Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-363 | Pagina 478 | 1941

Proces-verbaal (laatste pagina, pagina -3-).

Dit document is het slotblad van een proces-verbaal betreffende diefstal of verduistering van transportkisten (fust) op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak draait om een verdachte genaamd Van Gelderen, die ervan wordt beschuldigd kisten van twee verschillende eigenaren (Bekker en Van der Valk) te hebben weggenomen. Opvallend is de procedurele nauwkeurigheid: de verbalisant (Boon) toont de inbeslaggenomen goederen en een foto van de verdachte aan de aangevers voor identificatie. Er wordt melding gemaakt van specifieke types fust: "Utrechtsche" en "Barendrechtsche" kisten, wat duidt op de herkomst of het type veilingkist. De schade voor Bekker wordt getaxeerd op 7,20 gulden. Van de twaalf kisten worden er tien teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren, terwijl er twee als bewijsstuk (corpus delicti) worden overgedragen aan de griffie van de rechtbank.

Archief 745 | 745-416 | Pagina 524 | 1943

Officieel rapport van de Amsterdamse Centrale Markt.

Dit rapport beschrijft een incident van illegale handel en prijsopdrijving tijdens de Tweede Wereldoorlog op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn: 1. **Overtreding van bevoegdheid:** J.B.F. Slatman had slechts toegang als "kooper personeel", maar trad op als verkoper, wat hem niet was toegestaan. 2. **Prijsopdrijving:** Slatman verkocht twee kisten rabarber voor 7,50 gulden per stuk, terwijl de vastgestelde prijs circa 3,50 gulden bedroeg. In tijden van schaarste werd dit streng bestraft. 3. **Interventie:** De Crisis Controle Dienst (C.C.D.) werd ingeschakeld. Opvallend is dat de koper (Th. Man) werd ontzien omdat hij meewerkte aan het onderzoek. 4. **Sanctie:** De toegangskaart van Slatman werd direct ingenomen. De handgeschreven notitie "14 dagen / voorstel Bedr. chef" duidt waarschijnlijk op een voorgestelde schorsing van twee weken.

Archief 745 | 745-421 | Pagina 86 | 1944

Document

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft de aanhouding van een illegale handelaar, Barend Schoenmaker, op de Ten Katemarkt. Hij verkocht spruitjes voor 1 gulden per pond, een prijs die destijds als woekerprijs werd beschouwd. Hij beweerde ze zelf voor 0,75 gulden te hebben ingekocht bij een onbekende. * **Maatregel:** De controleurs hebben de spruitjes ter plekke in beslag genomen en direct tegen de officieel vastgestelde prijs aan het aanwezige publiek verkocht. Dit was een gebruikelijke methode om speculatie tegen te gaan en de voedselvoorziening voor de gewone burger betaalbaar te houden. * **Administratie:** Het document bevat diverse ambtelijke aantekeningen, waaronder een marginale notitie over het toewijzen van een marktplaats aan familieleden van de controleurs, wat duidt op de nauwe verwevenheid van het ambtelijk apparaat en de dagelijkse marktvoering.

Archief 745 | 745-421 | Pagina 170 | 1944

Document

Het document is een kort zakelijk verslag van een politiesurveillance op de Amsterdamse Ten Katemarkt. De kern van het rapport is de vaststelling van illegale handel ("zwarte appelen"). Terwijl de rapporteurs aanwezig waren, grepen collega's van de Economische Dienst in bij een kar met appels die blijkbaar buiten de officiële prijsregels om werden aangeboden. Interessant is de observatie dat de aanwezigheid van de politie direct effect had op de rest van de markt: alle andere illegale handel ("overige zwarte appelen") was op slag verdwenen. Dit illustreert het kat-en-muisspel tussen de opsporingsdiensten en de zwarte handelaren in die tijd. De vermelding dat de verkoper geen vaste standplaatshouder was, duidt erop dat hij een gelegenheidshandelaar was, wat destijds veel voorkwam.

Archief 745 | 745-424 | Pagina 207 | 1944

Ambtsverslag / Rapportage van markttoezicht.

* **Inhoud:** Het rapport betreft de controle op de verkoop van een grote partij peren (4380 kg verdeeld over 160 kisten) op een plein in Amsterdam. De controleurs bevestigen dat de verkoop ordentelijk is verlopen en dat de vastgestelde prijzen (f 0,19 ½ per kg voor een deel van de partij) zijn gehanteerd. * **Terminologie:** "Sorteering" verwijst naar de kwaliteits- of grootteverdeling van het fruit. De vermelding van de "verantwoordelijk persoon (Wals)" duidt op de handelaar of opzichter ter plaatse. * **Toestand:** Het document is goed leesbaar. De handtekeningen zijn authentiek en de administratieve verwerking door de inspectie is zichtbaar via de rode datumstempel van 6 september 1944.

Archief 745 | 745-420 | Pagina 251 | 1944

Dienstverslag / Rapport

Dit rapport legt een controleactie vast op de illegale handel in aardappelen in september 1944. De belangrijkste observaties van de controleurs zijn: * **Handhaving:** Er was een gezamenlijke wegblokkade van de politie en de Crisis Controle Dienst (CCD) bij het viaduct aan de Sloterstraatweg. Deze blokkade diende om "voedseltoerisme" vanuit de stad te ontmoedigen; wie er niet woonde, werd onherroepelijk teruggestuurd. * **Prijspeil:** De weinige personen die wel met aardappelen werden aangetroffen, hadden daarvoor 6 tot 8 gulden per hectoliter betaald. Dit wijst op flinke zwarte marktprijzen, aangezien de officiële distributieprijzen veel lager lagen. * **Strategie van handelaren:** De controleurs maken melding van een methode waarbij kleine handelaren de officiële veiling omzeilen door direct bij de tuinder te kopen. Zij vervoerden de goederen per fiets en gebruikten (mogelijk vervalste of oneigenlijke) veilingpapieren om het transport bij controles legaal te doen lijken.

Relevante Archieffragmenten

Naam en voorletters: **J.P.N. Boon** Functie en No.: **contrôleur(A)** No. **102** Adres: **Adm.de Ruyterweg 362 hs**

Relevantie: 82%

**COPIE** Aanvang ziekte: **14-2-1944** **Naam en voorletters:** Boon J.P.N. **Functie en No.:** controleur No. 102 **Adres:** Adm. de Ruyterweg 362 huis

Relevantie: 81%

[Midden sectie] **COPIE** **Datum:** Nº **01/03/** M. 1939 [paarse stempel met handgeschreven invulling] **Naam en voorletters:** J. N. Boon **Functie en No.:** contrôleur (A) No. 102 **Adres:** Admiraal de Ruyterweg 362 hs

Relevantie: 80%

**COPIE** Aanvang L.D.: **22-2-1944** Naam en voorletters: **Boon, J.P.N.** Functie en No.: **Contrôleur** No. **102** Adres: **Adm. de Ruyterweg 362 huis**

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-391 | Pagina 356 | 1942

# TRANSCRIPTIE **R A P P O R T .** 77/59/1 M. 1342 11/2 Heden avond constateerde~~x~~ ik, ondergeteekende, J.P.N. Boon, dat een vracht auto beladen met spercieboonen gedeeltelijk werd gelost bij de grossier Leegwater op pier A der Centrale Markt. Toen voornoemde auto vertrok vroeg ik voor wie de overige spercieboonen bestemd waren. Hierop deelde een der omstanders mede, dat deze boonen naar Haa...

Relevantie: 80%