Archiefdocument
Origineel
7 december 1944 (betreft gebeurtenis op 6 december 1944). [Links boven, handgeschreven:]
Afschrijven
[onleesbare paraaf]
[Midden boven:]
Rapport
[Paars stempel:] M. 1944 [met handgeschreven toevoeging:] 24/91/34
[Hoofdtekst:]
Op Woensdag 6 december 1944 hebben ondergetekenden, J.P.W. Boon
en C. Veerman controle gehouden in de Ten Katestraat.
Wij troffen aldaar twee ambtenaren van den Economischen Dienst
der Politie, die bezig waren een kar zwarte appelen uit de ver-
koop tegen den maximumprijs. De eigenaar van deze appelen
is een ons onbekende jongeman. Hij is ons niet bekend als
houder van een standplaats op een der markten.
Door dit voorval waren alle overige zwarte appelen van de
markt verdwenen.
Waarvan dit rapport te Amsterdam den 7 Dec. 1944
[Rechts onder, ondertekening:]
De ambtenaren voornoemd
[Handtekening J.P.W. Boon]
[Handtekening C. Veerman]
[Links onder, kantlijnnotitie:]
Gezien
8-12-'44
[Handtekening, mogelijk de Boer]
[Midden onder, in rood potlood:]
15-12-44
[paraaf] Het document is een kort zakelijk verslag van een politiesurveillance op de Amsterdamse Ten Katemarkt. De kern van het rapport is de vaststelling van illegale handel ("zwarte appelen"). Terwijl de rapporteurs aanwezig waren, grepen collega's van de Economische Dienst in bij een kar met appels die blijkbaar buiten de officiële prijsregels om werden aangeboden.
Interessant is de observatie dat de aanwezigheid van de politie direct effect had op de rest van de markt: alle andere illegale handel ("overige zwarte appelen") was op slag verdwenen. Dit illustreert het kat-en-muisspel tussen de opsporingsdiensten en de zwarte handelaren in die tijd. De vermelding dat de verkoper geen vaste standplaatshouder was, duidt erop dat hij een gelegenheidshandelaar was, wat destijds veel voorkwam. Dit rapport is geschreven midden in de Hongerwinter (winter 1944-1945) in het bezette deel van Nederland. Voedsel was extreem schaars en de officiële rantsoenen waren volstrekt onvoldoende om te overleven. Hierdoor ontstond een gigantische zwarte markt waar basisvoedsel tegen woekerprijzen werd verkocht.
De Economische Dienst van de politie had de taak om toe te zien op de naleving van de distributieregels en de maximumprijzen. Hoewel de politie in theorie de bevolking moest beschermen tegen uitbuiting door handelaren, leidde hun optreden in deze periode vaak tot grote spanningen, omdat de zwarte markt voor velen de enige manier was om nog aan extra calorieën te komen. De Ten Katestraat was een bekende brandhaard voor dit soort economische delicten. C. Veerman J.P.W. Boon Politie
Samenvatting
Het document is een kort zakelijk verslag van een politiesurveillance op de Amsterdamse Ten Katemarkt. De kern van het rapport is de vaststelling van illegale handel ("zwarte appelen"). Terwijl de rapporteurs aanwezig waren, grepen collega's van de Economische Dienst in bij een kar met appels die blijkbaar buiten de officiële prijsregels om werden aangeboden.
Interessant is de observatie dat de aanwezigheid van de politie direct effect had op de rest van de markt: alle andere illegale handel ("overige zwarte appelen") was op slag verdwenen. Dit illustreert het kat-en-muisspel tussen de opsporingsdiensten en de zwarte handelaren in die tijd. De vermelding dat de verkoper geen vaste standplaatshouder was, duidt erop dat hij een gelegenheidshandelaar was, wat destijds veel voorkwam.
Historische Context
Dit rapport is geschreven midden in de Hongerwinter (winter 1944-1945) in het bezette deel van Nederland. Voedsel was extreem schaars en de officiële rantsoenen waren volstrekt onvoldoende om te overleven. Hierdoor ontstond een gigantische zwarte markt waar basisvoedsel tegen woekerprijzen werd verkocht.
De Economische Dienst van de politie had de taak om toe te zien op de naleving van de distributieregels en de maximumprijzen. Hoewel de politie in theorie de bevolking moest beschermen tegen uitbuiting door handelaren, leidde hun optreden in deze periode vaak tot grote spanningen, omdat de zwarte markt voor velen de enige manier was om nog aan extra calorieën te komen. De Ten Katestraat was een bekende brandhaard voor dit soort economische delicten.