Dienstbrief / Officiële waarschuwing.
Origineel
Dienstbrief / Officiële waarschuwing. De Directeur (vermoedelijk van een marktwezen, veiling of keuringsdienst). Den Heer H. Noort, Buitenweg 1, Rijnsburg. [Rechtsboven, handgeschreven:]
ten. Hr. Moen
[Links, getypt:]
VB/DV.
37/69/2 M.
[Midden-links, handgeschreven:]
Verzonden 8/5 - '40
[Rechts, getypt:]
8 Mei 1940.
den Heer H. Noort,
Buitenweg 1,
RIJNSBURG.
Mij is gerapporteerd, dat gisteren Uw zoon in Uw tegen-
woordigheid een zich bij U aan boord bevindende partij peen met
grachtwater nat maakte.
Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te la-
ten.
De Directeur, De brief is een formele, strenge waarschuwing aan de heer H. Noort uit Rijnsburg. De kern van de klacht is een overtreding van de hygiëne- of handelsvoorschriften: het natmaken van een partij wortelen ("peen") met grachtwater.
Dit voorval vond plaats "aan boord", wat erop wijst dat de heer Noort waarschijnlijk een schipper of handelaar was die zijn waren per schuit vervoerde, een gangbare praktijk in de regio Rijnsburg (bekend om zijn groentehandel). De zoon van Noort voerde de handeling uit onder het toeziend oog van zijn vader.
Het bevochtigen van groenten werd vaak gedaan om het product er verser uit te laten zien of om het gewicht (en daarmee de prijs) te verhogen. Het gebruik van grachtwater was echter streng verboden vanwege de volksgezondheid, aangezien grachtwater in die tijd vaak sterk vervuild was. De toon van de brief ("Ik waarschuw U hierbij ernstig") laat zien dat de autoriteiten dit als een serieuze overtreding beschouwden. Het document dateert van 8 mei 1940, slechts twee dagen voor de Duitse inval in Nederland. Het illustreert de dagelijkse gang van zaken en de handhaving van marktregels aan de vooravond van de oorlog. Rijnsburg was destijds (en is nog steeds) een belangrijk centrum voor de handel in bloemen en groenten.
Dergelijke waarschuwingen maken deel uit van de geschiedenis van de kwaliteitsbewaking in de Nederlandse tuinbouw. De handgeschreven notitie "Verzonden 8/5 - '40" is een administratieve aantekening om de verzending te bevestigen. De naam "Hr. Moen" in de rechterbovenhoek verwijst waarschijnlijk naar de ambtenaar of medewerker die het dossier behandelde. H. Noort Marktwezen