Politierapport ("Rapport No 37/59/25") 27 november 1940 [Stempel linksboven:] Ingeschreven 29-11-40
[Inkt linksboven:] de Haav
[Rechtsboven:] M. 1940 29/11
[Rechtsboven:] Mr. Brouwer

Rapport No 37/59/25

Aangetroffen op Woensdag 27 November 1940 een auto G 06 007 van Hendrik Bart wonende Bikkersweg 30 Beemster (tel.: 263 Purmerend) bij A. Rustenburg groenteman Buiksloterdijk 296 waar zakken winterwortelen werden gelost. Deze Bart was niet aanwezig en is landbouwer in de Beemster en schijnt nogal heel wat van zijn producten buiten de veiling om te leveren aan de winkeliers. De drie personen die de auto losten, waren 2 knechten van Bart en een Cafehouder genaamd H. Jlinkhamer (Kaasmarkt 8 Purmerend). Deze laatste was winkelier geweest en toonde mij zijn Rijksherkenning groep H no 12796. Op mijn vraag wat zij bij Visser moesten afleveren, werd mij door de knechten van Bart verklaard dat zij 50 zakken wortelen moesten afleveren. Inderdaad werd dit gedaan en op een hoop gestort in het groote onderhuis, waar een complete bergplaats is van aardappelen, groenten en fruit. De aanwezige vrouw wist van niets. Even later verscheen Chr. Visser. Deze mij goed bekend is een geslepen vogel, wat mij nu ook weer bleek uit het volgende. De vrouw had hem waarschijnlijk reeds gewaarschuwd. Visser kwam in eens het pad afgeloopen en riep in de: "Zeg, wanneer haal je die wortelen weer weg, want ik kan ze hier niet te lang hebben," zich toen tot mij wendende: "Ik begrijp u wel ik bewijs hun wel eens meer een dienst, door af en toe wat voor hen op te bergen." Visser verklaarde mij ongevraagd, dat deze zakken wortelen niet voor hem bestemd waren, nog voor zijn zwager A. Rustenburg, welke laatste sinds eenige tijd dit perceel bewoont. Ik ben er van overtuigd, dat de 50 zakken wortelen voor Visser en zijn zwager Rustenburg bestemd zijn, ook bleek mij dit uit de houding van de knechten van Bart, die Visser niet direct door hadden. Visser heeft jaren in dit perceel gewoond en zijn opslag gehad. Zijn zwager was indertijd zonder werk en Visser heeft hem toen opgenomen in zijn wijk en gezorgd dat hij een rijksherkenning kreeg. Visser is nu verhuisd naar Buikslotermeerdijk 76 is nog steeds in de handel en bedient nog geregeld zijn groote wijk en heeft nu samen met zijn zwager het groote onderhuis als opslagplaats. Visser koopt nooit op de markt en heeft ook geen kaart daarvoor. Zijn zwager noch personeel bij hem heeft thans een kooperskaart. Bart is nogal dikwijls met een wagen handel in Noord. Ik ken hen van dezen leurder en waar zij zoo al komen. Sinds kort hebben de menschen van de daggmarkten op de overtuiging toe te zien alzoo gerapporteerd.

Amsterdam, 27 Nov. 1940

[Handtekening linksonder:] A. v.d. Beek, Inspecteur.
[Inkt midden:] Benzine vergunning Bart?
[Handtekening rechtsonder:] Sykema (?) * Inhoud: Het rapport beschrijft een politie-observatie van het lossen van 50 zakken wortelen bij een pand aan de Buiksloterdijk. De inspecteur vermoedt illegale handel ("zwarte handel") omdat de goederen buiten de officiële veiling om worden geleverd door een boer uit de Beemster (Hendrik Bart) aan handelaren (Visser en Rustenburg) die niet over de juiste inkoopbescheiden (kooperskaart) beschikken.
* Hoofdpersonen:
* Hendrik Bart: De leverancier/boer.
* Chr. Visser: Een voor de politie bekende "geslepen vogel" die probeert de situatie met een smoes te rechtvaardigen.
* A. Rustenburg: De zwager van Visser en de officiële bewoner van het pand.
* H. Jlinkhamer: Een voormalig winkelier die hand- en spandiensten verricht.
* Toon: De inspecteur is sceptisch en zeer stellig in zijn conclusie dat er sprake is van bewuste ontduiking van de regels. Hij doorziet de poging van Visser om het te laten lijken op een "vriendendienst". * Tijdsbeeld: Het document dateert van november 1940, de vroege periode van de Duitse bezetting in Nederland. De distributie van voedsel werd steeds strenger gereguleerd om tekorten te voorkomen en de Duitse bezetter te bevoorraden. Handel buiten de veiling om was verboden.
* Administratie: De vermeldingen van "Rijksherkenning" en de vraag naar een "Benzine vergunning" onderaan het rapport wijzen op de toenemende bureaucratische controle op zowel handel als transport tijdens de oorlogsjaren.
* Locatie: De Buiksloterdijk in Amsterdam-Noord was een strategische plek waar veel aanvoer vanuit de agrarische gebieden (zoals de Beemster) de stad binnenkwam. Het was een logische plek voor politiecontroles op illegale handel.