Mozes Dresden

Officiële brief / Aanmaning.

* **Toon en taalgebruik:** De brief is gesteld in een zakelijke, dwingende toon. Het taalgebruik is typisch voor de vooroorlogse bureaucratie, met archaïsche spelling zoals "hierby", "wys" en "onherroepelyk" (met een 'y' in plaats van 'ij'). * **Inhoud:** Het document betreft een laatste waarschuwing wegens een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een marktplaats op de Nieuwmarkt. De sanctie is zwaar: het definitief verliezen van de vaste staanplaats. * **Sociale context:** De brief biedt een ontsnappingsclausule voor mensen die "steun genieten" (werkloosheidsuitkering in de crisisjaren) of ziek zijn, wat duidt op een gereguleerd systeem van sociale voorzieningen waarbij armoede een erkende reden kon zijn voor uitstel van betaling. * **Administratieve details:** Het document is een voorgedrukt formulier (Model No. 8), wat wijst op een hoge mate van standaardisatie bij de Dienst van het Marktwezen in die tijd. De doorhaling van het woord "markt" en de typemachine-toevoeging "Nieuwmarkt" laat zien hoe formulieren werden aangepast aan specifieke locaties.

Administratieve kaart van de marktinspectie (waarschijnlijk Gemeente Amsterdam).

Dit document is een officiële kaart van de Amsterdamse marktinspectie uit de zomer van 1940. De heer M. Dresden, die een standplaats (nr. 60) had op de Dapperstraatmarkt, werd opgeroepen voor een gesprek omdat hij zijn plaats niet regelmatig bezette. Uit de aantekeningen van de inspecteur blijkt de persoonlijke situatie van Dresden: hij drijft feitelijk geen handel meer en ontvangt geen werkloosheidssteun omdat hij bij zijn zoon inwoont, die hem financieel onderhoudt. Zijn handel bestond voorheen uit 'manufacturen' (textiel/stoffen), maar dit gebeurde 'ongeregeld'. Dresden geeft aan een brief te zullen schrijven om uitstel te vragen, waarschijnlijk met betrekking tot het behoud of de opzegging van zijn vergunning. De kaart toont het administratieve proces: een waarschuwing in juli, een verhoor op 7 augustus, en de uiteindelijke beslissing om de zaak op 9 september 1940 op te bergen in het archief.

Handgeschreven ambtelijke notitie op een voorgedrukt bijblad (Model No. 14).

Dit document is een administratieve notitie betreffende een marktkoopman, M. Dresden, die een staanplaats (nummer 60) had op de Dappermarkt in Amsterdam. De kern van het document is een verzoek om uitstel van de verplichting om de marktplaats fysiek te bezetten. Dresden geeft als reden op dat hij momenteel geen handelswaar heeft. Hij specialiseert zich in de verkoop van handschoenen geïmporteerd uit Tsjecho-Slowakije en Duitsland. Door de oorlogsomstandigheden (augustus 1940, kort na de Duitse inval) zijn de aanvoerlijnen gestremd ("kan daar thans geen handel vandaan krijgen"). De behandelend ambtenaar adviseert positief op het verzoek: Dresden krijgt maximaal twee maanden uitstel van de bezettingsplicht, onder de strikte voorwaarde dat hij het verschuldigde marktgeld (het stageld) wel blijft doorbetalen. Dit wijst op een pragmatische houding van de marktmeester of de betreffende dienst: zolang de inkomsten voor de gemeente gewaarborgd blijven, krijgt de koopman de ruimte om zijn voorraadproblemen op te lossen.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie) met handgeschreven notities.

In deze zakelijke correspondentie reageert de directeur van de betreffende gemeentelijke dienst op een verzoek van de heer M. Dresden. Dresden heeft op 7 augustus 1940 verzocht om tijdelijk niet aanwezig te hoeven zijn op zijn marktplaats aan de Dapperstraat in Amsterdam. De directeur verleent hiervoor toestemming voor een periode van maximaal twee maanden. De voorwaarde voor dit uitstel van de bezettingsplicht is dat het wekelijkse marktgeld (stageld) zonder onderbreking doorbetaald wordt. De handgeschreven aantekeningen wijzen op administratieve verwerking door het archief of de betreffende ambtenaar.

Doorslag van een officiële brief/beschikking.

* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming aan de heer M. Dresden om zijn marktplaats op de Dapperstraat gedurende maximaal twee maanden niet persoonlijk te bezetten. Aan dit uitstel is de strikte voorwaarde verbonden dat het wekelijkse marktgeld (de staangeldvergoeding) wel gewoon doorbetaald moet worden. * **Locatie:** De geadresseerde woonde in de Biesboschstraat (Rivierenbuurt), een wijk die in de jaren '30 en '40 een grote Joodse populatie kende. De werkplek betrof de Dappermarkt in Amsterdam-Oost. * **Administratieve context:** De code "Wijk 22B" en het referentienummer duiden op een strakke gemeentelijke administratie van de Amsterdamse markten.

Administratieve kaart/oproep van het Marktwezen.

Dit document is een administratieve vastlegging van een officiële waarschuwing aan een marktkopman, de heer M. Dresden. De reden voor de oproep was het "niet geregeld bezetten" van zijn toegewezen standplaats (nummer 14) op de markt in de Westerstraat in Amsterdam. Uit de aantekeningen blijkt dat er op 21 juli 1940 waarschijnlijk al een eerdere waarschuwing was gegeven. Op 11 september 1940 is de heer Dresden verschenen voor de inspecteur, waarbij hij heeft toegezegd zijn plaats voortaan weer trouw in te nemen. De kaart is ondertekend door de inspecteur (mogelijk "De Haes") en bevat diverse administratieve paraferingen en een eindstempel van 26 september 1940, wat de datum van administratieve afhandeling markeert.

Marktregister (vermoedelijk Amsterdam, gezien de familienamen).

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

# TRANSCRIPTIE **[Kolom 1 - Boven]** √ Rodrigues Mercado Mozes Amsterdam 21 Oct. 1895 twee kinderen gehuwd. Hofmeyerstr. 13 I A’dam Boekhouder Nederlander. **[Kolom 1 - Midden]** Vingelander Eliazer Amsterdam. 11 Jan. 1901 één kind gehuwd Afrikanerplein 52 II A’dam Transportarbeider Nederlander. **[Kolom 1 - Onder]** Elzas, Maurits Amsterdam, 19 Febr. 1920 ongehuwd Villiersstraat 21 I A’dam Kant...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële verklaring van ziekenhuisopname. * **Instelling:** Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ) te Amsterdam. * **Datum van uitgifte:** 23 november 1939. * **Betreft:** Mozes Nebig (geboren te Amsterdam, 2 augustus 1892). * **Fysieke kenmerken:** Gedrukt briefpapier met getypte invulling, voorzien van een handtekening en een blauwe stempel. ...

# TRANSCRIPTIE **JOODSCHE RAAD VOOR AMSTERDAM** VOORZITTERS: A. ASSCHER EN PROF. Dr. D. COHEN TELEFOON 55003, 55136, 54970 POSTGIRO 417242 [Kader:] Bij Uw antwoord te vermelden: AFD. **I/Voorz.** REF. **C/dL/HH** AMSTERDAM-C., **den 10. Juni 1942** NIEUWE KEIZERSGRACHT 58 An den Herrn Beauftragten des Reichskommissars für die Stadt Amsterdam z.H. des Herrn A. Gombault Museumplein 19 <u>A m s ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt verslag (proces-verbaal van een bespreking). * **Datum document:** 6 januari 1942. * **Locatie:** Amsterdam (Kantoor van het Gewestelijk Arbeidsbureau). * **Onderwerp:** De gedwongen tewerkstelling van Joodse werklozen in werkkampen in Drenthe. * **Sleutelfiguren:** Heer Rodegro (Beauftragte), A.J.A.E. van Delft (Arbeidsbureau), David Cohen en...

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** Joodsche Raad voor Amsterdam (Voorzitters A. Asscher en Prof. Dr. D. Cohen). * **Adres:** Nieuwe Keizersgracht 58, Amsterdam. * **Datum:** 9 januari 1942. * **Kenmerk:** Afd. III/A.Z., Ref. V/LB. * **Ontvanger:** Houders van een ventvergunning te Amsterdam. * **Onderwerp:** Oproep voor werkverruimingsarbeid in kampen in Drente na het verplicht inleveren...