M. Willemse

Getypte lijst op papier.

* **Doel van het document:** Het document dient als distributielijst voor "gerookte aal". In de context van de schaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog werd luxe voedsel (zoals paling) soms gebruikt als extra rantsoen of "prestatiebeloning" voor arbeiders in cruciale industrieën. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de Duitse term "Belegschaft" (personeelsbezetting) in plaats van het Nederlandse "personeelsbestand" is een sterke aanwijzing dat het document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. * **Sleutelbedrijven:** De lijst bevat prominente Amsterdamse bedrijven uit de oorlogsjaren, waaronder de vliegtuigfabriek Fokker (met de grootste bezetting van 5831 man), de Nederlandsche Dok Mij. en Ford. Veel van deze bedrijven stonden onder direct toezicht van de bezetter (*Rüstungsbetriebe*). * **Historisch detail:** Opmerkelijk is de vermelding van *N.V. Hollandia-Fabr. Kattenburg & Co*. Dit bedrijf is historisch bekend vanwege de grote razzia op 11 november 1942, waarbij het Joodse personeel werd weggevoerd.

Getypte lijst op doorslagpapier (paginanummer 2).

Dit document betreft een administratieve lijst van industriële afnemers, gerangschikt onder vier specifieke firma's (Visser, Balm, Meij en Dene) die waarschijnlijk fungeerden als distributeurs of tussenpersonen. De lijst bevat een grote variëteit aan sectoren: van de auto-industrie (Ford) en chemie (Electro Zuur- en Waterstoffabriek) tot scheepsbouw (Vries-Lentsch) en zelfs explosieven (Ned. Springstoffenfabriek). Opvallend is dat de hoeveelheden consistent worden uitgedrukt in "1/2-kg" eenheden. Dit wijst op een product dat nauwkeurig gerantsoeneerd of toegewezen werd, zoals smeermiddelen, specifieke chemicaliën of wellicht zeep (gezien de vermelding van Persil bij E. Ostermann).

Brief (administratieve correspondentie)

In deze brief verzoekt de heer Th. M. Willemse op beleefde wijze om alsnog een marktvergunning te verkrijgen. Hij refereert aan een eerder bezoek ("j. l." staat voor jongstleden) waarbij hij alle nodige inlichtingen heeft verstrekt. Volgens Willemse was hem toen een bericht binnen enkele dagen toegezegd, maar aangezien dit uitbleef, herhaalt hij zijn verzoek en vraagt hij om de medewerking van de betreffende ambtenaar. De brief is formeel van toon en bevat de typische hoffelijkheidsvormen van die tijd.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De brief is een verzoek van een marktkoopman aan de Amsterdamse autoriteiten (vermoedelijk de Marktwezen of het gemeentebestuur) tijdens de Duitse bezetting. * **Kern van het verzoek:** Willemse vraagt om betere communicatie over de verplaatsing van de markt van de Nieuwmarkt naar het Waterlooplein. Hij stelt voor dit via kranten of een informatiebord op de oude locatie kenbaar te maken. * **Motivatie:** De handel ligt volledig stil ("tot taal niet te doen" – bedoeld wordt 'totaal niets te doen'). De vaste lasten en kosten lopen echter wel door, terwijl er geen inkomsten tegenover staan. * **Opvallende opmerking:** De schrijver merkt op dat de buurt "in de Eerste plaats onbewoond" is en dat er "geen Mensche" te zien zijn. Dit is een directe, feitelijke beschrijving van de situatie in de Amsterdamse Jodenbuurt in 1944. * **Ambtelijke afhandeling:** De brief is binnengekomen op 3 april 1944. Een ambtenaar (mogelijk 'de Beer') heeft op 17 april met potlood genoteerd "m.i. [mijns inziens] opbergen", wat suggereert dat er geen actie op het verzoek is ondernomen en het dossier is gesloten.

Div. bylagen (w.o. teek).

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

# TRANSCRIPTIE v. Mathijsen C.M. Lintjens

# TRANSCRIPTIE $N\underline{o}$ 46 A / 10 / 8 M. 1940 $\frac{24}{5}$ No. 291 L.M. 19 40. De WETHOUDER voor de LEVENSMIDDELEN, WASCH- en SCHOONMAAK-, BAD- en ZWEMINRICHTINGEN heeft de eer $\frac{\text{dit stuk}}{\text{<s>deze stukken</s>}}$ te doen toekomen aan den Heer Directeur van het Marktwezen met verzoek voor de uitreiking te willen doen zorgdragen. <s>onder verwijzing naar</s> <s>ter ke...