Medisch attest / Verklaring op briefpapier van een arts.
Origineel
Medisch attest / Verklaring op briefpapier van een arts. 4 december 1942 (stempel), 17 december 1942 (handgeschreven datum over stempel). Dr. Isidor Dasberg, arts, Nieuwe Heerengracht 109a, Amsterdam. [Linksboven, handgeschreven:]
No 103/190/1
[Briefhoofd, gedrukt:]
I. DASBERG
ARTS
N. HEERENGRACHT 109a
Tel. 33338
[Rechtsboven, paarse stempel en handgeschreven:]
M. 1942 4/12
17/12 [geparafeerd]
[Linkerkolom, gedrukte afkortingen:]
A. Z. A.
A. O. Z.
A. Z.
B. Z.
E. M. M.
N. A. Z.
NED.
R. Z.
VICT.
Z. Z.
[Centrale tekst, handgeschreven:]
R/
Mej. Sachs
Rozendaalschestr [?] —
wegens ernstige
ziekte in huis
zoon niet
naar de markt
gaan
[Signatuur / Paraaf I. Dasberg]
[Onderaan, blauwe stempel en handgeschreven:]
[Blauwe stempel: P H B Goudsmit]
n.i. admin dagen. * Inhoud: Het document is een medische verklaring van dr. Dasberg ten behoeve van "Mej. Sachs". De arts verklaart dat er sprake is van een "ernstige ziekte in huis", waardoor haar zoon niet naar de markt kan gaan.
* Terminologie: De "R/" staat voor het Latijnse Recipe (neem), wat gebruikelijk is op medische voorschriften, hoewel dit hier als een algemene verklaring dient.
* Administratieve context: De afkortingen in de linkerkolom verwijzen naar diverse Amsterdamse ziekenfondsen (bijv. A.Z.A.: Algemeen Ziekenfonds Amsterdam). De aantekening "n.i. admin dagen" onderaan zou kunnen betekenen "niet in administratieve dagen [geteld]".
* Handschrift: Het handschrift is een typisch medici-handschrift uit die periode, vloeiend maar bij vlagen lastig leesbaar, met name de straatnaam van de patiënte. Dit document stamt uit december 1942, een kritieke periode tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Dr. Isidor Dasberg: Hij was een Joodse arts in Amsterdam. In deze fase van de oorlog mochten Joodse artsen uitsluitend nog Joodse patiënten behandelen. Zijn praktijk aan de Nieuwe Heerengracht bevond zich in het hart van de toenmalige Jodenbuurt.
* De "Markt": Voor Joodse Amsterdammers waren de bewegingsvrijheid en winkelmogelijkheden extreem beperkt. Zij mochten alleen tussen 15:00 en 17:00 uur winkelen en waren aangewezen op specifieke markten (zoals de markt aan de Gaaspstraat of het Waterlooplein). Een doktersverklaring zoals deze was noodzakelijk om afwezigheid bij verplichte werkzaamheden of het niet kunnen voldoen aan meldingsplichten te rechtvaardigen, of om aan te tonen waarom iemand anders de boodschappen moest doen.
* Goudsmit: De blauwe stempel onderaan ("P.H.B. Goudsmit") verwijst waarschijnlijk naar een functionaris van de Joodsche Raad of een controlerend medisch orgaan dat de verklaring van dr. Dasberg valideerde voor administratieve doeleinden. I. Dasberg P.H.B. Goudsmit
Samenvatting
- Inhoud: Het document is een medische verklaring van dr. Dasberg ten behoeve van "Mej. Sachs". De arts verklaart dat er sprake is van een "ernstige ziekte in huis", waardoor haar zoon niet naar de markt kan gaan.
- Terminologie: De "R/" staat voor het Latijnse Recipe (neem), wat gebruikelijk is op medische voorschriften, hoewel dit hier als een algemene verklaring dient.
- Administratieve context: De afkortingen in de linkerkolom verwijzen naar diverse Amsterdamse ziekenfondsen (bijv. A.Z.A.: Algemeen Ziekenfonds Amsterdam). De aantekening "n.i. admin dagen" onderaan zou kunnen betekenen "niet in administratieve dagen [geteld]".
- Handschrift: Het handschrift is een typisch medici-handschrift uit die periode, vloeiend maar bij vlagen lastig leesbaar, met name de straatnaam van de patiënte.
Historische Context
Dit document stamt uit december 1942, een kritieke periode tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Dr. Isidor Dasberg: Hij was een Joodse arts in Amsterdam. In deze fase van de oorlog mochten Joodse artsen uitsluitend nog Joodse patiënten behandelen. Zijn praktijk aan de Nieuwe Heerengracht bevond zich in het hart van de toenmalige Jodenbuurt.
* De "Markt": Voor Joodse Amsterdammers waren de bewegingsvrijheid en winkelmogelijkheden extreem beperkt. Zij mochten alleen tussen 15:00 en 17:00 uur winkelen en waren aangewezen op specifieke markten (zoals de markt aan de Gaaspstraat of het Waterlooplein). Een doktersverklaring zoals deze was noodzakelijk om afwezigheid bij verplichte werkzaamheden of het niet kunnen voldoen aan meldingsplichten te rechtvaardigen, of om aan te tonen waarom iemand anders de boodschappen moest doen.
* Goudsmit: De blauwe stempel onderaan ("P.H.B. Goudsmit") verwijst waarschijnlijk naar een functionaris van de Joodsche Raad of een controlerend medisch orgaan dat de verklaring van dr. Dasberg valideerde voor administratieve doeleinden.