeel, bureaucratisch en directief. De brief fungeert als een officiële waarschuwing en een oproep voor een hoorzitting/gesprek bij de inspecteur voordat de definitieve sanctie wordt opgelegd. * **Taalgebruik:** Kenmerkend voor de tijd met de oude spelling (bijv. "tusschen") en een zeer zakelijke stijl.
Document
Dit document is een officiële registratie van een maatregel tegen een marktkoopvrouw in Amsterdam. Mevrouw H. Prins-Polak, woonachtig aan de Gelderschekade, beschikte over een vaste standplaats op de Dappermarkt (kraamkaart 264). Uit de kaart blijkt dat zij haar plek niet conform de regels "geregeld" bezette. Hiervoor werd zij op 7 augustus 1940 ontboden voor een verhoor of gesprek. De inspecteur noteerde vervolgens: **"Aan opr. g.g.g."**, wat de ambtelijke afkorting is voor **"Aan oproep geen gevolg gegeven"**. Omdat zij niet kwam opdagen, werd haar vergunning op 14 augustus 1940 definitief "geschrapt". De inspecteur heeft het dossier op 21 augustus 1940 met een stempel en paraaf gesloten.
Getypte brief (afschrift).
* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in de formele ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, inclusief de toen gangbare spelling (bijv. "ondergeteekende", "dezen"). De zinsbouw is enigszins stroef, wat vaker voorkwam bij brieven van burgers aan de overheid. * **Kern van de klacht:** De heer Prins beklaagt zich over het feit dat de marktmeesters (opzichters) de afspraken met de Inspecteur van Marktwezen negeren. Hoewel was afgesproken dat slechts een derde van zijn etalage geblokkeerd mocht worden door 'stille' kramen, werd afgelopen zondag zijn gehele ruit geblokkeerd door een 'standwerker' (iemand die met veel kabaal goederen aanprijst), wat nadelig is voor zijn nering. * **Religieuze context:** De kapper merkt op dat zijn zaak op zaterdag gesloten is en op zondag geopend. Dit duidt erop dat de eigenaar Joods is en de sabbat houdt. Omdat hij op zondag werkt, is een vrije doorgang en zichtbaarheid van zijn etalage tijdens de zondagsmarkt cruciaal voor zijn inkomsten.
Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam.
Dit document is een ambtelijke afwijzing op een verzoek van een burger. De heer H. Prins, een winkelier aan de Joden Houttuinen, had de gemeente verzocht om geen marktkraam voor zijn etalage te plaatsen. De gemeente wijst dit verzoek af met het argument dat de marktbelangen zwaarder wegen. Wel wordt er een kleine handreiking gedaan: de kraam voor zijn deur zal geen "achterzeil" krijgen, zodat het zicht op de winkel enigszins behouden blijft. De toon is zakelijk, formeel en beslist. Opvallend is de gedetailleerde functietitel van de verantwoordelijke wethouder (F. van Meurs), die een breed scala aan stedelijke voorzieningen onder zich had.
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk uit de Tweede Wereldoorlog).
* **Structuur:** Een tabeloverzicht waarbij de rijen individuen vertegenwoordigen en de kolommen diverse statuskenmerken of verblijfplaatsen lijken te zijn. * **Kolomkoppen:** Veel koppen zijn afgekort. "W.str" staat waarschijnlijk voor Westerbork, "A. Camp" mogelijk voor Auschwitz of een ander 'Arbeitslager'. "W.pl." zou woonplaats kunnen betekenen. * **Markeringen:** De schuine streepjes (/) geven aan op wie een bepaalde kolom van toepassing is. * **Codering:** De kolom "Nom." (Nummer) bevat een doorlopende nummering (136-166), met uitzondering van personen die een "A" codering hebben (waarschijnlijk een andere categorie of transport). * **Annotaties:** De "X"-nummers in blauw en de omcirkelde rode getallen (16 t/m 20) zijn later toegevoegd, mogelijk voor kruisverwijzingen naar andere registers of dossiers.
Ambtelijke notitie / Bijblad bij een dossier.
Het betreft een interne ambtelijke correspondentie van de gemeente Amsterdam (afdeling Algemene Zaken) betreffende de marktvergunningen voor de Albert Cuypmarkt. De kern van de zaak is een verzoek van een zekere H. Prins-Polak. Uit de tekst blijkt dat deze persoon een 'voorkeurskaart' (nummer 64) heeft voor de Albert Cuypmarkt, maar deze niet voldoende benut. De ambtenaar (mogelijk 'de Haan') adviseert om het nieuwe verzoek van Prins-Polak af te wijzen. De reden voor de afwijzing en de bijbehorende waarschuwing is dat een houder van een voorkeurskaart verplicht is om minimaal tweemaal per week daadwerkelijk op de markt aanwezig te zijn. Als Prins-Polak hier niet aan voldoet, zal zijn naam van de sollicitantenlijst voor een vaste standplaats worden geschrapt. De persoon was blijkbaar al eerder gewaarschuwd voor dit verzuim.
Doorslag (carbonkopie) van een officiële ambtelijke brief.
* **Inhoud:** De brief is een afwijzing van een verzoek dat de heer Prins op 4 oktober 1940 per briefkaart had ingediend. Daarnaast bevat de brief een ernstige waarschuwing: als de heer Prins niet ten minste twee keer per week zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt inneemt, zal zijn voorkeurskaart (marktvergunning) worden ingetrokken. * **Taal en stijl:** De toon is formeel, afstandelijk en dwingend, typerend voor de ambtelijke communicatie uit die tijd. Er is sprake van een opvallende typefout in de tekst: "nietttten minste" (waarschijnlijk bedoeld als "niet ten minste"). * **Administratieve context:** Het document toont de strikte handhaving van marktreglementen door de gemeente Amsterdam. Voorkeurskaarten waren essentieel voor marktkooplieden om een vaste, gunstige plek te behouden; bij inactiviteit verviel dit recht ten gunste van anderen.
Getypte brief (doorslag op dun papier).
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat de heer Prins op 4 oktober 1940 per briefkaart had ingediend. Daarnaast bevat de brief een expliciete waarschuwing: de ontvanger moet minimaal twee keer per week op zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt aanwezig zijn. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar de bepalingen van het 'Reglement op de Markten'. De "voorkeurskaart" (een bewijs dat recht geeft op een vaste of bevoorrechte plek) dreigt te worden ingetrokken bij verzuim. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit die periode. * **Opvallend:** Er is sprake van een typefout of dubbele aanslag in het woord "niet ten" (getypt als *niettt_n*), wat vaak voorkwam bij doorslagen op schrijfmachines.
Brief (verzoekschrift)
In deze korte, zakelijke brief verzoekt mevrouw H. Prins-Polak de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om toestemming voor assistentie bij haar marktkraam. Ze exploiteert een vaste standplaats op de Westerstraat-markt, waar zij consumptie-ijs verkoopt. Ze wil zich laten bijstaan door een persoon genaamd H. Krant. De brief is formeel van toon ("Welld. Heer", "Uw dw. dr.") en getuigt van de strikte regelgeving waaraan marktkooplieden in die tijd onderworpen waren; voor het simpelweg laten helpen door een assistent was officiële goedkeuring van de gemeente nodig. De afzender woont op de Geldersekade, in het centrum van Amsterdam.
Administratieve kaart/notitie betreffende een marktkraamvergunning.
* **Inhoud:** Het document betreft de formele afhandeling van een verzoek van Mevr. H. Prins-Polak. Zij vraagt toestemming om zich bij haar marktkraam (plaats 305) op de Westerstraat in Amsterdam te laten assisteren door Hartog Krant. * **Cruciale details:** Er wordt expliciet vermeld dat het om "assisteren" gaat en "niet vervangen". Dit is een belangrijk juridisch onderscheid voor de vergunninghouder. Zowel de markttoezicht ("Marktopz") als andere ambtenaren (De Haan, Dekker) geven aan dat er "geen bezwaar" is. * **Personen:** Hartog Krant wordt geïdentificeerd met geboortedatum (25-1-1917) en adres (Nieuwe Kerkstraat 116 II).
Administratief register of kasboek van marktkooplieden/vergunninghouders.
* **Structuur:** Het document is opgezet als een kwantitatief overzicht. Elke rij vertegenwoordigt een handelaar, en de kolommen rechts dienen om de handelstypes te turven. * **Inhoud:** De lijst toont een grote diversiteit aan kleinschalige handel rond de eeuwwisseling, met een sterke nadruk op tweedehands kleding ("2' hands kleeding"), wat met 24 vermeldingen de grootste categorie is. * **Sociaal-economisch:** De overvloed aan Joodse achternamen (zoals Polak, Waterman, Cohen, Casseres, Montezinos) suggereert dat dit register betrekking heeft op een Joodse buurt of markt, zeer waarschijnlijk de Amsterdamse Jodenbuurt (bijv. Waterlooplein of Uilenburg). * **Tijdsspanne:** Hoewel de data ver uit elkaar liggen, lijken de inschrijvingen in een vergelijkbaar handschrift te zijn gedaan, wat kan duiden op een overschrijving uit eerdere registers voor administratieve doeleinden of een langdurig lopend dossier per standplaats.
Administratief bijblad/mutatieformulier (Alg. Zaken Model No. 14).
Dit document is een administratieve instructie om **Jetje Stein-Vorst**, wonende op het **Waterlooplein 92** te Amsterdam, uit de officiële administratie te verwijderen ("afvoeren"). De instructie wordt gegeven op 24 februari 1941. De term "afvoeren" betekent in deze context dat iemand niet langer op het opgegeven adres ingeschreven staat. Opmerkelijk is de formele afhandeling: de mutatie wordt aangevraagd (door H. Prins), gecontroleerd en geaccordeerd door een inspecteur (De Haan), en uiteindelijk na ruim een week gemarkeerd voor het archief ("opbergen"). Dit illustreert de bureaucratische nauwgezetheid waarmee de bevolkingsadministratie tijdens de bezettingsjaren werd bijgehouden.
Brief / Verzoekschrift
* **Inhoud:** Mevrouw (of de heer) H. Prins-Polak verzoekt om een overplaatsing van een vaste marktplaats van de markt aan de Joubertstraat naar de markt aan de Gaaspstraat. * **Stijl:** De brief is geschreven in de formele, eerbiedige stijl die destijds gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties ("Weled. Heer", "beleefd", "Uw dw. dt." - afkorting voor Uw dienstwillige dienaar). * **Administratieve verwerking:** De potloodnotitie "m. Insp. (kan niet)" suggereert dat het verzoek is voorgelegd aan een inspecteur en dat de beslissing negatief was.
Voorzijde van een briefkaart (briefkaart met frankeering in afrekening).
* **Adressering:** De kaart is gericht aan H. Prins - Polak op het adres Gelderschekade 73-hoog (II) te Amsterdam (Wijk 1). De toevoeging "II" duidt op de tweede verdieping. * **Postale context:** Er is geen postzegel geplakt; de tekst "Frankeering in afrekening" geeft aan dat de portokosten via een rekening-courantverhouding met de PTT werden voldaan. Dit was gebruikelijk voor bedrijven of instellingen die grote hoeveelheden post verzonden. * **Propagandastempel:** De slogan "Post uw brieven zoodra ze gereed zijn!" was een veelgebruikte oproep van de PTT om de poststroom te spreiden en de piekdrukte in de avonduren te verminderen. * **Tijdsbeeld:** De kaart dateert uit de Tweede Wereldoorlog (november 1941), ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
Officiële brief/oproep.
* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving aan een marktkoopvrouw, Mevr. H. Prins-Polak. Haar wordt medegedeeld dat de gemeente voornemens is haar marktvergunning voor de markt op Uilenburg in te trekken. * **Reden:** De reden voor deze maatregel is dat zij haar standplaats niet regelmatig bezet, ondanks een eerdere schriftelijke waarschuwing. Dit is een overtreding van Artikel 11 van het vigerende marktreglement. * **Procedure:** Er is nog geen definitief besluit genomen. De ontvanger krijgt de kans om op 15 januari 1941 op gesprek te komen bij de Inspecteur om haar zaak te bepleiten. * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier (Model No. 8) van de gemeente, wat wijst op een routinematige administratieve handeling voor het Marktwezen.
Officieel formulier van de marktamministratie (oproep/waarschuwing).
Dit document is een administratieve kaart van de Amsterdamse marktdienst. Mevrouw H. Prins-Polak wordt hierop aangesproken omdat zij haar toegewezen standplaats op de markt (Waterlooplein, plaats 61a) niet regelmatig bezet. Uit de tijdlijn op de kaart blijkt dat zij op 15 november 1940 al een eerdere waarschuwing heeft gehad. Op 15 januari 1941 moest zij tussen 10:00 en 12:00 uur verschijnen bij de inspecteur. De inspecteur noteert diezelfde dag dat zij heeft toegezegd haar plaats voortaan weer geregeld in te nemen ("Zal geregeld plaats innemen"). De afhandeling wordt door de marktambtenaar op 16 januari 1941 administratief verwerkt ("genoteerd op slip"). De bureaucratische aard van het formulier toont aan hoe streng de controle op marktplaatsen was; wie zijn plek niet gebruikte, liep het risico de vergunning of de 'voorkeurskaart' te verliezen.
Document
Dit document betreft een administratieve notitie over een zekere J. Aap, woonachtig aan de Waterloolaan 208, die in het bezit is van een "voorkeurskaart". Dit was waarschijnlijk een vergunning voor een vaste standplaats op een markt. Er is genoteerd dat de persoon op 8 mei 1942 is gewaarschuwd om de kaart "geregeld" te gebruiken. Uit de daaropvolgende aantekening blijkt dat de bewering dat de kaarthouder de marktplaats niet geregeld kan bezetten, als "inderdaad juist" wordt erkend. Het document is door diverse ambtenaren geparafeerd (onder anderen H. Prins, Smit, de Haan) voor kennisgeving en verdere afhandeling gedurende de maand mei 1942.
Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).
Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.
Document
De lijst is een systematische registratie van marktkooplieden in Amsterdam. De kolomstructuur is helder en consequent ingevuld. Opvallend is de vermelding van bekende Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt en de markt in de Gaaspstraat. De handelswaar varieert van textiel en 'ongeregeld' (tweedehands of diverse goederen) tot levensmiddelen zoals vis en groenten. Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren.
Document
* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).
Document
Dit document is een inventarisatie van transportmiddelen in gebruik bij de tuinbouwsector rondom Amsterdam. Het onderscheid tussen benzineauto's en "Gasgas-auto's" (waarschijnlijk een verschrijving voor houtgas- of generatorauto's) duidt op een periode van brandstofschaarste. In de lijst vallen de vele adressen aan de **Sloterweg**, **Akerweg** en **Osdorperweg** op. Dit waren de belangrijkste tuinbouwgebieden die Amsterdam destijds van verse groenten voorzagen (de voormalige gemeente Sloten). De lijst bevat specifieke details zoals het laadvermogen (variërend van 1500 tot 4000 kg), wat essentieel was voor de logistieke planning van de voedselvoorziening. De opmerking over de paraatheid (6 uur van tevoren melden) wijst op een centraal gecoördineerde inzet, mogelijk in het kader van de distributie tijdens de bezettingsjaren. ---
Handgeschreven brief (verzoekschrift)
* **Inhoud:** Het betreft een formeel verzoekschrift van een Amsterdamse burger om toestemming te verkrijgen voor een standplaats op de Nieuwmarkt. De verzoeker benadrukt dat hij/zij over "eigen matriaal" (materiaal, zoals een eigen kraam of uitstalling) beschikt. * **Schrijfwijze en Toon:** De brief is opgesteld in de toen gangbare formele stijl voor correspondentie met overheidsinstanties. Opmerkelijk is de spelling "matriaal" en de tussen de regels ingevoegde specificatie "Nieuw" bij "markt". * **Ambtelijke verwerking:** De brief is voorzien van een registratienummer. De kanttekening aan de linkerzijde wijst op een interne ambtelijke controle: er wordt geconstateerd dat de aanvrager "Geen vaste plaats" heeft en er wordt verwezen naar "prec. m 171" (waarschijnlijk een verwijzing naar het precarioregister of een eerdere beschikking). Er wordt intern om advies gevraagd aan een ambtenaar genaamd H. Prins.
Briefkaart (postkaart) met voorgedrukte postzegel en administratieve aantekeningen.
Dit document is een formele administratieve kennisgeving uit de tijd van de Duitse bezetting van Nederland. De kaart is gericht aan de directeur van het **Marktwezen** in Amsterdam, gevestigd aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen). De kern van de boodschap is het verzoek om twee personen, **G. Dames** (Damrak 102) en **H. Prins**, met ingang van (m.i.v.) 22 maart 1943 te "**afvoeren**". In de bureaucratische taal van die tijd betekende 'afvoeren' het verwijderen van personen uit een register, van een loonlijst of uit een bestand van vergunninghouders. Gezien de datum (maart 1943) is dit een beladen term; het kan wijzen op een simpele beëindiging van een dienstverband of marktvergunning, maar in de context van de Jodenvervolging of de gedwongen tewerkstelling (Arbeitseinsatz) volgde een dergelijke administratieve uitschrijving vaak op de deportatie of het gedwongen vertrek van de betrokkenen. De diverse datums (verzonden op de 19e, effectief op de 22e, verwerkt op de 23e en finaal afgehandeld op 1 april) getuigen van een strakke, ambtelijke procesgang.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst van personen, gegroepeerd op achternaam (letter K t/m R).
| H.Prins + | 17- 7-1886 | Staalstraat 30 II | corsetten |
Getypte lijst met handgeschreven annotaties (mogelijk een doorslag of stencil).
| H. Prins [+] | 13-1-95 | Gelderschekade 73 II | textiel, levensm. |
Administratieve lijst - Gaaspstraat
| H. Prins | 13-1-95 | Gelderschekade 73 II | textiel, levensm. |
Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).
| H. Prins | 13-1-95 | Gelderschekade 73 II | Gaaspstraat | c. ys of gar & b |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats corsetten
Waterlooplein — standplaats textiel, levensm
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Gecentreerd getypt] den heer L.Jansen, Prinsengracht 8 I A l h i e r (C)
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }
| | | 10.- / 2280 | V. A.Meents | Utrechtschestr.19 | | M.Wijnschenk | 10.- | 10.- / 1870 | V. M.Wijnschenk | Marnixstr.208 | | P.Presser | Hal | 10.- / 1672 | VP. P.Presser | Marnixstr.202 | -2-