W. Vischjager

Slotpagina van een handgeschreven brief.

De tekst betreft de afsluiting van een formele brief. De schrijver spreekt de hoop uit dat er een "oplossing mag komen", wat duidt op een verzoek of een problematische situatie die in de voorgaande (niet zichtbare) pagina's is uiteengezet. De toon is uiterst beleefd en respectvol, wat blijkt uit de afsluiting "Hoogachtend" en de afkorting "uw. dw. dnr.", wat staat voor "uw dienstwillige dienaar". Het handschrift is een verzorgd, hellend lopend schrift dat karakteristiek is voor de overgang van de 19e naar de 20e eeuw.

Getypt ambtelijk schrijven (doorslag) met handgeschreven aantekeningen.

* **Kernboodschap:** De heer Vischjager krijgt een marktverbod van twee dagen opgelegd. * **Aanleiding:** De marktkoopman heeft op 4 augustus 1939 zijn standplaats op de Ten Katemarkt vuil achtergelaten. * **Juridische grondslag:** 1. Tenuitvoerlegging van een eerdere voorwaardelijke straf (wegens een soortgelijk vergrijp in december 1938). 2. Een nieuwe straf voor het actuele vergrijp. * **Sanctie:** Het ontzeggen van de toegang tot alle markten in de stad Amsterdam voor de duur van twee aaneengesloten dagen (14 en 15 augustus 1939). * **Toon:** Zeer formeel en zakelijk, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van het vooroorlogse Amsterdamse stadsbestuur.

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

In deze brief verzoekt W. Vischjager om toestemming voor het aannemen van een tijdelijke hulp voor zijn handel op de Ten Katemarkt in Amsterdam. De schrijver voert als reden aan dat het op dat moment druk is ("handel een beetje drukte heerst") en dat hij de verkoop momenteel alleen moet afhandelen. **Opvallende details:** * **Schrijfstijl:** De brief is formeel en beleefd van toon ("Zeer Geachte Heer", "verzoekschrift", "Hoogachtend"). * **Adressering:** De schrijver geeft twee adressen op: de Ruyschstraat (Oost) en een tijdelijk adres in de Uithoornstraat (Zuid). * **Administratie:** De aantekening "20/5" in de linkerbovenhoek suggereert dat de brief één dag na verzending is ontvangen of verwerkt door de betreffende instantie (waarschijnlijk de marktmeester of een gemeentelijke afdeling).

Document

Dit document is een administratief besluit betreffende de exploitatie van een marktplaats. W. Vischjager heeft een officieel verzoek ingediend om bijgestaan te worden door zijn 29-jarige broer, J. Vischjager. * **Juridische nuance**: De ambtenaar benadrukt dat het verzoek wordt ingewilligd onder de voorwaarde dat het om *assistentie* gaat en niet om *vervanging*. Dit onderscheid was cruciaal voor de marktvergunning; de houder van de vergunning moest immers in principe zelf aanwezig zijn. * **Administratieve proces**: De kaart toont de snelheid van de bureaucratie: het verzoek wordt op 20 mei doorgezonden, op 21 mei volgt het advies van Mr. Krop, en eind mei (28e/29e) wordt de afhandeling ("Modelbriefje") voltooid.

Handgeschreven lijst met namen (waarschijnlijk een presentielijst of petitie).

* **Handschrift:** Het document bevat diverse handschriften, wat erop wijst dat de personen zelf hun naam hebben genoteerd of ondertekend. De stijl is een klassiek Latijns cursiekschrift. * **Namenmateriaal:** Veel van de namen op de lijst zijn typisch voor de Nederlands-Joodse gemeenschap van vóór de Tweede Wereldoorlog (o.a. Vischjager, Polak, Waterman, Werkendam, Druijf, Davidson, Blitz). * **Spelling:** De spelling hanteert de 'ij' in plaats van 'y' (behalve bij namen als Druijf) en de oude spelling '-sch' in namen als Vischjager. * **Staat:** Het papier vertoont een horizontale vouw in het midden en lichte verkleuring, passend bij archiefstukken uit de vroege 20e eeuw.

Getypte verzendlijst op de achterzijde van een brief of circulaire.

* **Adressen:** De lijst bevat uitsluitend Amsterdamse adressen. Opvallend is de concentratie in de Transvaalbuurt (Danie Theronstraat, Pres. Brandstraat, Afrikanerplein, Hormeyrstraat [sic], Retiefstraat) en de oude Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Dijkstraat, Gelderschekade). * **Namen:** Veel van de vermelde achternamen (zoals Italiaander, Polak, Vischjager, Waterman, Winnik) zijn kenmerkend voor de Joodse bevolking van Amsterdam in die tijd. * **Typografie:** De tekst is geproduceerd op een schrijfmachine. "Hormeyrstraat" is waarschijnlijk een typefout voor de Hofmeyrstraat in Amsterdam-Oost. * **Fysieke staat:** De verticale tekst in het midden is de spiegelbeeldige doorschijn van de voorzijde. Woordflarden zoals "... op de markt ..." en de ondertekening "De Directie," zijn herkenbaar. Dit duidt erop dat deze lijst de distributielijst was voor de brief op de voorzijde.

Getypte brief (doorslag).

* **Inhoud:** De brief is een officiële bevestiging van een tijdelijke vrijstelling. De heer Vischjager hoeft zijn standplaats op de markt in de Gaaspstraat gedurende drie maanden (september t/m november 1942) niet te bezetten. * **Voorwaarde:** Voor de vrijstelling is een medische verklaring van een huisarts vereist, die moet worden ingeleverd bij het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat 14 (de toenmalige Centrale Markthallen). * **Administratieve context:** De code "HB." rechtsboven en de handgeschreven verzendnotitie duiden op een zorgvuldige gemeentelijke archivering en procesgang.

Getypte namenlijst op papier.

Het document is een overzicht van individuen, hun geboortedata, woonadressen en het type handel dat zij dreven. * **Beroepen:** Er is een sterke concentratie in de textielsector (*stoffen, kousen en sokken, manufacturen*) en de levensmiddelenhandel (*visch, groenten en fruit, suurwaren*). De term "ongeregeld" duidt op de handel in diverse goederen of ongeregelde goederen (vaak op markten). * **Locaties:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse volks- en marktbuurten zoals de Pijp (Albert Cuypstraat, Gerard Doustraat) en de Rivierenbuurt (Molenbeekstraat, Biesboschstraat). * **Layout:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (S t/m V-gedeelte zichtbaar). De notaties 'hs' (huis) en Romeinse cijfers (I, II, III) geven de verdiepingen aan.

Getypte lijst / Registerpagina

Het document is een overzichtslijst van Amsterdamse marktkooplieden, waarschijnlijk uit de jaren '30 of het begin van de jaren '40. De kolommen bevatten respectievelijk de naam van de handelaar, de geboortedatum, het woonadres, de toegewezen markt (standplaats) en het type goederen dat wordt verhandeld. Opvallend is de variëteit aan handelswaar: van levensmiddelen (vis, groenten, fruit, zuurwaren) tot textiel (manufacturen, kousen, corsetten) en overige artikelen (ijzerwaren, rijwielonderdelen). Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") om herhalingen van voorgaande regels aan te duiden (ditto-tekens). De typografie vertoont de kenmerken van een standaard kantoormachine uit die tijd.

Document

De lijst is een systematische registratie van marktkooplieden in Amsterdam. De kolomstructuur is helder en consequent ingevuld. Opvallend is de vermelding van bekende Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt en de markt in de Gaaspstraat. De handelswaar varieert van textiel en 'ongeregeld' (tweedehands of diverse goederen) tot levensmiddelen zoals vis en groenten. Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren.

Document

In deze brief informeert J. Stouwer de geadresseerde over de verblijfplaats van zijn zwager, W. Vischjager. Hij stelt dat Vischjager al vijf weken niet meer op zijn adres aan de Ringstraat 131 woont, omdat hij naar "Duitschland is". Het taalgebruik is formeel en feitelijk. De opmerking over het vertrek naar Duitsland is cruciaal; in de herfst van 1942 was dit de standaardomschrijving voor de deportatie van Joodse burgers. De vijf weken waarover gesproken wordt, plaatst het vertrek van Vischjager rond begin september 1942. Het stempel onderaan toont aan dat de brief direct de volgende dag (14/10) is verwerkt in een administratief systeem, waarschijnlijk om een dossier over de bewoning van het pand of de status van de persoon in kwestie bij te werken.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven zakelijke brief. * **Datum:** 1 augustus 1942. * **Afzender:** M.W. Vischjager, Ruyschstraat 131, Amsterdam-Oost. * **Ontvanger:** Onbekend (geadresseerd als "Weledel. Heer"), vermoedelijk een ambtenaar bij de gemeente Amsterdam (Dienst Marktwezen). * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Bevat administratieve aantekeningen en dossie...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Medische verklaring (doktersattest) op officieel briefpapier. * **Afzender:** Dr. I. Bloch, gevestigd aan de Kloveniersburgwal 53, Amsterdam. * **Betreft:** De heer O. Vischjager, wonende aan de Nieuwe Prinsengracht 90, Amsterdam. * **Datering:** 5 mei 1942. * **Taal:** Nederlands. * **Bijzonderheden:** Bevat administratieve aantekeningen in een twe...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief/correspondentie (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie). * **Datum:** 29 mei 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Heer W. Vischjager, Ruyschstraat 131, Amsterdam-O. * **Kenmerken:** Typemachine-tekst met handgeschreven kanttekeningen en een dossiernummer (27...

# DOCUMENT INFO * **Instelling:** Ondervakgroep Detailhandel in Visch (onderdeel van de Vakgroep Detailhandel in Visch, Wild en Gevogelte). * **Datum:** 2 februari 1944. * **Herkomst:** 's-Gravenhage (J. P. Coenstraat 25). * **Geadresseerde:** Directie van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. * **Kenmerk:** No. 20/D/1892, JV/JM. * **Onderwerp:** Toewijzing van gerookte e...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Slotpagina van een handgeschreven brief. * **Taal:** Nederlands. * **Afzender:** W. Vischjager. * **Adres:** Nieuwe Prinsengracht 90, Amsterdam. * **Datering:** Onbekend (geen datum op deze pagina), vermoedelijk laat-19e of vroeg-20e eeuw op basis van handschrift en adres. * **Kenmerken:** Liniëerd papier met doorschijnende tekst van de voorzijde. L...