H. Bruin

Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht).

* **Inhoud:** De briefschrijver, H. de Bruin, klaagt over de handhaving van zijn standplaatsvergunning aan het Damrak in Amsterdam. Hij staat op het verhoogde voetpad nabij de Prins Hendrikkade. Hij ondervindt hinder van onbevoegde personen ("personen die daar niet mogen staan") die waarschijnlijk zonder vergunning zijn plek of klanten inpikken. Hij uit zijn frustratie over het feit dat eerdere toezeggingen van de autoriteiten om "de volle aandacht" aan de zaak te schenken, nog niet tot merkbare resultaten hebben geleid. * **Taal en spelling:** Het document bevat diverse spelfouten en grammaticale eigenaardigheden die typerend zijn voor een minder geoefende schrijver uit die tijd (bijv. "maartelaars gracht" in plaats van Martelaarsgracht, "hebt" waar "heb" wordt bedoeld, en de afkorting "Adam" voor Amsterdam). De toon is beleefd doch dringend. * **Locatie:** De genoemde plekken (Damrak, Prins Hendrikkade, Victoria Hotel, Martelaarsgracht) situeren het probleem in het hart van Amsterdam, direct tegenover het Centraal Station, destijds een zeer druk en gewild gebied voor straathandel.

Getypte brief (doorslag of kopie voor archief).

* **Inhoud:** De brief is een officiële bevestiging van een verleende toestemming. De heer C.Ph. Kok krijgt toestemming om zich op zijn marktplaats aan de Ten Katestraat te laten bijstaan door een zekere H. Bruin. * **Juridische nuances:** Er wordt expliciet vermeld dat het gaat om "bijstaan" en "niet vervangen". Dit is een cruciaal onderscheid in de marktverordeningen van die tijd: de vergunninghouder moest in principe zelf aanwezig zijn en mocht de kraam niet volledig overlaten aan een ander. De toestemming is bovendien "tot wederopzegging", wat betekent dat de directie het recht behoudt om deze op elk moment in te trekken. * **Stijl:** Kort, zakelijk en formeel taalgebruik ("d.d. 2 dezer", "hierby", "wederopzegging"). De spelling "by" en "bystaan" (met een 'y' in plaats van 'ij') was in die periode nog gebruikelijk in administratieve teksten.

Officiële brief/kennisgeving (mogelijk een doorslag of minuut).

* **Kernboodschap:** De heer C.Ph. Kok krijgt officiële toestemming om zich op zijn marktplaats aan de Ten Katestraat te laten bijstaan door een zekere H. Bruin. * **Voorwaarden:** * De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de instantie het recht behoudt om deze beslissing op elk moment in te trekken. * Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen "bijstaan" en "vervangen". De heer Bruin mag helpen, maar de heer Kok moet zelf aanwezig blijven op de marktplaats; hij mag niet door Bruin worden vervangen. * **Locatie:** De Ten Katemarkt in Amsterdam-West (gelegen in Wyk/Wijk 12). * **Formulering:** De brief is kort en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. De spelling ("hierby", "bystaan", "Wyk") hanteert de toen gebruikelijke schrijfwijze van de 'ij' als 'y'.

Een zakelijk verzoekschrift van een marktkoopman aan de marktbeheerder.

* **Type document:** Een zakelijk verzoekschrift van een marktkoopman aan de marktbeheerder. * **Inhoud:** De afzender legt uit waarom hij een achterstand heeft in het betalen van zijn marktgeld. Hij wijst op de samenloop van ongelukkige omstandigheden: de militaire mobilisatie in augustus 1939, de strenge winter (waarin zijn gewassen bevroren), de intrekking van zijn tijdelijke verlof, en het feit dat zijn vervanger (daghuurder) ook werd opgeroepen voor burgerdiensten. * **Kernboodschap:** Ondanks de opgelopen schulden en de verwaarloosde staat van zijn tuin na de capitulatie (mei 1940), vraagt hij om het behoud van zijn marktplaats om zijn bedrijf weer op te kunnen bouwen. * **Opvallende kenmerken:** De auteur gebruikt de spelling "werdt" voor de verleden tijd, wat destijds niet ongebruikelijk was in minder formeel onderwijs. De rode lijnen tonen aan dat de administratie specifiek lette op de data van afwezigheid en de financiële consequenties.

Proces-verbaal / Rapport van bevindingen.

Het document is een officieel rapport van een controleur op de Centrale Markt, opgesteld in augustus 1941. De kern van de zaak is de diefstal van een aanzienlijke hoeveelheid fruit (63 kg peren) door een werknemer, G. v. d. Pol, bij zijn werkgever, de grossier Lindeman. Opvallend is de houding van de werkgever: Lindeman kiest ervoor om geen officiële aangifte te doen ("Ik doe er geen aangifte van"), maar ontslaat de werknemer wel direct op staande voet vanwege een vertrouwensbreuk. Ondanks het gebrek aan aangifte door de benadeelde, lijken de marginale aantekeningen in rood potlood te wijzen op een juridisch staartje of administratieve afhandeling (mogelijk een vonnis van 14 dagen of een proeftijd van 6 maanden).

Dagboeknotitie of dagrapportage van een inspecteur (vermoedelijk van de Dienst Prijsbeheersing of de Economische Controledienst).

* **Routine onder oorlogstijd:** Het document geeft een zakelijk en bijna laconiek beeld van het dagelijks werk tijdens de Hongerwinter. Ondanks de extreme omstandigheden in december 1944 gaat de administratieve controle op de markt en in winkels gewoon door. * **Luchtalarm:** De melding "4x luchtalarm" op één middag (6 december) illustreert de constante dreiging en verstoring van het openbare leven door geallieerde overvluchten of dreigingen. * **Prijsbeheersing:** Er wordt expliciet verwezen naar "Prijsbeheersing". Dit was een overheidsorgaan dat toezag op de maximumprijzen om woekerhandel en zwarte markt tegen te gaan, wat cruciaal was in een tijd van extreme schaarste. * **Locaties:** De genoemde straten (Mesdagstraat, Jekerstraat, Reggestraat) liggen alle in Amsterdam-Zuid. De Albert Cuypmarkt was (en is) het centrale punt van de wijk De Pijp. De inspecteur noteert bij de gecontroleerde winkels "accoord", wat betekent dat de prijzen of de voorraad op dat moment voldeden aan de voorschriften.

M. de Haan.

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE [Midden op de pagina:] H. Müller {onderstreept met een krul}

# TRANSCRIPTIE KN. 37/190/1 M. *extra* 3 October 1939. den Heer P. Bruinsma, Vijfhuizerweg 12, <u>Haarlemmermeer.</u> Hiermede verzoek ik U Donderdag 5 October a.s. om 10 uur des voormiddags te mijnen kantore te willen komen. De Directeur,