L.C. van Aken
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Officieel mededelingenblad (Rapport no. 10)
Dit document is een administratief verslag uit de Tweede Wereldoorlog. Het geeft inzicht in de strakke organisatie van het bedrijfsleven onder het regime van de Duitse bezetter. * **Organisatiestructuur:** Het document toont de indeling van de "Ondervakgroep Koel- en Vrieshuizen" in drie secties: openbare slachthuizen, veilingskoelhuizen en overige loonkoelhuizen. De genoemde personen zijn allen directeuren van grote faciliteiten door het hele land, wat de landelijke dekking van deze organisatie illustreert. * **Regulering:** Er wordt verwezen naar het "Bedrijfschap voor Visscherijproducten". Tijdens de bezetting werden dergelijke productschappen en bedrijfschappen opgericht of hervormd om de productie en distributie volledig te kunnen controleren (de zgn. *Gleichschaltung*). * **Schaarste en Controle:** Het verbod op de levering van droge batterijen is een direct gevolg van de oorlogseconomie. Grondstoffen waren schaars en dergelijke producten waren essentieel voor militair gebruik of moesten strikt gerantsoeneerd worden voor burgers (bijv. voor zaklantaarns tijdens de verduistering). * **Bureaucratie:** De strikte regels omtrent het melden van bedrijfsverplaatsingen of opheffingen (binnen één dag) tonen de behoefte van de bezetter aan een actuele en controleerbare administratie van alle economische activiteiten. ---
Getypt officieel besluit / verordening.
Het document bevat de artikelen 3 tot en met 8 van een specifiek distributiebesluit betreffende de handel in vis. De kern van de regeling is een strikte centralisatie en controle op de stroom van visproducten: 1. **Gedwongen centralisatie:** Groothandelaren mogen uitsluitend leveren aan een officieel aangewezen "verdeelplaats". 2. **Toewijzing:** De "Centrale" bepaalt wie in aanmerking komt voor vis en wie deze mag verdelen. Dit geeft de Centrale enorme macht over de economische levensvatbaarheid van individuele handelaren. 3. **Locatiegebonden verkoop:** Kleinhandelaren (winkeliers) worden beperkt in hun vrijheid; zij mogen alleen op door de gemeente aangewezen plekken verkopen, wat waarschijnlijk bedoeld is om zwarte handel tegen te gaan. 4. **Uitzonderingen:** Artikel 7 biedt de Centrale de mogelijkheid om naar eigen inzicht af te wijken van de regels, wat duidt op een bureaucratisch systeem met ruimte voor discretionaire bevoegdheid.
Officieel besluit (verordening).
Dit document is een juridisch instrument voor de centrale sturing van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het besluit is de verplichte centralisatie: alle vis die voor de Amsterdamse markt bestemd is, moet via de officiële afslag (veiling) lopen. De burgemeester van Amsterdam krijgt de bevoegdheid om, onder regie van de landelijke Visscherijcentrale, te bepalen welke winkeliers en marktkooplieden vis krijgen toegewezen. De tekst is zeer gedetailleerd over de categorisering van handelaren (zoetwater, zeevis, gerookt, etc.) en stelt strikte regels aan het transport (direct van afslag naar verkooppunt) en de eindbestemming (uitsluitend verkoop aan consumenten). Artikel 11 biedt de autoriteiten een krachtig middel om handelaren die niet meewerken direct uit te sluiten van bevoorrading. De strafmaat aan het eind van het document is draconisch: tot 8 jaar gevangenisstraf of enorme boetes voor opzettelijke overtreding.
Relevante Archieffragmenten
Elkan Hakker 8 Sept '83 A'dam. Retiefstr. 107 III (O.). A.35 No. 564803. Erk. K. 1102. [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr]
M. de Haan.
Salomon Lakmaker 6/4/02 A'dam, Lepelstr. 89 III (C). A 35. No. 589714 Erk -42309- [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] ten. Ph. Brouw. [Midden handgeschreven:] extra VP/DV. 77/78/5 N. 14 December 1939. Uitsluiting Centrale Markt van P. van Ekeren en J.W. van Smeerdijk. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r.</u>
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin, schuin geschreven]: 11/10/44 Woensdag [Rechts bovenin, ondersteboven geschreven]: Controleur Lak en Bekking [Centraal op het document]: De Ambtenaar Klachtenwezen de heer: C. L. J. LAK. H. G. M. Bekking