13 oktober 1942. J. Stouwer, Tilanusstraat 62 II, Amsterdam. [Rechtsboven:]
13. 10. '42. A'dam.
[Aantekening in lichter schrift:] mit haast 157

Mynheer.

Hiermede wil ik U berichten dat ik Uw brief
d.d. 9.10.42 heb ontvangen, en wil U antwoorden
dat mijn zwager den Heer W. Vischjager
Ringstraat 131 II als sinds 5 weken naar
Duitschland is.

Hoogachtend.
J. Stouwer
Tilanusstr: 62 II

[Onderaan stempel:]
№ 103/143/1 M. 1942 14/10

[Rechtsonder:]
603 In deze brief informeert J. Stouwer de geadresseerde over de verblijfplaats van zijn zwager, W. Vischjager. Hij stelt dat Vischjager al vijf weken niet meer op zijn adres aan de Ringstraat 131 woont, omdat hij naar "Duitschland is".

Het taalgebruik is formeel en feitelijk. De opmerking over het vertrek naar Duitsland is cruciaal; in de herfst van 1942 was dit de standaardomschrijving voor de deportatie van Joodse burgers. De vijf weken waarover gesproken wordt, plaatst het vertrek van Vischjager rond begin september 1942. Het stempel onderaan toont aan dat de brief direct de volgende dag (14/10) is verwerkt in een administratief systeem, waarschijnlijk om een dossier over de bewoning van het pand of de status van de persoon in kwestie bij te werken. Dit document is een direct overblijfsel van de bureaucratie rondom de Jodenvervolging in bezet Nederland. Wolf Vischjager (geboren in 1888), de zwager die in de brief wordt genoemd, was een Joodse Amsterdammer.

Historische bronnen (zoals het Joods Monument) bevestigen dat Wolf Vischjager inderdaad op het adres Ringstraat 131-II woonde. Hij werd via kamp Westerbork gedeporteerd naar het vernietigingskamp Auschwitz. Saillant detail is de timing: deze brief is geschreven op 13 oktober 1942; Wolf Vischjager werd minder dan twee weken later, op 26 oktober 1942, in Auschwitz vermoord. De brief van de afzender was vermoedelijk een reactie op een vordering, belastingaanslag of andere officiële correspondentie die nog naar het oude adres van de reeds gedeporteerde man was gestuurd. J. Stouwer W. Vischjager