Getypte ambtelijke brief (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen. 13 november 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of een aanverwante gemeentelijke dienst). [Rechtsboven handgeschreven:] m. Moene (?)
[Midden boven handgeschreven:] verzonden 14/11

VP/HG.

37/166/2 M.
1
13 November 1940.

Verzoek van Directeur van "Artis"
om "doorgedraaide" producten van
de Centrale Markt te mogen blij- den Heer Wethouder
ven betrekken. voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

      Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 9

dezer om advies ontvangen stuk no.1024 L.M.1940 heb ik de eer
U te berichten, dat reeds sedert jaren "doorgedraaide" pro-
ducten van de Centrale Markt (door de veiling of door de
tuinders-organisatie) worden afgestaan aan "Artis", zulks met
toestemming van de Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale.
Krachtens het Afvallenbesluit 1940 I worden groen-
ten, welke op de veilingen de vastgestelde minimum-prijzen
niet opbrachten, onder afvallen van levensmiddelen begrepen.
Deze groenten mogen dus voortaan niet zonder vergunning van
Burgemeester en Wethouders worden ingezameld.
Ik heb de eer U beleefd in overweging te geven, wel
te willen bevorderen, dat aan het Zoölogisch Genootschap
"Natura Artis Magistra" een vergunning als hier bedoeld door
Burgemeester en Wethouders wordt verleend.

                                    De Directeur, *   **Kern van de zaak:** De Amsterdamse dierentuin Artis maakte al jaren gebruik van 'doorgedraaide' groenten van de Centrale Markt (groenten die op de veiling de minimumprijs niet haalden) om de dieren te voeden. Door nieuwe regelgeving was hiervoor nu een officiële vergunning vereist.

• Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar het Afvallenbesluit 1940 I. Dit besluit delegeerde de controle over onverkochte landbouwproducten naar de overheid om verspilling tegen te gaan en de voedselvoorziening te reguleren.
• Administratief proces: De brief is een positief advies aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. De directeur van de betreffende dienst verzoekt de wethouder om de vergunningverlening door het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) te bevorderen.
• Staat van het document: Het betreft een doorslag op dun papier, wat gebruikelijk was voor het archiefexemplaar. De handgeschreven aantekening "verzonden 14/11" bevestigt de verzending van de originele brief één dag na datering. Dit document is opgesteld in november 1940, tijdens de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de hongerwinter nog ver weg was, begon de schaarste direct na de inval merkbaar te worden. De bezetter en de Nederlandse bureaucreatie voerden een strikt systeem van distributie en prijsbeheersing in.

Het 'doordraaien' van groenten was voor de oorlog een methode om prijzen kunstmatig hoog te houden door overschotten te vernietigen. In oorlogstijd werd dit echter gezien als een verlies van kostbare calorieën. Het feit dat Artis afhankelijk was van deze reststromen, toont aan hoe de dierentuin al vroeg in de oorlog creatieve oplossingen moest zoeken om de voedselvoorziening voor de dieren veilig te stellen, nu normale marktkanalen gesloten of gerantsoeneerd waren.