Getypte brief met handgeschreven kanttekening. 7 september 1940. De Directeur (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening te Amsterdam). [Handgeschreven, bovenaan gecentreerd:]
extra

vdL/HG.

37/118/3 M.

7 September 1940.

Aanvoer mosselen en haring
uit Denemarken.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Naar aanleiding van Uw missive d.d. 17 Augustus jl. No. 714 L.M. (1940) heb ik de eer U het volgende mede te deelen.
Aankoop van haring in Denemarken: Zooals ik in de vergadering van de Commissie voor Visch, gehouden op 27 Augustus jl. reeds heb medegedeeld, is de Visscherijcentrale te Den Haag niet bereid om mede te werken tot extra-invoer van haring uit Denemarken voor Amsterdam. Zij kan zulks niet doen, omdat deze import zeer beperkt is door de groote aankopen van Duitsland. Het geringe voor Nederland beschikbare quantum heeft de Visscherijcentrale daarom moeten toewijzen aan de van ouds bekende importeurs van visch uit Denemarken, wien daarvoor consenten worden afgegeven. Op verzoek van de Commissie voor Visch heb ik deze quaestie andermaal, namelijk op 29 Augustus jl. met de Visscherijcentrale besproken. Daarbij is mij gebleken, dat de aanvoer van haring uit Denemarken eerstdaags op order van hoogerhand nog strenger zal worden beperkt en geregeld, namelijk tegen vastgestelde prijzen en uitsluitend op consent. In deze regeling is beslist geen plaats voor extra-aanvoeren door de Gemeente Amsterdam of door niet-rechthebbenden op consenten.
Mosselen: Zooals reeds door een communiqué Uwerzijds aan de Pers is bekend gemaakt, is de aanvoer van Zeeuwsche mosselen te Amsterdam op 3 September jl. begonnen. De eerste resultaten zijn niet ongunstig, ofschoon dien dag groote partijen onverkocht zijn gebleven en daarna zelfs gedeeltelijk afgekeurd voor de consumptie. Daar zoowel door grossiers als door den Nederlandsche Bond van Kleinhandelaren in het Visch- en Haringbedrijf in veel te ruime mate mosselen waren aangevoerd – waartegen ik gewaarschuwd heb – kon niet alles verkocht worden en moest een deel, in verband met de warmte van de laatste dagen, worden afgekeurd. Desniettemin zal de aanvoer van dit belangrijke volksvoedsel in de komende week worden voortgezet en zal op 12 September a.s. vanwege het Mosselen Verkoopkantoor te Bergen op Zoom de verdere propaganda voor het gebruik van mosselen te Amsterdam worden ingeleid met een demonstratie.

De Directeur, In deze brief rapporteert een directeur (vermoedelijk van de Amsterdamse voedselvoorziening) aan de wethouder over de bemoeilijkte voedselimport.

• Haring: De poging van de gemeente Amsterdam om zelfstandig extra haring uit Denemarken te importeren is mislukt. De landelijke Visscherijcentrale blokkeert dit omdat de haringvoorraad schaars is; de Duitse bezetter koopt het merendeel op. Er wordt gewerkt met een strikt systeem van "consenten" (vergunningen) voor een selecte groep vaste importeurs. De controle van "hoogerhand" (de bezetter) wordt bovendien aangescherpt met vaste prijzen.
• Mosselen: De aanvoer van Zeeuwse mosselen is gestart, maar verloopt moeizaam door overbevoorrading en bederf (door warm weer). Er is sprake van een coördinatiefout tussen de bonden en de officiële waarschuwingen. Om de verkoop van mosselen als "volksvoedsel" te stimuleren, wordt een propagandacampagne opgezet. Het document dateert van september 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het illustreert de directe impact van de bezetting op de dagelijkse voedselvoorziening:
• Duitse opeising: De bezetter had de eerste keus bij de aankoop van voedsel in neutrale of bezette landen (zoals Denemarken), wat leidde tot tekorten in Nederland.
• Centralisatie en distributie: De oprichting en macht van organen zoals de Visscherijcentrale tonen aan hoe de vrije markt werd vervangen door een strak gereguleerd distributiesysteem.
• Surrogaten en volksvoedsel: Omdat luxere of vertrouwde producten (zoals haring) schaars werden, probeerde de overheid de bevolking te sturen naar alternatieve, overvloedige bronnen zoals mosselen, die hier expliciet als "belangrijk volksvoedsel" worden gepromoot.