M. Zwarts

Officiële brief (getypt doorslagje of afschrift).

Deze brief is een formeel besluit van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de dienst Marktwezen) aan een marktkoopman, de heer H. Bootsma. * **Toestemming voor hulp:** De heer Bootsma krijgt toestemming om zich op zijn vaste plek op de Dappermarkt te laten helpen door een zekere P. Kalkwerf. * **Bijstaan versus Vervangen:** Er wordt expliciet benadrukt dat het gaat om "bijstaan" en uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder (Bootsma) in principe zelf aanwezig moet zijn op de markt; Kalkwerf mag enkel als assistent optreden. * **Wijziging in personeel:** De nieuwe toestemming vervangt een eerdere regeling waarbij een zekere Mej. M. Zwarts hem hielp. Haar toestemming komt hiermee te vervallen. * **Locatie:** De Reinwardtstraat ligt in de Dapperbuurt, op steenworp afstand van de Dappermarkt waar Bootsma zijn standplaats had. Dit was destijds zeer gebruikelijk voor marktkooplieden.

Getypte officiële brief (doorslag of kopie).

Deze brief is een formele kennisgeving aan een marktkoopman, de heer H. Bootsma, betreffende de personele bezetting van zijn marktkraam. De kern van de brief is de wijziging van zijn assistent: de eerdere toestemming voor Mej. M. Zwarts wordt ingetrokken en vervangen door toestemming voor P. Kalkwerf. Belangrijke administratieve details in de tekst: * **"Tot wederopzegging":** De toestemming is niet voor een vaste termijn, maar geldt totdat de instantie besluit deze in te trekken. * **"Bijstaan - niet vervangen":** Dit is een cruciale clausule in de Amsterdamse marktverordeningen van die tijd. Het betekende dat de vergunninghouder (Bootsma) zelf aanwezig moest zijn op de markt; de assistent mocht hem slechts helpen en niet in zijn plaats de kraam drijven. * **Locatie:** De Dapperstraat is een bekende marktlocatie in Amsterdam-Oost. "Wijk 18" verwijst naar de administratieve indeling van de marktgebieden.

Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.

Dit document is een register van marktkooplieden die werkzaam waren op een Amsterdamse markt, zeer waarschijnlijk de markt op het Waterlooplein of een van de speciaal aangewezen "Joodse markten" tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kolom 'Artikel' toont een grote diversiteit aan handel: van etenswaren (koek, ijs, vis, groente en fruit) tot textiel en schoenfournituren. De term "ongeregeld" duidt op de handel in diverse kleine goederen (snuffelmarkt). De berekening onderaan duidt op een organisatorische planning: een basiscapaciteit van 129 standplaatsen werd met 20% verhoogd (waarschijnlijk door plaatsen te verkleinen of de indeling te verdichten) om tot een totaal van 155 plaatsen te komen.

Getypte lijst / Registerpagina

Het document is een overzichtslijst van Amsterdamse marktkooplieden, waarschijnlijk uit de jaren '30 of het begin van de jaren '40. De kolommen bevatten respectievelijk de naam van de handelaar, de geboortedatum, het woonadres, de toegewezen markt (standplaats) en het type goederen dat wordt verhandeld. Opvallend is de variëteit aan handelswaar: van levensmiddelen (vis, groenten, fruit, zuurwaren) tot textiel (manufacturen, kousen, corsetten) en overige artikelen (ijzerwaren, rijwielonderdelen). Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") om herhalingen van voorgaande regels aan te duiden (ditto-tekens). De typografie vertoont de kenmerken van een standaard kantoormachine uit die tijd.

Document

De lijst is een systematische registratie van marktkooplieden in Amsterdam. De kolomstructuur is helder en consequent ingevuld. Opvallend is de vermelding van bekende Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt en de markt in de Gaaspstraat. De handelswaar varieert van textiel en 'ongeregeld' (tweedehands of diverse goederen) tot levensmiddelen zoals vis en groenten. Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren.

Getypte namenlijst op papier.

* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in twee kolommen: links de naam (initiaal + achternaam) en rechts de datum. * **Datumnotatie:** De datums volgen het formaat [dag].[maand]'[jaar]. Er is een opvallende variatie in het gebruik van punten en apostroffen voor het jaartal (bijv. `1.06` vs `1'01`). De jaartallen verwijzen naar de late 19e eeuw (bijv. '86 voor 1886) en het begin van de 20e eeuw (bijv. '15 voor 1915). * **Namen:** De achternamen zijn kenmerkend voor de Nederlands-Joodse gemeenschap, met zowel Sefardische (bijv. De Valença, Vas Dias) als Asjkenazische namen (bijv. Wurms, Zeelander).

Handgeschreven rapport/ambtelijke correspondentie.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een incident waarbij een zekere heer Zwart op de Centrale Markt werd aangetroffen met twee zakjes groente. Zwart beweerde dat hij deze van een schipper had gekregen. De Bedrijfschef (Steenbak) hield hem aan omdat Zwart geen geldige toegangskaart bezat en niet bevoegd was groente van de markt te halen. Als maatregel werd zijn legitimatiebewijs ingenomen en werd hij van het terrein verwijderd. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in zakelijk, ambtelijk Nederlands uit de oorlogsperiode (bijv. "den Hr", "ondergetekende", "ingehouden"). Er zit een grammaticale fout in de laatste alinea ("Door Zwart niet in het bezit was..." in plaats van "Omdat Zwart..."), wat vaker voorkomt in snel opgestelde rapporten. * **Administratieve weg:** Het document toont de bureaucratische afhandeling. Nadat Steenbak het rapport schreef, werd het geparafeerd door J. Blom (waarschijnlijk een toezichthouder), geregistreerd met een dossiernummer (No. 53/5/1 M. 1943) en rondgestuurd ter kennisname naar andere functionarissen (Ubbers-Veerman). De laatste krabbel "gezien 1/2-43" markeert de afronding van de procedure.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (vanaf 'V' tot 'Z'). Elke regel bevat een dossier- of referentienummer (deels handgeschreven), een voorletter en achternaam, een geboortedatum en een afvinkteken. * **Inhoud:** De namen zijn typisch Nederlands-Joodse achternamen (zoals Vas Dias, Wurms, Zeelander). De data lijken geboortedata te zijn, waarbij de jaartallen (bijv. '92, '14, '89) verwijzen naar de late 19e en vroege 20e eeuw. * **Annotaties:** De handgeschreven kruisjes ("x") duiden op een verificatieproces. De specifieke markering bij "A. Worms" (een omcirkelde L of een soort monogram) wijkt af van de rest, wat kan wijzen op een afwijkende status of een specifieke administratieve actie voor deze persoon. * **Vormgeving:** Het document is een doorslag of een kopie van een administratief register, mogelijk een transportlijst, een kaartsysteem van de Joodse Raad of een inventarisatielijst van een kamp (zoals Westerbork).

Handgeschreven administratief register / namenlijst.

* **Organisatie:** De lijst is alfabetisch op voorletter geordend binnen numerieke groepen (kolom S), maar de namen op de hele pagina volgen een ruwe alfabetische volgorde (B t/m C/D). * **Adresgegevens:** De adressen zijn zeer specifiek, inclusief huisnummers en verdiepingen (I, II, III voor etages; 'hs' voor huis/begane grond). * **Mutaties:** De doorhalingen bij A. Cohen en S. Cohen wijzen op een administratieve wijziging, zoals een verhuizing, deportatie of foutieve invoer. * **Handschrift:** Duidelijk leesbaar, zakelijk kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] № 30/49/1 [Stempel middenboven:] M. 1942 13/8 [Rechtsboven:] Amsterdam 12 Aug. 42 [In blauwe inkt door de tekst heen geschreven:] 1 afschrift in handen van Hr. Gommaerts Modelhuis [In potlood rechtsboven:] advies s.v.p. Mijnheer: Mijn vader den heer Abraham Zwaarts Geboren 24 Juni 1888 en wonende Monnikenstr. 2 huis is Donderdag J.L. tijdens de gehouden ...

# TRANSCRIPTIE H. P. de Vries Kinkerstraat 30^2 Groentenventer Wacht b. Blankesteijn Z. O. Z.

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

# TRANSCRIPTIE afz. J. E. Schrandt Corn. Anthoniszstr 49 II Amsterdam. Z.