Dienstverslag / Rapport 14 september 1944 № 7/7/1 M.1944 15/9

Rapport

Ondergeteekenden, controleurs J.P.W. Boon en C. Vuurman
rapporteren u het navolgende:
Op 14/9 '44 te 2 ½ uur n.m. hebben wij ons begeven naar
Sloten, voor het onderzoek van het afleveren van aard-
appelen bij de boeren.
Op de Sloterstraatweg ter hoogte van het viaduct
was de weg afgezet door politie- en C.C.D. ambtenaren
Iedereen, die richting Haarl.meer ging werd aan-
gehouden en indien men niet aldaar woonde of op een
adres moest zijn, werd iedereen teruggestuurd.
Dit werkte preventief. In de polder en op de Sloter-
weg hebben wij maar enkele personen met aardappe-
len aangetroffen. Eenige zijn door ons staande
gehouden en zij verklaarden van f 6.- tot 8.- per hl
te hebben betaald. Namen van boeren waren zij niet
in staat op te geven. Boerderijen waar aardappelen
werden afgeleverd hebben wij [doorgehaald: niet kunnen] bezocht.

[In de linkermarge geschreven:] door middel van fiets

Wel is ons opgevallen dat verschillende kleinhandelaren
zelf bij den tuinder hun groente halen. Het vervoer
van deze partijtjes is z.g. gedekt door veilingpapieren, Dit rapport legt een controleactie vast op de illegale handel in aardappelen in september 1944. De belangrijkste observaties van de controleurs zijn:

• Handhaving: Er was een gezamenlijke wegblokkade van de politie en de Crisis Controle Dienst (CCD) bij het viaduct aan de Sloterstraatweg. Deze blokkade diende om "voedseltoerisme" vanuit de stad te ontmoedigen; wie er niet woonde, werd onherroepelijk teruggestuurd.
• Prijspeil: De weinige personen die wel met aardappelen werden aangetroffen, hadden daarvoor 6 tot 8 gulden per hectoliter betaald. Dit wijst op flinke zwarte marktprijzen, aangezien de officiële distributieprijzen veel lager lagen.
• Strategie van handelaren: De controleurs maken melding van een methode waarbij kleine handelaren de officiële veiling omzeilen door direct bij de tuinder te kopen. Zij vervoerden de goederen per fiets en gebruikten (mogelijk vervalste of oneigenlijke) veilingpapieren om het transport bij controles legaal te doen lijken. Het document is geschreven in een cruciale week van de Nederlandse geschiedenis: 14 september 1944, slechts enkele dagen voor het begin van Operatie Market Garden en de daaropvolgende spoorwegstaking. De voedselnood in de grote steden in West-Nederland begon op dat moment nijpend te worden.

De Crisis Controle Dienst (CCD) was belast met het toezicht op de distributie en prijzen van schaarse goederen. Hoewel de dienst officieel moest zorgen voor eerlijke verdeling, werden de ambtenaren door de hongerende bevolking vaak gezien als handlangers van de bezetter of als bureaucraten die de toegang tot noodzakelijk voedsel bemoeilijkten. De regio Sloten was in die tijd een belangrijk agrarisch toevoergebied voor Amsterdam en daarmee een brandpunt voor controles op illegale voedseltransporten. C. Vuurman J.P.W. Boon Politie