Ambtelijk rapport/verslag. 14 augustus 1940. R A P P O R T
No 25/90/ M. 1940 14/8
111

M. Hoed, oud 42 jaar en wonende Retiefstraat 44 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.
Hoed verklaart ongeveer twintig jaar, tot de inwerkingtreding der Ventverordening, kleinhandel te hebben gedreven met visch en fruit. Verschillende op de Centr: Markt gevestigde grossiers die ik in gezelschap van Hoed bezocht, verklaarde mij, dat zij op de oude markt meermalen groenten en fruit hadden verkocht aan Hoed. Na de inwerkingtreding der Ventverordening heeft hij uitsluitend handel gedreven met visch. Daar, als gevolg van den internationalen toestand den aanvoer van te gering is, wil hij thans weer met fruit gaan venten. Sedert September 1934 is Hoed in het bezit van een ventvergunning onder Serie 9 No 159, waarbij hij gerecjtigd is te venten met visch. Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft hij de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

Amsterdam 14 Augustus 1940
Controleur,

[Handtekening, onleesbaar]
[Handtekening, mogelijk: S. Elthuis]

[Handgeschreven aantekeningen in marge en onderaan:]
- Links midden: In
- Midden: afgedaan 17/8-40 [Paraaf]
- Linksonder (rood potlood/inkt): [Onleesbaar, mogelijk: U. van Beek / Vergunning]
- Rechtsonder (pen): Geen bezwaar tegen tijdelijke erkenning voor ten hoogste vier maanden. 14/8 '40 [Paraaf] Dit document is een rapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen naar aanleiding van een verzoek van de heer M. Hoed. Hoed, een vishandelaar, vraagt toestemming om (weer) in groenten en fruit te mogen handelen. De reden hiervoor is bedrijfseconomisch: door de "internationalen toestand" (de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting) is de aanvoer van vis te gering geworden om van te leven.

De controleur heeft de beweringen van Hoed geverifieerd door met hem grossiers op de Centrale Markt te bezoeken, die bevestigden dat hij vroeger inderdaad in fruit handelde. Het rapport adviseert positief, wat onderaan is overgenomen door een superieur met de kanttekening dat de erkenning tijdelijk is (maximaal vier maanden). Opvallend is de typefout in de tekst ("gerecjtigd" in plaats van "gerechtigd") en het ontbreken van een woord in de zin "den aanvoer van [vis?] te gering is". Het document dateert van augustus 1940, slechts drie maanden na de Nederlandse capitulatie. De "internationalen toestand" verwijst direct naar de oorlogssituatie die de handel en aanvoerlijnen (met name de visserij op de Noordzee) ernstig verstoorde.

De locatie van de aanvrager is ook historisch relevant: de Retiefstraat 44 ligt in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. Dit was een buurt met een zeer grote Joodse populatie. Gezien de naam M. Hoed en de locatie, betreft dit zeer waarschijnlijk een Joodse marktkoopman (waarschijnlijk Mozes Hoed, geboren in 1898). In deze periode van de bezetting probeerden veel Joodse kleine zelfstandigen hun nering voort te zetten voordat de anti-Joodse maatregelen van de bezetter hun de uitoefening van hun beroep onmogelijk maakten. De tijdelijke aard van de vergunning (4 maanden) duidt op de onzekere tijden en de strikte regulering van de voedselvoorziening tijdens de vroege bezettingsjaren. M. Hoed S. Elthuis U. van Beek Gemeente Amsterdam Marktwezen