A. Rijper

Verzoekschrift / Officiële brief

In deze brief richt A. Rijper, een lokale ondernemer, een verzoek aan het Amsterdamse gemeentebestuur. De kern van het verzoek is het verkrijgen van een vergunning voor een "uitstalling op straat" van twee vierkante meter voor zijn groentezaak aan de Dapperstraat 111. Het doel hiervan is het etaleren van koopwaar, vermoedelijk om de zichtbaarheid van de winkel voor voorbijgangers te vergroten. De brief is getypt op een schrijfmachine en bevat een kleine correctie waarbij de typist over een fout heen heeft getypt met "x"-tekens (*verzoektxxxbeleefd*). De terminologie ("Weledelen Heeren", "Ondergeteekende") en de ondertekening met "w.g." (was getekend) duiden op een formele zakelijke correspondentie uit die tijd.

Verzoekschrift / Officiële brief.

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele schrijfstijl, met termen als "Weledele Heeren" en "Ondergeteekende". De spelling volgt de vooroorlogse conventies (bijv. "etaleeren"). * **Vormgeving:** Het betreft een getypte brief op blanco papier. Er is een duidelijke typfout zichtbaar in het woord "verzoektxxxbeleefd", waarbij de schrijver de letters 'u' of een foutieve aanslag heeft geprobeerd weg te werken met 'x'-jes. * **Inhoud:** Het is een zakelijk verzoek voor een precariovergunning (gebruik van de openbare weg) voor een bescheiden oppervlakte van 2 vierkante meter ten behoeve van een groentewinkel. * **Ondertekening:** De afkorting "w.g." staat voor "welgetekend", wat erop duidt dat dit een afschrift is of dat de naam getypt is ter vervanging van een handtekening op het origineel.

Ambbtelijke correspondentie/adviesnota betreffende een vergunningsaanvraag.

Het document is een prachtig voorbeeld van de bureaucratische besluitvorming rondom straathandel in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Het bevat drie verschillende stadia van advisering: 1. **Het negatieve advies:** J. Rens, de Chef Marktopzichter, adviseert op 5 januari negatief. Zijn argument is puur pragmatisch vanuit marktbeheer: omdat er nog officiële marktplaatsen vrij zijn voor de deur van de winkel, vindt hij dat de winkelier daar gebruik van moet maken in plaats van het trottoir te blokkeren met "uitpakken" (het uitstallen van goederen). 2. **De beleidsmatige correctie:** Op 15 januari reageert de Inspecteur (De Haan). Hij is het expliciet oneens met de marktopzichter. Hij ziet blijkbaar geen juridisch of praktisch beletsel voor de uitstalvergunning. 3. **Het definitieve besluit:** Op 16 januari wordt de knoop doorgehakt met de korte krachtige term "Geen bezwaar", wat de weg vrijmaakte voor de vergunningverlening. Opvallend is het taalgebruik zoals "omreden" (vanwege de reden dat) en de afkortingen "v/d" (van de) en "v/a" (van de/aan de).

Registerblad / Marktlijst van vaste plaatshouders.

* **Demografie:** Er is een opvallende aanwezigheid van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (zoals Italiaander, v.d. Kar, Haringman, Moskou, Noach). Dit suggereert dat de lijst betrekking heeft op een markt als het Waterlooplein of de Amstelveldmarkt. * **Handelswaar:** De lijst toont een grote diversiteit aan goederen: van verse levensmiddelen (fruit, groenten, haring, versche visch) tot textiel (lingerie, wolwaren, kousen) en huishoudelijke artikelen (kramerijen, el. lampen, schoonmaakartikelen). * **Specialisaties:** Verschillende kooplieden worden aangeduid als 'grossier' (groothandelaar) of 'fabrikant', wat aangeeft dat de markt niet alleen voor particuliere verkoop diende, maar ook een distributiefunctie had. * **Administratieve details:** De kolom 'Opmerkingen' geeft inzicht in de nevenactiviteiten van de standhouders, zoals "werkzaam op abattoir" of "reparatie". De kolommen voor de dagen (M t/m Z) tonen aan dat veel standhouders 6 dagen per week aanwezig waren. ---

Ambtelijke notitie / intern schrijven.

De kern van dit document is een administratieve overdracht van een schadegeval. Een niet nader genoemde dienst (waarschijnlijk de beheerder van de Centrale Markt of een technische dienst) rapporteert aan de afdeling Algemene Zaken over een vernielde of beschadigde standpijp (een verticale aansluiting op het waternet). De schrijver meldt dat: 1. Er een officieel rapport van controleur Velthuijs bijgesloten is. 2. De technische reparatie reeds in gang is gezet bij de Gemeente-waterleiding. 3. Het verzoek aan Algemene Zaken is om de verdere 'schaderegeling' (de financiële en juridische afwikkeling, zoals het verhalen van de kosten op de veroorzaker) op zich te nemen.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw krijt/potlood:] Verzonden 4/10 [Handgeschreven in blauwe inkt, rechtsboven:] In de lener [?] [Getypt, rechtsboven:] HG. den Heer S. Korper, Vrolikstraat 62, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 20. 25/121/2 M. 3 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 September jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Albert...

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T **№ 2/3/45/M.1940 3/7** I.Piller,oud 64 jaar en wonende Krugerstraat 33hs alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Piller verklaart reeds 40 jaren in de betrokken handel werkzaam te zijn.Verschijdene op de Centr:Markt gevestigde grossiers ver- klaarde [onderstreept met handgeschreven 'ei' erboven] mij desgevraagd Piller reeds tal van...

# TRANSCRIPTIE Rapport betreffende 72/22/1 M. qro. 2/4. Den Heer Inspecteur De in boven aangeduid schrijven bedoelde venter is M. Piller, in het bezit van een ventvergunning. Serie L1 nummer 92 voor Aardappelen, groenten en fruit. in <u>Centrum</u>. Door in centrum te venten is hij dus niet in overtreding. Terwijl, voor zoover mij bekend is, er geen wetten of verordeningen bestaan op grond waar...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] Verzonden 6/12 [Handgeschreven:] M. de Boer VD/HG. den Heer J.Kuiper, Palmgracht 66 hs, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. 28/87/2 M. 6 December 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 18 November jl. bericht ik U, dat uit een dezerzijds ingesteld onderzoek is gebleken, dat U nog nimmer een plaats op de markt Lindengracht hebt ingenomen. Op grond hiervan kan ik niet ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw:] *Extra* [Rechtsboven getypt:] HG. den Heer S. Korper, Vrolikstraat 62, Amsterdam-Oost. Wijk 20. 25/121/2 M. 3 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 September jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat in plaats van door I. Marcus te laten assistee ren - niet vervangen - door Mej....