Getypte brief (omzendbrief/circulaire). Amsterdam, 8 november 1939. Dr. J.H. Tuntler, Directeur van de Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GG&GD) te Amsterdam. Onbekend (geadresseerd aan "de DIRECTIE / het BESTUUR van :", bedoeld voor grote organisaties of verenigingen). B.
GEMEENTELIJKE GENEESKUNDIGE
en GEZONDHEIDSDIENST.

Amsterdam, 8 November 1939.

Aan den oproep in de bladen, zich aan te melden als
vrijwilliger bij den BLOEDTRANSFUSIEDIENST voor OORLOGSTIJD, heb-
ben nog niet voldoende personen gehoor gegeven. Deze Dienst moet
in vredestijd worden voorbereid. Is er eenmaal oorlog, dan zouden
tallooze personen niet geholpen kunnen worden.

Ik doe daarom een beroep op Uwe welwillende medewer-
king, teneinde onder Uw groote personeel -de leden Uwer Vereeni-
ging- bloedgevers te bereiken.

Door bloedtransfusie kunnen vele slachtoffers van den
oorlog gered worden en er zijn veel vrijwilligers noodig om niet
telkens opnieuw een beroep op dezelfde personen te moeten doen om
bloed te geven.

Gezonde meerderjarige personen, mannen, die niet dienst-
plichtig zijn, en vrouwen, kunnen zich hiervoor aanmelden.

Indien deze zaak -hetgeen ik van harte hoop- Uwe belang-
stelling heeft, zou ik U dan mogen verzoeken, Uw $\frac{\text{personeel}}{\text{leden}}$ op te
wekken zich als vrijwilligers te melden? Dit kan geschieden door
plaatsing op een lijst, waarvan een model hierbij gaat.

Het onderzoek voor bepaling van de bloedgroep is zeer
kortdurend; hiervoor zijn slechts enkele druppels bloed noodig.

Gaarne zal ik van U vernemen, hoeveel dezer lijsten
ik U mag toezenden; zij zullen dan, na overleg met U, worden terug-
gehaald.

U bij voorbaat dankzeggend voor Uwe bemoeienis,

De Directeur van den Gemeentelijken
Geneeskundigen en Gezondheidsdienst,

Dr. J.H. Tuntler

Aan

de DIRECTIE
----------- van :
het BESTUUR * Vorm en Stijl: De brief is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de vooroorlogse periode ("den", "Uwe", "tallooze"). Het gebruik van een breukstreep bij "personeel / leden" wijst erop dat dit een standaardbrief was die naar zowel bedrijven als verenigingen werd verstuurd.
* Doel: De GG&GD van Amsterdam probeert een reserve aan bloeddonoren op te bouwen. Eerdere krantenoproepen hebben onvoldoende resultaat opgeleverd, waardoor men nu direct organisaties benadert.
* Voorwaarden: Er wordt specifiek gezocht naar gezonde volwassenen. Mannen die niet in militaire dienst moeten (niet dienstplichtig) en vrouwen hebben de voorkeur, omdat zij tijdens een eventuele oorlog beschikbaar blijven voor donatie aan de burgerbevolking of in lokale ziekenhuizen.
* Techniek: Het proces van bloedgroepbepaling wordt voorgesteld als een minimale inspanning ("slechts enkele druppels bloed noodig"), waarschijnlijk om drempelvrees weg te nemen. * Historische periode: De brief dateert van november 1939. De Tweede Wereldoorlog was in september van dat jaar uitgebroken met de inval in Polen. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, heerste er grote ongerustheid en was de mobilisatie in volle gang. Deze brief is een direct voorbeeld van de civiele voorbereidingen op een mogelijke gewapende strijd op Nederlands grondgebied.
* Medische geschiedenis: De Bloedtransfusiedienst bevond zich in 1939 nog in een opbouwfase. Pas tijdens de dreiging van de Tweede Wereldoorlog werd de noodzaak van een centrale organisatie voor bloedvoorziening (de voorloper van de huidige Sanquin) breed erkend.
* Dr. J.H. Tuntler: Johannes Hendrikus Tuntler was een vooraanstaand hygiënist en arts. Als directeur van de GG&GD in Amsterdam speelde hij een cruciale rol in de volksgezondheid van de hoofdstad, zowel voor als tijdens de bezetting.