J. Elmers
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
J. Elmers was actief als marktkoopman op de Waterloopleinmarkt (stand 30) en de Centrale Markt. In 1942 vervoerde hij aardappelen met paard-en-wagens of handkarren. In 1943 wordt hij genoemd in logboeken over aardappeltransport en statistische overzichten van voedselvervoer.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve tabel / Logistiek overzicht.
Dit document biedt een gedetailleerd statistisch inzicht in de voedseldistributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende aspecten zijn: 1. **Transportmiddelen:** De afhankelijkheid van paard en wagen (p. en w.) en handkarren is zeer groot. Dit wijst op het enorme gebrek aan brandstof voor civiel gebruik. De vermelding "gassauto" duidt op voertuigen die zijn omgebouwd naar houtgasgeneratoren, een typische noodoplossing uit de oorlogsjaren. 2. **Logistieke Eenheden:** Er wordt gerekend in hectoliters (H.L.), wat de standaardmaat was voor bulkgoederen zoals aardappelen. 3. **Economische Waarde:** De verhouding tussen volume en guldens lijkt constant (ongeveer 0,21 gulden per hectoliter transportvergoeding), wat duidt op vaste tarieven die door de Centrale Markt of de bezettingsautoriteiten waren vastgesteld. 4. **Spreiding:** De tabel toont een grote variëteit aan transporteurs, van kleine zelfstandigen met een handkar tot grotere ondernemers met meerdere paardenwagens.
Getypt administratief overzicht (grootboekblad/statenlijst) van transportgegevens en financiële afwikkeling.
* **Logistieke operatie:** Het document toont een strak georganiseerde logistieke keten waarbij zowel particuliere rijders (met paard en wagen of handkar) als een grotere vloot ("V.B.N.A.") worden ingezet. * **Meeteenheden:** De vracht wordt gemeten in Hectoliters (H.L.), wat wijst op bulkgoederen zoals kolen, aardappelen, graan of vloeistoffen. Gezien de context van "turfkolengas" is de distributie van brandstoffen (zoals turf of steenkool) een waarschijnlijke mogelijkheid. * **Tarifering:** Er lijkt een vaste verhouding te zijn tussen het aantal H.L. en de vergoeding (ongeveer 0,21 gulden per H.L. voor veel rijders), hoewel dit per transporteur en voertuigtype licht kan variëren. * **Schaalgrootte:** De wekelijkse totalen (tot meer dan 27.000 H.L.) duiden op een aanzienlijke distributie-operatie voor een stad of regio.
Administratief kasboek / Transportlijst.
* **Structuur:** Het document is een strikt overzicht van transportprestaties. Per transporteur wordt de capaciteit van het voertuig vermeld, gevolgd door de wekelijkse hoeveelheid vervoerde aardappelen in Hectoliters (H.L.) en de bijbehorende verdiensten of kosten in guldens (gld.). * **Voertuigtypen:** Er is een duidelijk onderscheid tussen: * **p. en w.**: Paard en wagen (meest voorkomend, capaciteit 25-40 H.L.). * **handkar**: Voor kleinere hoeveelheden (capaciteit 10 H.L.). * **gasauto**: Een vrachtwagen rijdend op houtgas (vanwege brandstoftekorten in de oorlog). * **Rekeneenheid:** De verhouding tussen H.L. en gld. lijkt constant te liggen rond de 0,21 gulden per Hectoliter (bijv. J. de Vries: 193 H.L. voor 40.53 gld). * **Handgeschreven tekens:** Er staan kleine kruisjes (†) en vinkjes bij diverse getallen, wat duidt op administratieve controle of verificatie door een accountant of opzichter.
Administratief register / Grootboek van transportwerkzaamheden.
Dit document is een logboek van het transport van aardappelen vanuit de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Transportmiddelen:** De tabel toont een diversiteit aan transportmiddelen die tekenend zijn voor de tijd: * *Handkar:* Voor de kleinste ladingen. * *P. en W. (Paard en Wagen):* Het meest voorkomende vervoermiddel in de lijst. * *Gasauto:* Slechts één vermelding (J. Hoogendoorn). Dit wijst op de schaarste aan benzine; vrachtwagens reden in die tijd vaak op houtgasgeneratoren. * **Eenheden:** Er wordt gerekend in Hectoliters (H.L.). De prijs per Hectoliter lijkt constant te zijn: als we de bedragen delen door de H.L., komen we uit op een tarief van ongeveer **0,21 gulden per H.L.** (bijv. 193 H.L. voor 40,53 gulden). * **Administratieve tekens:** De "x" achter bepaalde namen en de rode markeringen duiden op een controleproces of specifieke afrekeningen door de administratie van de markt of het vervoersbedrijf "Th. Janssens".
Administratief grootboek / Transportregister.
* **Eenheden:** Er wordt gerekend in Hectoliters (HL), wat duidt op het transport van vloeistoffen. Gezien de namen en de structuur gaat het zeer waarschijnlijk om de melkinzameling (melkritten) voor een zuivelfabriek. * **Vervoersmiddelen:** De diversiteit aan vervoer is opvallend: van handkarren voor korte afstanden tot "p & w" (paard en wagen) en enkele vrachtwagens (auto). In 1943 was brandstof schaars, wat het grote aandeel paardentractie en handkracht verklaart. * **Financiën:** De kolom 'Fl.' (Florijnen) geeft de uitbetaling aan de vervoerders weer. De tarieven lijken gerelateerd aan het aantal vervoerde hectoliters. * **Organisatie:** "A.C. vervoer" verwijst mogelijk naar een overkoepelende Centrale (bijv. de Algemene Centrale voor Melkvoorziening). De G-nummers op de kentekens duiden op de provincie Noord-Holland.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve tabel / Logistiek overzicht.
| J. Elmers | p. en w. | 30 | 474 | 103.63 | 452 | 94.92 | 473½ | 99.44 | ... |
Administratief kasboek / Transportlijst.
| J. Elmers | p. en w. | 30 | 474½ | 105.63 | 452 | 94.92 | 473½ | 99.44 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 30
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Gecentreerd getypt] den heer L.Jansen, Prinsengracht 8 I A l h i e r (C)
**BEZOEKT HET** **Koffiehuis J. S. Algra** **Markt - Albert Cuypstraat 158**
# TRANSCRIPTIE ee Hiermede verklaren wij dat de heer H. J. Ulmers van 1915 circa 1922 bij ons heeft gehandeld. [Handtekening: A. P. Taminiau] apotheker
# TRANSCRIPTIE Aan: J. F. Jansen Czaar Peterstraat 93 ^I
# TRANSCRIPTIE Gebr. M Berg. Vischhandel. Makkum. J. J. Valk. id Wartena. H. van der Heide id Elburg. Johs. Sterk. id Lemmer. A. van Triest en Zn Havenkade 25 Elburg. Gebr. L. en G. W. Hoeve Ellestraat 2 Elburg. J. Huis Hoekstraat 27 Spakenburg.