Handgeschreven ambtelijk rapport. Woensdag 5 april en donderdag 6 april 1939. Rapport. Aan Hbr.-Inspecteur.
Marktwezen.

Op Woensdag 5 April 1939 bevond ik mij ter controle
in de van Speykstraat, alwaar ik drie kleeden-
venters aantrof. Een van deze venters bood een
kleed te koop aan, waarna ik hem om zijn
ventvergunning vroeg, welke hij echter niet bezat.
Toen ik hem vroeg naar zijn naam en geboorte-
datum kwamen de andere twee venters erbij en
zeide hem, dat hij zijn naam niet moest
opgeven. Ik deelde hun mede zich niet met deze
zaak te bemoeien. Daar ik echter zag dat het
niet zoo gemakkelijk ging deze persoon zijn
naam te krijgen, heb ik getracht hun mede
te krijgen tot aan de hoek van de van Kinsbergen-
straat, alwaar ik wist dat er voor het bureau van
Maatschappelijk Steun twee agenten van politie
zouden staan. Dit is mij dan ook gelukt en aldaar
kreeg ik assistentie van een der politie agenten
waarna ik de venter heb medegenomen naar
het posthuis Willem Schoutenstraat en proces
verbaal heb opgemaakt.
Op Donderdag 6 April bevond ik mij wederom
ter controle op de Sloterweg, alwaar ik wederom
de kleedenventer zag venten. Toen ik deze persoon
een proces verbaal wilde geven zag ik mij Het document is een getuigenis van de dagelijkse werkzaamheden van een controleur van de afdeling Marktwezen in Amsterdam vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De tekst illustreert de spanning tussen straatverkopers (venters) en de overheid. Opvallend is de tactische aanpak van de controleur: wanneer de venter weigert zijn identiteit prijs te geven en gesteund wordt door zijn kompanen, besluit de controleur de groep rustig mee te tronen naar een locatie waar hij weet dat er politie aanwezig is (het bureau van Maatschappelijk Steun).

De taal is formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke verslaglegging uit die tijd, met spellingen als "zoo" en "Maatschappelyk". Het handschrift is een vlot, hellend cursief dat getuigt van een geoefende schrijver. In de jaren '30, de tijd van de Grote Depressie, was de economische nood hoog. Veel mensen probeerden buiten de officiële kanalen om in hun levensonderhoud te voorzien door handel op straat. De gemeente Amsterdam probeerde dit strikt te reguleren via het Marktwezen om overlast te beperken en belastinginkomsten (via vergunningen) veilig te stellen.

De genoemde straten (Van Speykstraat, Van Kinsbergenstraat) liggen in de wijk De Baarsjes, een buurt die in die tijd volop in ontwikkeling was. Het bureau van "Maatschappelijk Steun" was een cruciale plek in de crisisjaren, waar werklozen en armen aanklopten voor ondersteuning; dat daar politie voor de deur stond om de orde te bewaken, was in 1939 niet ongebruikelijk. De Sloterweg was toentertijd nog een landelijke weg die de stad verbond met het dorp Sloten.