I. Dasberg

Medische verklaring (doktersbriefje).

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "Ondergeteekende" met dubbel 'ee'). * **Handschrift:** Het handschrift is een vlot, hellend cursiever schrift, typisch voor de vroege 20e eeuw. De letters zijn soms met elkaar verbonden, maar blijven goed leesbaar. * **Inhoud:** De arts verklaart dat zijn patiënt, de heer Trommer, op het moment van schrijven reeds een maand (sinds 22 oktober) bedlegerig is. De "R" linksboven staat voor *Recipe* (recept), een standaardteken op medisch briefpapier, hoewel dit document een verklaring is en geen voorschrift voor medicatie. * **Identificatie:** De arts is Isaac Dasberg. De patiëntnaam wordt gelezen als "Trommer", een in die tijd voorkomende naam in Amsterdam.

Medisch briefje / Doktersverklaring.

* **Auteur:** Isidore Dasberg (1888-1944) was een Joodse huisarts in Amsterdam. Zijn praktijk was gevestigd in de Joodse buurt (Nieuwe Heerengracht). * **Inhoud:** Het betreft een medische verklaring voor een patiënt (mogelijk genaamd E. Erven). De arts verklaart dat de patiënt ziek is en daarom "de markt niet kan bezoeken" sinds 3 oktober (3/10). Dit was waarschijnlijk een officieel bewijs voor een marktkraamhouder om zijn afwezigheid te rechtvaardigen bij de marktmeester of de inspectie, om zo zijn vergunning of standplaats niet te verliezen. * **Administratieve verwerking:** De afkortingen aan de linkerzijde verwijzen naar diverse Amsterdamse ziekenfondsen (bijv. A.Z.A. voor Amsterdamsch Ziekenfonds-Aansluiting). Het stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" met de handtekening (vermoedelijk De Haen) wijst op een formele controle door een controlerend arts of inspecteur van de gemeente of het ziekenfonds.

Medisch attest / Doktersverklaring op briefpapier van de arts.

Het document is een korte medische verklaring ten behoeve van een patiënte, geïdentificeerd als Mej. R. Resenburg (mogelijk een verschrijving van Rosenberg). De arts verklaart dat zij wegens ziekte haar werkzaamheden op de markt niet kan uitvoeren. In de linkerkolom staan afkortingen van diverse Amsterdamse ziekenfondsen uit die tijd, zoals het A.Z.A. (Amsterdamsch Ziekenfonds der Artsen) en het A.O.Z. (Algemeen Onderling Ziekenfonds). Dergelijke verklaringen waren noodzakelijk voor de administratie van deze fondsen of voor het verkrijgen van een vrijstelling van werkverplichtingen.

Medische verklaring / doktersbriefje.

* **Inhoud:** De arts verklaart dat patiënt R. Leser lijdt aan *Morbilli* (mazelen). De patiënt is nog niet hersteld ("nog niet beter") en krijgt het dringende advies of verbod om de markt nog niet te bezoeken. Dit kan duiden op een marktkoopman die vanwege ziekte niet kan werken, of een patiënt die vanwege besmettingsgevaar publieke ruimtes moet mijden. * **Administratie:** De lijst met afkortingen aan de linkerzijde (zoals A.Z.A. voor Algemeen Ziekenfonds Amsterdam) wijst erop dat dit een standaardformulier was voor correspondentie met verschillende ziekenfondsen. De stempel "Gezien de Inspecteur" met de handtekening (waarschijnlijk 'De Haar') bevestigt dat de verklaring medisch-administratief is getoetst. * **Handschrift:** Het handschrift is een typisch medici-handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw, geschreven met vulpen.

Medisch attest / Verklaring op briefpapier van een arts.

* **Inhoud:** Het document is een medische verklaring van dr. Dasberg ten behoeve van "Mej. Sachs". De arts verklaart dat er sprake is van een "ernstige ziekte in huis", waardoor haar zoon niet naar de markt kan gaan. * **Terminologie:** De "R/" staat voor het Latijnse *Recipe* (neem), wat gebruikelijk is op medische voorschriften, hoewel dit hier als een algemene verklaring dient. * **Administratieve context:** De afkortingen in de linkerkolom verwijzen naar diverse Amsterdamse ziekenfondsen (bijv. A.Z.A.: Algemeen Ziekenfonds Amsterdam). De aantekening "n.i. admin dagen" onderaan zou kunnen betekenen "niet in administratieve dagen [geteld]". * **Handschrift:** Het handschrift is een typisch medici-handschrift uit die periode, vloeiend maar bij vlagen lastig leesbaar, met name de straatnaam van de patiënte.

Medische verklaring / Doktersbriefje.

Dit document is een medisch attest geschreven door dr. Izak Dasberg op zijn praktijkpapier. De arts verklaart dat zijn patiënte, Hendrika Susan-de Leeuw, "ziekelijk" is. De strekking van de verklaring is dat zij niet langer in staat is zelfstandig haar huishoudelijke of professionele werkzaamheden te verrichten en dat zij dringend hulp (assistentie) nodig heeft. Opmerkelijk is de kolom aan de linkerzijde met afkortingen van Amsterdamse ziekenfondsen (zoals het Amsterdamsch Ziekenfonds voor Arbeiders - A.Z.A.). De brief is sober en zakelijk van aard, geschreven op een klein formaat briefkaart of receptenbriefje.

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

- 3 -

# TRANSCRIPTIE **[Gedrukte tekst boven links:]** I. DASBERG ARTS N. Heerengracht 109 a Tel. 33338 **[Gedrukte tekst kolom links (ziekenfondsen):]** A.Z.A. A.O.Z. A.Z. B.Z. E.M.M. N.A.Z. Ned. R.Z. Vict. Z.Z. **[Handgeschreven tekst:]** 13/(11) L P Mej R. Resen-burg Kan wegens ziekte niet op de markt staan [Ondertekening:] Dasberg

# TRANSCRIPTIE **[Gedrukte briefkop]** I. DASBERG ARTS N. HEERENGRACHT 109a Tel. 33338 **[Handgeschreven, blauwe inkt, bovenaan]** 27/07/2 1940 [?] [onleesbare paraaf] **[Hoofdtekst, handgeschreven in potlood/pen]** R/ E Erven à ziek is kan de markt niet bezoeken sinds 3/10 [Handtekening: Dasberg] **[Gedrukte kolom links]** A.Z.A. A.O.Z. A.Z. B.Z. E.M.M. N.A.Z. Ned. R.Z. Vict. Z.Z. **[Handges...

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...