Verzoekschrift / Brief.
Origineel
Verzoekschrift / Brief. 31 mei 1940. H. Frank, Eemsstraat 50 II, Amsterdam-Zuid. De Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. [Stempel linksboven:] Nº 25/27/ M. 1940 1/6
[Rechtsboven:] A’dam, 31.5.1940
Aan den Weled. Heer
inspecteur van het marktwezen
te Amsterdam.
Well.Ed. Heer.
Ondergetekende, H. Frank, Eemsstraat 50 II,
A’dam-Z, verzoekt hierbij beleefd, in verband
het gemis van zijn Nederlandsche nationali-
teit, welker oorzaak ligt aan het verblijf
in Spanje tijdens de burgeroorlog, hem
nochthans te willen doen aanhouden op
de lijst van voorkeurplaatssollicitanten
voor de markten Alb. Cuypstraat en
Westerstraat.
Daar ik nog voor korten tijd, gedurende
twee jaren als kantoorbediende bij de
firma G.H. Walthausen werkzaam was
zonder het noodig te hebben gehad van
een speciale arbeidsvergunning en ont-
slagen ben door de intern. toestand, zou
ik door het schrappen van mijn naam,
als vreemdeling, ten tweede male [onvoltooid onderaan pagina]
[Aantekening rechterzijde:] in map
[Rechtsonder:] 25/33 * Inhoud: De schrijver, H. Frank, verzoekt de inspecteur van het marktwezen om op de wachtlijst (voorkeurslijst) voor marktplaatsen op de Albert Cuypmarkt en de Westermarkt te blijven staan. Hij is zijn Nederlandse nationaliteit kwijtgeraakt omdat hij tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) in Spanje verbleef. Hij voert aan dat hij voorheen zonder werkvergunning kon werken en dat zijn recente ontslag voortvloeit uit de "internationale toestand".
* Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands ("ondergetekende", "beleefd verzoekt", "nochthans").
* Toestand document: Het handschrift is een vlot maar duidelijk leesbaar lopend schrift. Het document lijkt een kopie of een gearchiveerd exemplaar, gezien de stempels en de schuine kantlijn-notitie "in map".
* Opvallend: De brief breekt onderaan de pagina af midden in een zin ("...ten tweede male"). Het vervolg van de argumentatie ontbreekt op deze scan. * Spaanse Burgeroorlog & Nationaliteit: In die tijd leidde deelname aan de strijd in Spanje (vaak aan de zijde van de Internationale Brigades tegen Franco) of zelfs langdurig verblijf aldaar zonder toestemming van de Kroon, tot het automatische verlies van het Nederlanderschap. Frank bevindt zich hierdoor in een precaire juridische positie: hij is staatloos of wordt als "vreemdeling" behandeld in zijn eigen woonplaats.
* Tijdsbeeld (Mei 1940): De brief is gedateerd op 31 mei 1940, slechts twee weken na de Nederlandse capitulatie aan nazi-Duitsland. De "internationale toestand" waar Frank naar verwijst is de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog en de bezetting.
* Sociale context: Amsterdam-Zuid (Eemsstraat) was een buurt waar in die tijd veel Joodse Amsterdammers en vluchtelingen woonden. Voor iemand die zijn nationaliteit was kwijtgeraakt, was het bemachtigen van een marktplaats een cruciale manier om in het levensonderhoud te voorzien, zeker nu regulier werk bij firma's bemoeilijkt werd door de bezetting en zijn status als vreemdeling. De vrees om "ten tweede male" (waarschijnlijk doelt hij op een tweede keer slachtoffer worden van omstandigheden) benadeeld te worden, is voelbaar. G.H. Walthausen H. Frank Marktwezen