Rapportage van het Marktwezen Amsterdam. 8 augustus 1940. № 2/3/88/M.1940

R A P P O R T

L.Piller,oud 28 jaar en wonende Jodenbreestraat 62 alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.Piller verklaart ongeveer 10 jaren in de kleinhandel werkzaam tezijn en in dien tijd te hebben gehandeld met bananen en Hollandsch fruit, doch ook met lompen.Pilber is in het bezit van een ventvergunning onder serie 21 No 88,welke sedert datum van afgifte,September 1934 meermalen is gewijzigd als volgt:

Van 1-9-34 tot 16-6-36 Aardappelen groenten en fruit.
" 16-6-36 tot 30-4-37 Zuidvruchten.
" 30-4-37 tot 16-6-37 Lompen.
" 16-6-37 tot 4-11-39 Zuidvruchten.
" 4-11-39 tot heden Lompen.

Daar Piller in lompen niets meer kan verdienen en den aanvoer van buitenlandsch fruit zeer gering is.wil hij thans weer met Hollandsch fruit gaan venten.Zij nog vermeld,dat Piller van 1936 tot 1939 toegang heeft gehad tot de Centr:Markt als kooper van Zuidvruchten.

Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft hij de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord.

~~Aan~~ Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen. Amsterdam 8 Augustus 1940

Controleur,
[Handtekening: F. Velthman / Eltham?]

[Handgeschreven aantekeningen links:]
Gez.
doorgezonden [onleesbaar]

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder:]
Stempels en [onleesbaar] doorzenden naar Den Haag.
12-8-'40 [initialen] Dit document is een ambtelijk rapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. De 28-jarige L. Piller vraagt om een officiële erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit om als venter (straathandelaar) in zijn levensonderhoud te kunnen voorzien.

Uit het overzicht van zijn arbeidsverleden blijkt dat Piller een flexibele handelaar was die zijn waren aanpaste aan de marktomstandigheden: hij wisselde tussen aardappelen/fruit, zuidvruchten (importfruit) en lompen (textielafval). De controleur adviseert positief op de aanvraag en bevestigt dat de door Piller verstrekte informatie klopt. De motivatie voor de aanvraag is puur economisch: de handel in lompen brengt niets meer op en de aanvoer van buitenlands fruit is door de oorlogsomstandigheden vrijwel gestopt. * Tijdsgeest: Het document is gedateerd augustus 1940, slechts drie maanden na de Nederlandse capitulatie. De effecten van de Duitse bezetting worden hier direct zichtbaar: de internationale handel ligt stil ("aanvoer van buitenlandsch fruit zeer gering"), waardoor handelaren gedwongen worden over te stappen op binnenlandse producten ("Hollandsch fruit").
* Locatie: Het adres Jodenbreestraat 62 ligt in het hart van de oude Joodse buurt in Amsterdam. De naam Piller is een veelvoorkomende Joodse achternaam in deze periode. Hoewel de anti-Joodse maatregelen in augustus 1940 nog in een relatief vroeg stadium waren, toont dit document het administratieve proces waar kleine zelfstandigen in die wijk mee te maken hadden.
* Bureaucratie: De opmerking "doorzenden naar Den Haag" onderaan het document suggereert dat de uiteindelijke besluitvorming over handelsvergunningen in deze fase van de bezetting gecentraliseerd werd of dat er een landelijke registratie van kleinhandelaren werd opgezet. F. Velthman L. Piller Marktwezen