Archief 745
Inventaris 745-416
Pagina 524
Dossier 10
Jaar 1943
Stadsarchief

Officieel rapport van de Amsterdamse Centrale Markt.

1 mei 1943.

Origineel

Officieel rapport van de Amsterdamse Centrale Markt. 1 mei 1943. [Linksboven, handgeschreven in zwarte inkt/potlood:]
77/13/1

[Paars stempel met handgeschreven toevoeging:]
No. ~~37/56/~~ M. 1043 4/5

[Gecentreerd, onderstreept:]
R A P P O R T

[Body tekst:]
Heden morgen omstreeks 8.30 v.m, vernam ik, dat door J.B.F. Slat-
man, die als kooper personeel toegang heeft tot de Centrale
Markt, groente op de Centrale Markt zou worden verkocht.
Bij onderzoek is mij gebleken, dat genoemde Slatman op pier
F van de Centrale markt aan den kooper Th. Man, wonende te Rozen-
dwarsstraat 7/1, twee kisten rabarber verkocht heeft voor f 7.50
per kist, terwijl hij hiervoor ongeveer f 3.50 had mogen be-
rekenen. Afgezien nog van het feit, dat Slatman niet gerechtigd
was op de Centrale Markt groente te verkoopen, heeft hij zich
hierbij nog schuldig gemaakt aan prijsopdrijving. Van dit geval
heb ik de heeren Bosse en Kalker, ambtenaren van den C.C.D.,
afdeeling Technische Dienst, in kennis gesteld die deze zaak
verder ter hand hebben genomen. Deze ambtenaren verzochten
om den kooper Man reglementair niet te straffen daar hij in
dit geval volkomen medewerking heeft verleend. Toegangskaart
voor de Centrale Markt van Slatman gaat hierbij.

[Linksonder:]
Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Rechtsonder:]
Amsterdam 1 Mei 1943
Controleur,
[Signatuur: J.P.W. Boon]

[Handgeschreven toevoegingen onderaan:]
[Links, in potlood:] [Onleesbaar paraaf]
[Midden, in rode inkt:] 14 dagen / voorstel Bedr. chef
[Rechts, in rode inkt:] [Paraaf] 77/13/2
[Rechtsonder, in rode inkt:] W L m 77/13/3 Dit rapport beschrijft een incident van illegale handel en prijsopdrijving tijdens de Tweede Wereldoorlog op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn:

  1. Overtreding van bevoegdheid: J.B.F. Slatman had slechts toegang als "kooper personeel", maar trad op als verkoper, wat hem niet was toegestaan.
  2. Prijsopdrijving: Slatman verkocht twee kisten rabarber voor 7,50 gulden per stuk, terwijl de vastgestelde prijs circa 3,50 gulden bedroeg. In tijden van schaarste werd dit streng bestraft.
  3. Interventie: De Crisis Controle Dienst (C.C.D.) werd ingeschakeld. Opvallend is dat de koper (Th. Man) werd ontzien omdat hij meewerkte aan het onderzoek.
  4. Sanctie: De toegangskaart van Slatman werd direct ingenomen. De handgeschreven notitie "14 dagen / voorstel Bedr. chef" duidt waarschijnlijk op een voorgestelde schorsing van twee weken. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er sprake van een strikt distributiesysteem en prijsbeheersing om de zwarte markt tegen te gaan en de voedselvoorziening te controleren. De Centrale Markt in Amsterdam was het logistieke hart van deze voorziening.

De C.C.D. (Crisis Controle Dienst) was de instantie die toezag op de naleving van de prijsvoorschriften en de rechtmatige distributie van goederen. Prijsopdrijving werd gezien als een economisch delict dat de stabiliteit van de voedselvoorziening in gevaar bracht. Dit document illustreert de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee zelfs relatief kleine vergrijpen (twee kisten rabarber) werden gedocumenteerd en bestraft in deze periode van schaarste en controle. J.B.F. Slat J.B.F. Slatman J.P.W. Boon

Samenvatting

Dit rapport beschrijft een incident van illegale handel en prijsopdrijving tijdens de Tweede Wereldoorlog op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn:

  1. Overtreding van bevoegdheid: J.B.F. Slatman had slechts toegang als "kooper personeel", maar trad op als verkoper, wat hem niet was toegestaan.
  2. Prijsopdrijving: Slatman verkocht twee kisten rabarber voor 7,50 gulden per stuk, terwijl de vastgestelde prijs circa 3,50 gulden bedroeg. In tijden van schaarste werd dit streng bestraft.
  3. Interventie: De Crisis Controle Dienst (C.C.D.) werd ingeschakeld. Opvallend is dat de koper (Th. Man) werd ontzien omdat hij meewerkte aan het onderzoek.
  4. Sanctie: De toegangskaart van Slatman werd direct ingenomen. De handgeschreven notitie "14 dagen / voorstel Bedr. chef" duidt waarschijnlijk op een voorgestelde schorsing van twee weken.

Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er sprake van een strikt distributiesysteem en prijsbeheersing om de zwarte markt tegen te gaan en de voedselvoorziening te controleren. De Centrale Markt in Amsterdam was het logistieke hart van deze voorziening.

De C.C.D. (Crisis Controle Dienst) was de instantie die toezag op de naleving van de prijsvoorschriften en de rechtmatige distributie van goederen. Prijsopdrijving werd gezien als een economisch delict dat de stabiliteit van de voedselvoorziening in gevaar bracht. Dit document illustreert de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee zelfs relatief kleine vergrijpen (twee kisten rabarber) werden gedocumenteerd en bestraft in deze periode van schaarste en controle.

Genoemde Personen 3

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Rabarber A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Ambtenaren

Bedrijfschef

Kooplieden in dit dossier 34

A. Cuypstraat Waterlooplein f 13.303,30
A. Cuypstraat Waterlooplein *f*13.303,30
A. Cuypstraat f 13.303,30
A. Cuypstraat Waterlooplein $f 13.303,30$
A. Bloemmist Waterlooplein f 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein *f* 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein f 1.282,47
A. Bloemmist Waterlooplein $f 1.282,47$
M. Reijnvaan Waterlooplein f 10.952,81
Brandstoff.m. Waterlooplein f 10.952,81
Brandstoff.m. Waterlooplein $f 10.952,81$
Brandstoff.m. Waterlooplein *f*10.952,81
A. Ontvangsten Waterlooplein f 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein *f* 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein f 224,36
A. Ontvangsten Waterlooplein $f 224,36$
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
J. Evertsenstr Waterlooplein " 916,90
T. Girorekening Waterlooplein 120.349 48
T. Girorekening Waterlooplein 65.941 88
P.A.S. Maandag Waterlooplein
C.J.J. Vergouw Waterlooplein f 5.037,44
Staanpl.verg. Waterlooplein $f 5.037,44$
Staanpl.verg. Waterlooplein f 5.037,44
Staanpl.verg. Waterlooplein *f* 5.037,44
T. Katestraat Waterlooplein " 6.383,50
T. Katestraat Waterlooplein " 6.383,50
Alle 34 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6