Izak de Leeuw
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
Izak de Leeuw (geb. 1914) was marktkoopman van zuurwaren en levensmiddelen. Hij verkocht op diverse locaties waaronder de Joubertstraat, Lindengracht, Dapperstraat, Ten Katestraat en de Albert Cuypstraat. In 1941 verkocht hij koek en levensmiddelen aan de Uilenburg. In 1942 verkocht hij zuurwaren en vis aan de Zwanenburgwal. In 1943 was hij weer actief met zuurwaren en vis (stand 1-9-43). In 1940 ontving hij een dwingende oproep om te verschijnen op het kantoor van de directeur. In 1941 werd hij ziek en aan huis gebonden, waardoor hij niet op de markt kon werken. In 1942 kreeg zijn weduwe N. Suesan-Batavier toestemming om zijn marktplaats bij de Gaaspstraat te laten bijstaan door hem, op basis van medisch advies. Hij overleed op 16 juli 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
Deze gebeurtenissen staan op documenten die aan deze persoon gekoppeld zijn, maar zijn nog niet als hard persoonsfeit bevestigd.
ons zijn gevallen bekend dat een vaste plaats houder langer dan een half jaar niet op zijn plaats gestaan heeft
Archiefstukken & Foto's
Archiefdocumenten
Getypte brief (doorslag/kopie) / Oproep.
De brief is een korte, dwingende oproep aan de heer B. de Leeuw om te verschijnen op het kantoor van de directeur. Het taalgebruik is zakelijk en autoritair; het woord "moet" is onderstreept om de verplichting te benadrukken. De afspraak is gepland voor 9 uur 's ochtends (v.m. staat voor voormiddag). Het document is een doorslag op dun, grijsachtig papier, wat gebruikelijk was voor administratieve kopieën in die periode. De handgeschreven aantekening "extra" suggereert dat dit een afwijkende of spoedverzending betrof.
Brief (fragment van de laatste pagina).
* **Inhoud:** De schrijver, B. de Leeuw, uit namens een groep die hij aanduidt als "vele slachtoffers" een klacht over de gang van zaken op de Albert Cuypmarkt. De kern van de klacht is dat bepaalde vergunninghouders ("vaste plaatshouders") hun plek al meer dan een half jaar niet hebben bezet, maar deze plek desondanks mogen behouden. Dit wordt als onrechtvaardig ervaren door anderen die waarschijnlijk wel willen of moeten werken. * **Toon:** De toon is formeel maar zeer beslist en licht dreigend. De zinsnede "naar een ander middel uit te zien" suggereert dat men bereid is verdere stappen te ondernemen als er geen verandering komt. * **Schrijfstijl:** Het handschrift is een vlot en kundig cursief schrift, kenmerkend voor die periode. De spelling ("teeken", "vrolikstraat", "behoud" zonder -t) wijkt af van de huidige standaard, maar was in die tijd niet ongebruikelijk.
Medisch attest / doktersbriefje.
Het document is een korte medische verklaring, geschreven op het officiële briefpapier van de Amsterdamse arts Herman de Leeuw. De tekst is zakelijk en formeel. De arts verklaart dat de patiënt, de heer B. de Leeuw, vanwege ziekte aan huis gebonden is. Opvallend is dat de patiënt dezelfde achternaam draagt als de arts; dit kan wijzen op een familieband, maar het kan ook toeval zijn gezien de veelvoorkomende aard van de naam. De afkortingen in de linkermarge verwijzen naar de verschillende Amsterdamse ziekenfondsen waar de arts bij aangesloten was (zoals het Algemeen Ziekenfonds Amsterdam). Onderaan staan administratieve gegevens: "Waterloopl" verwijst naar het Waterlooplein (het woonadres van de patiënt), en "n. i. Insp." staat waarschijnlijk voor "niet in Inspectie", wat duidt op een administratieve status binnen het ziekenfondssysteem.
Officiële correspondentie / Vergunning.
Het document betreft een formele toestemming aan een marktkoopvrouw (een weduwe) om zich op haar marktplaats te laten bijstaan of te laten vervangen door een specifiek genoemd persoon (B. de Leeuw). De tekst vertoont duidelijke sporen van redactionele aanpassing met de typemachine: 1. **Locatie:** "Gaaspstraat" is tussen de regels ingevoegd om de specifieke marktplaats te duiden. 2. **Wijziging voorwaarde:** Het woord "niet" is met kruisjes (xxxx) onleesbaar gemaakt, en daarboven is "zoo noodig" toegevoegd. Hierdoor verandert de betekenis van "niet vervangen" naar "indien nodig vervangen". 3. **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de destijds gangbare spelling (bijv. "hierby" met een 'y' en "Januari" met een hoofdletter). 4. **Tijdsverloop:** Er zit een opmerkelijk lang tijdsbestek van ruim zes maanden tussen de aanvraag (16 januari) en de uiteindelijke beschikking (22 juli).
Officiële brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling).
Dit document is een officiële vergunning voor marktkoopvrouw Naatje Suesan-Batavier. De kern van de brief is de toestemming om zich op haar marktplaats in de Gaaspstraat te laten bijstaan door B. de Leeuw (geboren 13 november 1914). Er wordt expliciet vermeld dat het om *bijstand* gaat en niet om *vervanging*; de vergunninghouder moet dus zelf aanwezig blijven. Opvallend is de spelling die destijds gebruikelijk was in ambtelijke stukken, zoals "hierby" en "bystaan" (met een y in plaats van ij). De handgeschreven notitie "Inspecteur" suggereert dat een kopie van dit besluit naar de marktinspectie is gegaan voor controle ter plaatse.
Document
* **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens van 48 mannen: een registratienummer (beginnend met 'J', wat waarschijnlijk staat voor 'Jood'), initialen en achternaam, het laatst bekende woonadres in Amsterdam (inclusief verdieping) en de geboortedatum. * **Doel:** Administratieve vastlegging van de tewerkstelling van Joodse mannen in het kader van de 'Werkverruiming'. * **Uiterlijke kenmerken:** De rode en zwarte vinkjes wijzen op een actieve controle van de lijst, mogelijk bij vertrek uit Amsterdam of aankomst in het kamp. De Romeinse cijfers achter de adressen duiden de verdieping aan (I, II, III, IV, V) of 'hs' voor huis (begane grond). * **Demografie:** De mannen op deze pagina zijn geboren tussen 1888 en 1920. Ze woonden verspreid over Amsterdam, met een concentratie in de Oosterparkbuurt en de Transvaalbuurt (bijv. Tugulaweg, D. Theronstraat, Retiefstraat).
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats U
Zwanenburgwal — standplaats uurwaren
meerdere — standplaats idem 1-9-43 zuurwaren
Uilenburg — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Bovenaan handgeschreven in paars potlood:] № 39/100/2 M. 339 18/7 [339 is gestempeld] M. Müller D.M/s Zen. M. de Boer [?] [Getypte tekst:] No. 5/218 L.M. 1939. **Afschrift.** Burgemeester en Wethouders van Amsterdam, Gezien een adres van Izak Pront geboren 12 Juli 1906, wonende Lepelstraat 86 III, waarbij vergunning wordt ver...
# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven:] No 39/65/167 [Getypt:] **Afschrift** No. L. M. 194 [Rechtsboven, stempel en handgeschreven:] 1842 8/6 MW [Handtekening/Paraaf, mogelijk Ammerlaan] [Logo: Wapen van Amsterdam] **DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM,** Heeft goedgevonden de aan **Izaak Pinto**, geboren 12 Juli 1906, wonende Lepelstraat 86 III, bij beschikking dd. 26 Januari 1940, no. 764 ...
# TRANSCRIPTIE [Handschrift in blauwe inkt, rechtsboven:] M. de Leeuw [Handschrift in blauwe inkt, midden boven:] Verzonden [onleesbare paraaf] [Getypt rechtsboven:] HG. den Heer J.H.Roye, 2e Lindendwarsstraat 5, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. 28/42/2 M. 15 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 September jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes toestemming Uw plaat...
# TRANSCRIPTIE [handgeschreven in blauw potlood: extra] HG. den Heer E. de Leeuw, Snoekjesgracht 3 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 1. 33/41/2 M. 16 Juni 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 Mei jl. verleen ik U hierbij gedurende een maand na dato dezes uitstel van Uw ver- plichting om regelmatig Uw plaats op de markt Westerstraat te bezet- ten. U dient er echter zorg voor te dragen, ...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift van een besluit van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. * **Datum document:** 8 september 1939 (datum van verzending/registratie: 11 en 13 september 1939). * **Kenmerk:** No. 5/522 L. M. 1939 en archiefnummer 39/229/1. * **Betrokkene:** Hijman de Leeuw (geboren 22 juni 1874), woonachtig Nieuwe Kerkstraat 30 hs., Amsterdam. * **Onderwe...