Officieel rapport van de gemeente Amsterdam. 13 augustus 1940. [Getypte tekst]

R A P P O R T Nº 213/89/M. 1940 W/B

J.L.Gerber, oud 53 jaar en wonende 2e Kostverlorenkade 140 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Gerber verklaart ongeveer twintig jaar tot de inwerkingtreding der Ventverordening, kleinhandel te hebben gedreven met visch en fruit. Verschillende op de Centr: Markt gevestigde grossiers, waaronder F.J.Terpunt en S.Kloots, verklaarde mij Gerber te kennen van vroeger jaren en meermalen met hem zaken te hebben gedaan. Voorts is uit de administratie van Marktwezen gebleken, dat Geber van December 1922 tot December 1928 vaste standplaathouder is geweest op de dagmarkt aan de Ten Katestraat voor de verkoop van fruit. Sedert September 1934 handelt ihij uitsluitend met visch. Hij is in het bezit van een ventvergunning onder serie 8 No 221, waarbij hij gerechtigd is te venten met visch. Daar als gevolg van den internationalen toestand den aanvoer van visch te gering is wil hij thans weer met fruit gaan venten. Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft hij de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

Amsterdam 13 Augustus 1940
Controleur,
[Handtekening: F. Velthuis]

[Handgeschreven aantekeningen]

Linksboven:
[Handtekening: J. v. Nooren] afgedaan 14/8-'40

Links midden (in rood):
V. Steenbeek
[Handtekening]

Rechtsonder:
Geen bezwaren tegen tijdelijke erkenning mits ten hoogste vier maanden.
14/8 '40 [Initialen] Het document is een ambtelijk rapport over de aanvraag van J.L. Gerber voor een ventvergunning voor groenten en fruit. Gerber heeft een lange geschiedenis in de handel: hij verkocht eerder al vis en fruit (voor de invoering van de Ventverordening) en had van 1922 tot 1928 een vaste plek op de Ten Katemarkt. Sinds 1934 verkocht hij uitsluitend vis.

De kern van het verzoek ligt in de schaarste: door de oorlogssituatie is de aanvoer van vis te laag geworden om een inkomen uit te genereren. Gerber wil daarom terugkeren naar de fruithandel om zijn brood te kunnen verdienen. De controleur bevestigt zijn goede reputatie aan de hand van getuigenverklaringen van grossiers en officiële administratie.

Het verzoek is uiteindelijk ingewilligd, maar met een beperking: er is een tijdelijke erkenning verleend voor een periode van maximaal vier maanden. Dit rapport is opgesteld in augustus 1940, slechts drie maanden na de Duitse bezetting van Nederland. De "internationalen toestand" waarover gesproken wordt, is een direct eufemisme voor de Tweede Wereldoorlog en de gevolgen daarvan voor de voedselvoorziening en handel. De Noordzee was door de oorlogsvoering onveilig geworden voor de visserij, wat leidde tot de in het rapport genoemde geringe aanvoer van vis.

Het document geeft een uniek inkijkje in hoe kleine zelfstandigen in Amsterdam hun bedrijfsvoering onmiddellijk moesten aanpassen aan de nieuwe economische realiteit van de bezettingstijd en hoe de bureaucratie van het 'Marktwezen' hier in de begindagen van de oorlog op reageerde.