Dienstbrief / Rapportage 13 februari 1940 A. W. Rijvorst (waarschijnlijk een marktmeester of opzichter) [Linksboven, diagonaal en onderstreept:]
Verschrijveling

[Rechtsboven:]
13 Februari 1940

[Stempels midden/links:]
Nº 21/6/1 M. 1940 15/2

[Adressering:]
Aan den Heer Inspecteur
v/h. Marktwezen.

[Inhoud:]
Het lichterschip groot 90 ton van de firma Verkerk, liggende
aan de brandstoffenmarkt de Gelderschekade is de 12: Februari 1940
lek geworden en half door het ijs gezakt en is niet meer
voor het bedrijf geschikt. Daar ik voor de 7: kalenderweek
van 11 t/m 17 Februari het marktgeld heb geind (onder protest
van Verkerk), heb ik Verkerk het advies gegeven aan het
Marktwezen te schrijven en terugbetaling te vragen.
Het is m. i. billijk het marktgeld terug te betalen
en zoolang het schip in deze toestand aan de markt
blijft liggen, geen marktgeld meer te vorderen.

[Ondertekening:]
A. W. Rijvorst Dit document is een ambtelijk schrijven betreffende een incident op de Amsterdamse Gelderschekade. Een lichterschip van 90 ton, eigendom van de firma Verkerk, is op 12 februari 1940 zwaar beschadigd geraakt door ijsgang. Het schip is lek geraakt en deels gezonken ("half door het ijs gezakt"), waardoor het onbruikbaar is geworden voor de bedrijfsvoering.

De kern van de brief is een administratief verzoek. Ondanks de schade had de beambte (Rijvorst) al marktgeld geïnd voor de betreffende week. De eigenaar betaalde "onder protest". Rijvorst adviseert zijn superieur, de Inspecteur van het Marktwezen, om dit geld terug te geven en de inning stop te zetten zolang het wrak daar ligt, aangezien het schip geen commerciële functie meer kan vervullen. De toon is zakelijk maar billijk ("Het is m.i. billijk..."). De datum van het document, 13 februari 1940, plaatst de gebeurtenis in een historisch zeer strenge winter. De winter van 1939-1940 staat bekend als één van de koudste van de 20e eeuw in Nederland. De extreme vorst zorgde voor dik ijs in de Amsterdamse grachten en op de Amstel, wat grote schade toebracht aan houten en ijzeren schepen die vastvroren of door kruiend ijs werden platgedrukt.

De "brandstoffenmarkt" aan de Gelderschekade was een specifieke plek waar schepen met kolen en hout aanlegden om de stad van brandstof te voorzien—een vitale functie tijdens zo'n koudegolf. Dit document illustreert de praktische en administratieve gevolgen van dergelijke natuurverschijnselen voor de stedelijke economie, vlak voor de Duitse inval in mei 1940. W. Rijvorst Marktwezen