J. Aldewereld

Getypt rapport met een handgeschreven begeleidend schrijven.

* **Inhoud:** Het document is een onderzoeksverslag naar de economische activiteiten van de Joodse Amsterdammer Jacob Aldewereld. De centrale vraag is of hij een erkende kleinhandelaar in groenten is. De conclusie luidt dat hij dit niet is, maar dat hij werkt als transporteur in opdracht van de Joodsche Raad. * **Bureaucratie van de bezetting:** Het rapport illustreert de nauwe controle op de economische handel tijdens de bezetting. De term 'Wirtschaftsreferent' duidt op een toezichthoudende rol binnen de door de nazi's gecontroleerde economie. * **Segregatie:** Er wordt expliciet gesproken over de "Joodsche afdeling" van de Centrale Markt. Dit verwijst naar de gedwongen afzondering van Joodse handelaren en de specifieke distributiestroom voor de Joodse bevolking die door de bezetter was opgelegd. * **Rol van de Joodsche Raad:** Het document bevestigt dat de Joodsche Raad eigen logistieke en distributieve lijnen had om Joodse instellingen te bevoorraden, gebruikmakend van eigen personeel met speciale verklaringen. ---

Officiële getypte brief/oproep.

Het betreft een formele sommatie aan de heer J. Aldewereld om zich te melden bij een specifieke ambtenaar, de heer J.J. Sieburgh, op het kantoor aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam-West. De brief bevat verschillende bureaucratische elementen: * **Locatie:** De Jan van Galenstraat 14 was tijdens de oorlogsjaren de zetel van de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon (tegenwoordig onderdeel van de Sociale Dienst). * **Codes:** "Wijk 20" en "2c/71/2 M." zijn administratieve indelingen die hielpen bij het beheren van de grote bevolkingsadministratie van Amsterdam. * **Handgeschreven notitie:** De tekst "Verminder 28/10" suggereert een administratieve actie, mogelijk het verlagen of stopzetten van een uitkering of steunbedrag op die datum.

Getypte brief (doorslag/kopie)

Deze brief is een voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van zaken die de Joodse bevolking betroffen tijdens de Duitse bezetting. Het betreft een verduidelijking over de status van J. Aldewereld, die betrokken is bij het transport van groenten voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam. Er was blijkbaar verwarring over de noodzaak van een officiële vergunning van de *Wirtschaftsprüfstelle* (de economische inspectiedienst van de bezetter). De afzender stelt dat een dergelijke vergunning niet nodig is, omdat de werkzaamheden van Aldewereld beperkt blijven tot "kruiersdiensten" (eenvoudig sjouw- en transportwerk) en hij dus niet als volwaardig expediteur binnen het wettelijk kader van de bezetter wordt beschouwd. De toon is formeel en dienstbaar aan de Duitse autoriteiten.

Getypte namenlijst met administratieve gegevens.

* **Layout:** Het document is een gestructureerde lijst, alfabetisch gesorteerd op achternaam. Het bevat vijf kolommen, waarbij de laatste kolom oorspronkelijk bedoeld was voor de "Reden van plaatsing", maar gaandeweg is gebruikt voor het voluit noteren van voornamen. * **Betekenis Steunnummer:** De "J" die voorafgaat aan diverse nummers duidt op de administratieve categorisering van personen als Joods door de bezettingsautoriteiten of de Joodse Raad. * **Mutaties:** De talrijke doorhalingen suggereren dat dit een werkdocument was dat regelmatig werd bijgewerkt. Redenen voor doorhaling kunnen deportatie, verhuizing, overlijden of een wijziging in de ondersteuningsstatus zijn. * **Handgeschreven nummers:** Naast de namen staan kleine nummers (bijv. 1, 2, 4, 9, 10...). Dit lijkt een doorlopende nummering of een referentie naar een ander dossier. * **Toponiemen:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse wijken zoals de Transvaalbuurt en de Plantagebuurt.

# TRANSCRIPTIE Afschrift Rapport. 10.7.1942 Gr.Distr. Den Heer Jacob Aldewereld, Pretoriusstraat 93 II Amsterdam-Oost. _________________ Ondergeteekende verklaart, dat de heer Jacob Aldewereld, Pretoriusstraat 93 II, Amsterdam, dagelijks groenten moet vervoereh voor de afdeeling Groentedistributie van den Joo Joodschen Raad voor Amsterdam. W.G. v.d. L. (Dr.A.van der Laan) Alg.Secretaris.

# TRANSCRIPTIE **R A P P O R T** In verband met een verzoek van den Wirtschaftsreferent, den heer A.Gombault, om nadere inlichtingen over Jacob Aldewereld, geboren 19 Augustus 1920 en wonende Pretoriusstraat 93 II alhier, heb ik een onderzoek ingesteld waarbij het volgende is gebleken. Volgens de verklaring van zijn vrouw zou Aldewereld sedert eenige jaren voor eigen rekening een besteldienst he...

# TRANSCRIPTIE <u>Afschrift.</u> 10.7.1942. Gr.Distr. Den Heer Jacob Aldewereld, Pretoriusstr. 93 II <u>Amsterdam-O.</u> Ondergeteekende verklaart, dat de heer Jacob Aldewereld, Pretoriusstraat 93 II, Amsterdam, dagelijks groente moet vervoeren voor de afdeeling Groentedistributie van den Joodschen Raad voor Amsterdam. v.L. ------------------ (Dr.A.van der Laan) Alg.Secretaris.

# TRANSCRIPTIE De onderstaande tekst volgt de oorspronkelijke spelling en interpunctie, inclusief typefouten. *** <u>A F S C H R I F T .</u> <u>RAPPORT.</u> In verband met een verzoek van den Wirtschaftreferent, den Heer A.Combault, om nadere inlichtingen over Jacob Aldewereld, geboren 19 Augustus 1920 en wonende Pretoriusstraat 93 II alhier, heb ik een onderzoek ingesteld waarbij het volgende...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw potlood:] Verzonden 8/9 Abt[...ing?] TB/HB. den Heer A. Gombault, Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte voor de Stad Amsterdam, Museumplein 19, Amsterdam-Zuid. 2C/21/3 M. 8 September 1942. verzoek J. Aldewereld. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Augustus j.l. heb ik de eer U te ...