N. Kerkstr

Ambtsbericht/Rapport betreffende standplaatsen.

Het document is een administratief verslag over de ruimtelijke ordening van straathandel in de Amsterdamse Weesperbuurt eind 1938. De kernpunten zijn: 1. **Locatie-specificatie:** De controleur beschrijft zeer nauwkeurig waar venters mogen staan, vaak op het trottoir ("trottoir") om de rijweg vrij te houden voor het verkeer. Er wordt gerefereerd aan specifieke gebouwen (Diamantbeurs, Joodsche Invalide), bomen en brugvleugels. 2. **Producten:** De handel betreft voornamelijk verse vis (haring), groenten, fruit (bananen) en bloemen. 3. **Toezicht en Regulering:** Er wordt melding gemaakt van illegale praktijken ("staan clandestien altijd naast elkaar") en de noodzaak om vergunninghouders te verplaatsen om de doorgang te verbeteren (geval A. de Wilde vs. M. Pront). 4. **Belangenverstrengeling:** De krabbels op de rechterpagina duiden op interne discussie over concurrentie met gevestigde winkeliers (zoals viswinkel Wijntschenk en nabijgelegen bloemenwinkels) en het negeren van verkeersbezwaren bij bepaalde toewijzingen.

Administratieve lijst (waarschijnlijk een inningslijst voor grafonderhoud of contributie).

* **Structuur:** De lijst is systematisch opgezet: Naam / Adres (vaak met verdieping aangeduid in Romeinse cijfers of 'huis') / Locatiecode / Bedrag. * **Namen:** Veel van de namen op deze lijst (o.a. Vischschraper, Ephraïm, Flesschedrager, Waas, van Beem) zijn typerend voor de Amsterdams-Joodse gemeenschap uit die periode. * **Locatiecodes:** De codes zoals "140 a hal" of "123 b" verwijzen naar grafnummers en secties op een begraafplaats. De term "hal" staat waarschijnlijk voor "hal-graf" of een specifieke sectie op de Joodse begraafplaats Muiderberg of Zeeburg. * **Financieel:** Het bedrag van f 2,25 (twee gulden en vijfentwintig cent) is voor elke persoon gelijk, wat wijst op een vaste jaarlijkse contributie of een standaardtarief voor periodiek onderhoud. * **Annotaties:** De kruisjes (X) voor de namen en de verbindingslijnen suggereren dat dit een werkdocument was, mogelijk van een collecteur die langs de deuren ging of een administrateur die betalingen afvinkte. Er zijn correcties aangebracht in adressen en grafnummers (bijv. bij Waterman en Waas).

Medische verklaring / doktersattest.

De tekst is een officiële verklaring van een huisarts ten behoeve van een patiënte. De arts verklaart dat de vrouw, die werkzaam is als markthoudster, wegens haar gezondheidstoestand tijdelijk (enkele weken) niet op de markt kan staan. Dit type bewijs was noodzakelijk voor de marktmeester of de gemeente om de standplaatsvergunning niet te verliezen tijdens afwezigheid door ziekte. De afkortingen in de linkerkolom verwijzen naar diverse Amsterdamse ziekenfondsen en verzekeringen uit die tijd, zoals: * **A.Z.A.:** Algemeen Ziekenfonds Amsterdam * **A.O.Z.:** Algemeen Oranje-Ziekenfonds * **VICT.:** Victoria (verzekeringsmaatschappij)

Document

Het document bevat een administratieve lijst van personen in Amsterdam, gekenmerkt door een combinatie van vaste gegevens (naam en adres) en variabele gegevens (serie- en dossiernummers). De handgeschreven "K-nummers" (zoals K 30229) verwijzen waarschijnlijk naar specifieke kaarten of dossiers binnen een groter administratief systeem. De data die bij deze nummers staan (veelal 1/7 '41 en 1/4 '41) lijken peildata of einddata van een bepaalde status aan te geven. Opvallend zijn de vele adressen in de Transvaalbuurt en de Jodenbuurt (zoals Tugelaweg, Afrikanerplein, Retiefstraat en Weesperstraat), wat in combinatie met de namen wijst op een Joodse populatie.

Registerlijst of uittreksel uit een administratie van straathandelaren/marktwezen.

* **Sociaal-economisch:** De lijst geeft een gedetailleerd beeld van de kleine straathandel in Amsterdam. De kooplieden boden een breed scala aan producten aan: van verse vis en fruit tot bloemen, pinda's, tabak en ijs. * **Geografie:** De woonadressen en standplaatsen bevinden zich voornamelijk in de Transvaalbuurt, de Oosterparkbuurt en de oude Jodenbuurt. Dit zijn wijken die destijds een hoge concentratie Joodse inwoners kenden. * **Topografische details:** Het document bevat interessante verwijzingen naar inmiddels verdwenen of veranderde locaties, zoals de "luchtbrug" bij de Tugelaweg en de portiek van de Koopmansbeurs (Beurs van Berlage). * **Afkortingen:** Gebruikte afkortingen zijn typerend voor administratieve registers: *hs* (huis/begane grond), *t/o* (tegenover), *perc.* (perceel/gebouw), *id.* (idem).

Administratieve registratielijst (waarschijnlijk een kampregister of transportlijst).

* **Administratieve Structuur:** Het document is alfabetisch geordend op achternaam (K en L sectie zichtbaar). De kolom "Barak" duidt op een interne organisatie binnen een verzamel- of doorgangskamp, hoogstwaarschijnlijk Kamp Westerbork. * **Beroepen:** De lijst toont een dwarsdoorsnede van de Joodse beroepsbevolking in Amsterdam: veel ambachtslieden (kleermakers, schoenmakers), diamantbewerkers, kleine handelaren (venters, loopmannen) en arbeiders (expeditieknechten). * **Gezinssamenstelling:** De afkortingen "ongeh" (ongehuwd), "geh" (gehuwd) en "wedn" (weduwnaar) worden gebruikt, vaak gevolgd door een cijfer dat het aantal kinderen aangeeft. * **Nationaliteit:** Alle personen op deze pagina zijn gemarkeerd met "N" (Nederlands).

Document

* **Ordening**: De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, beginnend bij de letter L en eindigend bij N. * **Inhoud**: Het register bevat persoonlijke gegevens van 28 individuen. Naast basisinformatie worden ook het aantal kinderen en specifieke Amsterdamse woonadressen vermeld. De beroepen variëren van handwerklieden (monteur, kleermaker) tot administratief personeel. * **Nationaliteit**: De overgrote meerderheid is als Nederlands ('N') aangemerkt. Enkele personen dragen de nationaliteit 'D' (Duits), wat vaak duidt op Joodse vluchtelingen uit Duitsland die voor de oorlog naar Nederland kwamen. * **Handschrift**: Het betreft een consistent ambtelijk handschrift, waarbij namen met een 'x' mogelijk een specifieke administratieve status aanduiden (bijvoorbeeld gemengd gehuwd of een Sperre).

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Achter de namen staan volgnummers die lijken te refereren aan een groter kaartsysteem. * **Identificatie:** Veel persoonsnummers beginnen met een "**J**", wat duidt op de registratie van personen als "Jood" door de Duitse bezetter of de Joodse Raad. De handgeschreven voornamen aan de rechterkant dienden waarschijnlijk ter verificatie van de identiteit (veel Joodse mannen moesten de naam 'Israel' en vrouwen 'Sara' toevoegen aan hun officiële naam, maar hier zien we de daadwerkelijke roepnamen). * **Mutaties:** De rode doorhalingen en de rode kruisjes in de marge suggereren dat deze personen niet langer deel uitmaakten van deze specifieke administratieve groep, bijvoorbeeld door deportatie, overlijden of verhuizing naar een andere wijk of 'Sperre'-categorie. * **Topografie:** De adressen beslaan bekende Amsterdamse wijken met een grote Joodse populatie in die tijd, zoals de Transvaalbuurt, de Rivierenbuurt en de oude Jodenbuurt rondom de Nieuwmarkt.

Document

* **Structuur**: De lijst is strikt kolomsgewijs opgezet. De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden in de Amsterdamse context meestal op de etage van de woning. * **Handschrift**: Een verzorgd, administratief cursief. Het document vertoont sporen van gebruik als 'werkinstrument', te zien aan de blauwe vinkjes en stippen bij bepaalde namen (zoals Lievens, Muyt en Peper), wat kan duiden op aanvaarding, presentie of transportstatus. * **Geografie**: De adressen vormen een dwarsdoorsnede van Joods Amsterdam uit die tijd, met een hoge concentratie in de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Krugerplein), de Oosterparkbuurt (Vrolikstraat) en de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat). * **Personen**: Het betreft uitsluitend mannen, grotendeels van de generatie die in aanmerking kwam voor tewerkstelling (geboren tussen ca. 1900 en 1925).

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en stempels.

* **Structuur:** Een alfabetische lijst (sectie B t/m H) met persoonsgegevens. De kolomindeling is strikt en bevat essentiële informatie voor administratieve verwerking. * **Annotaties:** De handgeschreven toevoegingen bij Brilleman ("30 b.") en Duba ("EKEREN") wijzen op een actieve controle of correctie van de lijst op basis van nieuwe informatie. * **Doorgestreepte namen:** Namen zoals Samuel Brandes en de broers Hakker zijn met een dikke lijn doorgestreept. Dit betekent doorgaans dat zij op het moment van vertrek of verwerking niet aanwezig waren (door ziekte, ontsnapping of een 'Sperre'). * **Geesbrug:** De aanwezigheid van de stempel "GEESBRUG" is significant. Geesbrug ligt nabij Hoogeveen op de spoorlijn van Kamp Westerbork naar de vernietigingskampen in het oosten (zoals Auschwitz en Sobibor). Dit suggereert dat dit document een transportlijst of een wagonlijst betreft die op dit traject werd gebruikt.

Document

* **Organisatie**: De lijst is alfabetisch gestructureerd. Per persoon is er een vaste volgorde van gegevens: Naam, Voornamen, Geboortedatum, Geboorteplaats en Adres. * **Annotaties**: De vele doorhalingen duiden op een dynamisch document waarbij mutaties (vrijstellingen, verhuizingen naar kampen of ziekenhuizen) handmatig werden bijgehouden. De specifieke vermelding "in Ziekenhuis Hoogeweg" (omkaderd) bij de Leeuw is een belangrijke statusnotitie. * **Taalgebruik**: Typische afkortingen voor Amsterdamse adressen zoals 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers voor verdiepingen worden consequent gebruikt.

Administratieve lijst (handgeschreven).

* **Samenstelling:** De lijst bevat uitsluitend mannen, geboren tussen 1893 en 1923. De meeste personen hebben de Nederlandse nationaliteit, met uitzondering van Richard Wertheimer (Duitsland) en Joël van Wehen (statenloos). * **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de Transvaalbuurt (bijv. Tugelaweg, Retiefstraat, Transvaalstraat), wijken waar tijdens de bezetting veel Joden verplicht moesten gaan wonen. * **Status:** De term "Gijzel" bovenaan suggereert dat deze mannen mogelijk als gijzelaar waren aangemerkt of op een lijst stonden voor arrestatie bij wijze van represaille. In 1941 en 1942 werden dergelijke lijsten vaak opgesteld door de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung* of de lokale politie in opdracht van de bezetter. * **Schrift en Opmaak:** Het is een typische administratieve lijst met handgeschreven toevoegingen en doorhalingen (zoals bij 'Vogel'), wat wijst op een werkdocument dat werd bijgehouden.

Registratielijst van gevangenen/dwangarbeiders.

De lijst geeft een gedetailleerd overzicht van Joodse mannen die in Kamp Sellingerbeetse verbleven. * **Geografie:** De overgrote meerderheid van de geregistreerden is afkomstig uit Amsterdam, met een sterke concentratie in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (straten als Vrolikstraat, Krugerstraat en Christiaan de Wetstraat). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Opvallend is dat diverse personen met dezelfde achternaam (zoals de vier mannen genaamd 'Pront') waarschijnlijk familieleden van elkaar zijn die samen tewerkgesteld werden. * **Bijzonderheden:** Bij Hartog Scheffevisch wordt vermeld dat hij op een tijdelijk adres verbleef ("p.a. Knol"), wat mogelijk duidt op een gedwongen verhuizing vlak voor zijn aankomst in het kamp. Bij Poons staan vraagtekens bij de herkomst, wat suggereert dat de administratie op dat moment incompleet was.

Administratieve lijst van arbeiders die niet zijn verschenen of niet werken.

* **Taal en handschrift:** Nederlands. Het handschrift is een duidelijk, ambtelijk cursief uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Inhoud:** De lijst registreert mannen die opgeroepen waren voor de werkverschaffing in kamp "Nieuwe Meer", maar die om diverse redenen (ziekte, ander werk, niet verschenen) niet aan het werk zijn. * **Demografie:** De namen (o.a. Querido, Samson, Schellevis, Das Dias, Polak) en adressen (Joodse buurt en Amsterdam-Oost/Transvaalbuurt) wijzen er onmiskenbaar op dat dit een lijst is van Joodse Amsterdammers. * **Beroepen:** Een dwarsdoorsnede van de toenmalige Joodse beroepsbevolking: diamantbewerkers, sigarenmakers, marktkooplieden en kantoorbedienden. * **Kolommen:** Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen medische redenen ("ziek art. 53 I A") en administratieve redenen ("niet aangekomen", "ander werk").

Document

De lijst geeft een gedetailleerd beeld van de administratieve controle op de Amsterdamse Joodse bevolking tijdens de Duitse bezetting. De categorieën 'v.Med. n.D.' (vermoedelijk 'van Medisch niet Dienstig' of een vergelijkbare afkorting voor arbeidsongeschiktheid) en 'afge-k. GAB' (afgekeurd door het Gewestelijk Arbeidsbureau) komen veelvuldig voor. Opvallend is de kolom 'ziek on-ders. C.B. 9', waarbij C.B. waarschijnlijk verwijst naar het Centraal Bureau (van de Joodse Raad). Veel personen op de lijst zijn gemarkeerd als 'afgev.' (afgevoerd), wat in deze context vaak betekende dat ze van de lijst voor lokale tewerkstelling waren geschrapt, dikwijls omdat ze voor deportatie waren geselecteerd of reeds waren weggevoerd. De vele adressen in de Transvaalbuurt en de Amsterdamse Pijp bevestigen de concentratie van de Joodse bevolking in die wijken in 1942.

Administratieve lijst/registratieformulier van arbeiders met opgave van verzuimredenen.

* **Doel van het document:** Dit document dient voor de strikte controle op de aanwezigheid van Joodse mannen bij de werkverschaffing of gedwongen arbeidstewerkstelling. * **Inhoudelijke details:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (S t/m W). De kolom "Beroep" toont een brede sociaaleconomische spreiding, van ongeschoolde "losse arbeiders" tot fabrikanten en kantoorbedienden, die allen onderworpen waren aan de werkplicht. * **Verzuimredenen:** Veel mannen staan genoteerd als "ziek" of hebben een "dokters attest". Ook zijn er veel markeringen onder "aanget. onbest. retour", wat vaak betekende dat de oproepbrief niet kon worden bezorgd (mogelijk door onderduik of eerdere deportatie). De afkorting "RUB" bij ziekte verwijst waarschijnlijk naar de Rijksverzekeringsbank. * **Administratieve tekens:** De "X" markeringen geven de specifieke reden aan waarom een individu niet aan het werk was. De totalen onderaan de pagina (bijv. 64, 104, 60) duiden op een kwantitatieve rapportage voor een overkoepelende instantie.

Administratief register / Presentielijst van de Joodse Werkverschaffing.

Dit document is een administratief overzicht van arbeiders, vrijwel allen met een Joodse achtergrond, die om verschillende redenen niet aan het werk waren. De adressen (Rapenburg, Nieuwe Kerkstraat, Waterlooplein) bevinden zich hoofdzakelijk in de Joodse buurt van Amsterdam. De kolomkoppen geven inzicht in de strikte controle van de bezetter en het G.A.B. (Gewestelijk Arbeidsbureau). Er werd bijgehouden of mensen ziek waren, of ze een doktersattest hadden ingeleverd, of ze geregistreerd stonden bij de Horst (het hoofdkwartier van de Joodse Werkverschaffing) en of ze na plaatsing bij een 'Tv' (Tehuis voor...) nog steeds afwezig waren. De codes 'RvA', 'RvB' en 'AvA' lijken classificaties van de aard van het verzuim of de status van het medisch onderzoek.

Document

Dit document vormt een belangrijke administratieve vastlegging van de Joodse Raad of een gerelateerde instantie tijdens de Holocaust in Nederland. Het toont de pogingen van de bezetter om Joodse mannen te mobiliseren voor dwangarbeid in Nederlandse kampen zoals Diever en kampen langs het Oranjekanaal. De lijst is een overzicht van mannen die op de aangewezen datum niet verschenen zijn. De kolom met opmerkingen onthult veel over de overlevingsstrategieën en de realiteit van die tijd: * **Medische redenen:** Het merendeel van de mannen staat genoteerd als "Ziek", vaak met de naam van de behandelend arts erbij. Dit wijst op het belang van medische verklaringen om uitstel van transport te krijgen. * **Vrijstellingen:** Termen als "Vrijgesteld door Beauftragte" en "Gesperrt" duiden op officiële (tijdelijke) bescherming tegen deportatie. * **Locaties:** "M.J.G." staat voor het Nederlands-Israëlietisch Ziekenhuis (Militair Hospitaal gebouw), en namen als de "Spinoza kliniek" tonen aan dat men in ziekenhuizen verbleef. * **Referenties:** De afkorting "J.P." met een nummer verwijst waarschijnlijk naar een specifiek dossier of 'Joodse Politie' dossiernummer binnen de administratie. De rode kruisen bij Hartog van Cauveren en Mozes Gobes suggereren een latere wijziging in hun status, mogelijk dat zij alsnog zijn opgepakt of hun vrijstelling verloren.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.

* **Structuur:** De lijst is opgezet als een administratief register. De kolom "Steun-no." suggereert dat het gaat om mensen die financieel of materieel afhankelijk waren van de Joodsche Raad. De "J"-prefix voor sommige nummers duidt waarschijnlijk op een specifieke categorie binnen de administratie van de Joodsche Raad. * **Geografie:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Transvaalbuurt (bijv. Pretoriusstraat, Tilanusstraat, Majubastraat) en de Joodse buurt (bijv. Rapenburgerstraat, Weesperstraat). * **Tijdlijn:** De "Datum plaatsing" is cruciaal. Veel data liggen in het voorjaar en de zomer van 1942. Dit is de periode vlak voor en tijdens de start van de grootschalige deportaties vanuit Nederland naar de kampen in het Oosten (begonnen in juli 1942). * **Handgeschreven correcties:** Er zijn kleine correcties aangebracht in potlood of pen, zoals bij "Bros" waar de voornaam "Deerd" is gecorrigeerd naar "David", en initialen die zijn toegevoegd bij "Gokkes" en "Gosselaar". Dit duidt op een document dat actief in gebruik was en werd bijgewerkt.

Registratielijst (mogelijk een kamp- of transportlijst).

* **Handschrift:** Een duidelijk, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. Gebruik van Romeinse cijfers (I, II, III) duidt op de verdieping van het woonadres. * **Demografie:** De lijst bevat uitsluitend mannen, hoofdzakelijk afkomstig uit Amsterdam (A’dam). Veel namen zijn herkenbaar als Joodse familienamen. De geboortejaren variëren van 1888 tot 1924, wat betekent dat het mannen in de werkzame leeftijd betreft. * **Status van de gegevens:** De kolommen voor nationaliteit ("Nat.") en geboorteplaats bevatten vaak dubbele aanhalingstekens (ditto-tekens) om herhaling van "nedel." en "A'dam" aan te geven. * **Doorhalingen:** De namen Jonas en Mozes Limburg zijn volledig doorgehaald, wat kan betekenen dat zij niet aanwezig waren, zijn vrijgesteld, of naar een andere lijst zijn overgeplaatst. * **Inktvlekken:** Er bevinden zich drie prominente inktvlekken in het midden van de pagina, die enkele gegevens in de kolommen 'geb. datum' en 'geb. plaats' bemoeilijken bij namen als Reiss, Robles en de Roni. ---

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

## Rechterpagina

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] 160 [Centraal:] Den Heer A. Schaap. Kerkstr 22 A.dam (C)