Getypt rapport (ambtelijke correspondentie). 13 september 1940. Een controleur van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. Bij de transcriptie is de originele spelling, interpunctie en eventuele typefouten (zoals "kelinhandelaar" en "adminstratie") aangehouden.

№ 2/3/124 // M. 1940 13/9

R A P P O R T

H.Th.van Luyk,oud 49 jaar en wonende Kramatweg 60 alhier,verzoekt om een erkenning als kelinhandelaar in groenten en fruit.Hij verklaart reeds vier jaar in de betrokken handel werkzaam te zijn,namelijk als personeel van kooper M.Waterman,die een groenten en fruitzaak heeft in perceel Haroekeestraat 1 alhier.Ook heeft Waterman een vaste wijk in het stadsdeel Oost,waarbij Luyk hem behulpzaam zou zijn geweest.Controleur Lak verklaarde mij desgevraagd Luyk reeds eenige jaren te kennen als hulp van kooper Waterman. Eenig officieel bewijs,waaruit zou kunnen blijken,dat Luyk bij Waterman in dienst is geweest,kon laatstgenoemde mij niet toonen.
Bij onderzoek in de administratie van Maatsch: Steun, afd:Marnixstraat,is omtrent Luyk het volgende gebleken.Van 7 December 1937 tot 24 Maart 1939 is Luyk in steun geweest.Van 24 Maart 1939 tot Juni 1939 in werkverschaffing en onmiddellijk daarna tot September 1940 weer in steun.Uit de administratie van Maatsch: Steun is voort$n$ gebleke$n$ dat hij pas vanaf 28 Juni 1940 zijn verdienste bij Waterman aan M.S.heeft opgegeven,hetgeen zoo nu en dan een enkele dag moet zijn geweest dat hij bij hem heeft gewerkt.
In de adminstratie van Marktwezen is omtrent Luyk xxx niets bekend.
Ook uit de adminstratie van Maatsch: Steun is niet kunnen blijken,dat hij voor 28 Juni 1940 in de betrokken handel werkzaam is geweest.Op grond van de verklaring van controleur Lak,kan,voor zoover door mij kan worden beoord deeld,worden aangenomen,dat Luyk de vragen van zijn invulformulier naar waarheid heeft beantwoord.Naar aanleiding hiervan is het mogelijk te veron- derstellen,dat Luyk of onrechtmatig steun heeft genoten,of verdienste bij Waterman,in de afgeloopen tijd ontvangen, heeft verzwegen.

Den Heer Bedrijfschef
V.H Marktwezen.
Amsterdam 13 September 1940
Controleur,

[Handtekening: F. Elthuis(?)]
[Paraaf linksonder: Gjr(?)]
[Onderaan rood potlood of inkt: 2/3/124/2] * Inhoud: Het document betreft een integriteits- en feitenonderzoek naar de heer H.Th. van Luyk. Hij wil een officiële erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hiervoor moet hij aantonen dat hij relevante werkervaring heeft (hij claimt 4 jaar).
* Tegenstrijdigheden: Er is een direct conflict tussen de verklaring van de aanvrager en de officiële registers. Terwijl Van Luyk claimt vier jaar bij M. Waterman te hebben gewerkt, tonen de registers van de "Maatschappelijke Steun" (de toenmalige sociale dienst) aan dat hij gedurende bijna die gehele periode een uitkering ontving of in de werkverschaffing zat.
* Conclusie van de controleur: De controleur stelt vast dat er sprake is van twee mogelijkheden: ofwel Van Luyk liegt over zijn werkervaring om de vergunning te krijgen, ofwel hij heeft zwartgewerkt terwijl hij een uitkering genoot (steunfraude).
* Taalgebruik: Het rapport is zakelijk en ambtelijk, met typische afkortingen uit die tijd zoals "M.S." voor Maatschappelijke Steun. Er zijn enkele typefouten zichtbaar (zoals de spatie in "beoord deeld"), wat vaak voorkwam bij handgetypte rapporten. * Tijdsperiode: Het rapport is gedateerd op 13 september 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetting al een feit was, draaide de gemeentelijke bureaucratie in Amsterdam in deze fase nog grotendeels door op de vooroorlogse voet.
* Sociaal-economisch: De term "werkverschaffing" verwijst naar de projecten die tijdens de crisisjaren '30 werden opgezet om werklozen tegen een laag loon arbeid te laten verrichten. Het document geeft een inkijkje in de strenge controle op uitkeringen en beroepserkenningen in die tijd.
* Locatie: De genoemde adressen (Kramatweg, Haroekeestraat) bevinden zich in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost. De naam Waterman is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam; gezien de datum (september 1940) bevonden Joodse ondernemers zich op dat moment aan de vooravond van de uitsluiting uit het economisch verkeer door de bezetter, hoewel dit rapport zich strikt beperkt tot de administratieve feiten van de aanvraag van Van Luyk.