7 september 1940 (7/9/40) W. L. M.

27/118/3 7/9/40 #8
Aanvoer mosselen
en haring uit Denemarken.

Naar aanleiding van Uw missive d.d. 17 Aug. j.l. No. 714 L.M. (1940) heb ik de eer U het volgende mede te delen.

Aankoop van haring in Denemarken: Zooals ik in de Vergadering van de Commissie van Vish. [Visscherij], gehouden op 27 Aug. j.l. reeds heb medegedeeld, is de Visscherijcentrale te den Haag niet bereid om mede te werken tot extra-invoer van haring uit Denemarken voor Amsterdam. Zij kan zulks niet doen, omdat deze import thans zeer beperkt is door de groote aankoopen van Duitschland. Het geringe voor Nederland beschikbare quantum heeft de Visscherijcentrale daarom moeten toewijzen aan de van ouds bekende importeurs van visch uit Denemarken, wier daarvoor bewijzen worden afgegeven. Op verzoek van de Commissie voor Vish. heb ik deze quaestie andermaal, n.l. op 29 Aug. j.l., met de Visscherijcentrale besproken. Daarbij is mij gebleken, dat de aanvoer van haring uit Denemarken op order van hoogerhand beperkt en strenger zal worden geregeld, tegen vastgestelde prijzen en uitsluitend op conventies. In deze regeling is beslist geen plaats voor extra-aanvoer door de Gemeente Amsterdam of door niet-rechthebbenden op conventie.

Mosselen. Zooals U reeds door een communiqué enerzijds en de Pers is bekend gemaakt, is de aanvoer van Zeeuwsche mosselen te Amsterdam op 3 Sept. j.l. begonnen. De eerste resultaten zijn niet ongunstig, ofschoon dien dag van de 24 vaten er zelfs gedeeltelijk afgekeurd. * Taalgebruik: Het document is geschreven in ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (zoals 'zooals', 'Duitschland', 'quaestie').
* Kernproblematiek: De tekst legt een direct logistiek probleem bloot: Amsterdam wil extra haring importeren uit Denemarken om de voedselvoorziening te waarborgen, maar wordt tegengewerkt door de centrale distributieorganisatie (Visscherijcentrale).
* Oorzaak van schaarste: De belangrijkste reden voor het tekort is de grootschalige inkoop door Duitsland ("de groote aankoopen van Duitschland"), waardoor er voor de Nederlandse markt slechts een klein 'quantum' (hoeveelheid) overblijft.
* Regulering: De handel wordt strikt gereguleerd via 'conventies' (afspraken/vergunningen) en vaste prijzen, waarbij de gemeente Amsterdam geen uitzonderingspositie krijgt.
* Kwaliteitscontrole: Bij de mosselaanvoer wordt melding gemaakt van afkeuringen, wat duidt op scherpe controle op de volksgezondheid of bederf tijdens transport. Dit document stamt uit september 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert hoe de bezetter direct invloed uitoefende op de Europese markt (in dit geval de Deense export) en hoe dit leidde tot schaarste in Nederlandse steden. De "Visscherijcentrale" fungeerde hierbij als een distributieorgaan dat de beperkte middelen moest rantsoeneren. De afkorting "W.L.M." bovenin staat waarschijnlijk voor de afdeling Wethouder voor Levensmiddelen van de gemeente Amsterdam, die in die jaren verantwoordelijk was voor het voeden van de stad onder steeds moeilijkere omstandigheden.