Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.
Origineel
Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. 28 mei 1940. Voedselcommissaris voor Noordholland, Afdeling Tuinbouw (gevestigd in het Landbouwhuis te Alkmaar). Administratie der Gemeentelijke Centrale Markthallen, Amsterdam. LANDBOUW EN VISSCHERIJ.
MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN
RIJKSBUREAU VOEDSELVOORZIENING IN OORLOGSTIJD
VOEDSELCOMMISSARIS VOOR NOORDHOLLAND LANDBOUWHUIS
POSTREKENING 245700
Par. BU/tb Afd. TUINBOUW.
13367 Alkmaar, 28 Mei 1940.
TELEF. 2447, 2448, 2744 en 2745
Onderwerp:
Couverten.
Aan de Administratie der Gemeentelijke
VERZOEKE BIJ DE BEANTWOORDING DATUM Centrale Markthallen,
EN NUMMER VAN DEZEN BRIEF NAUWKEURIG
AAN TE HALEN. J. van Galenstraat 14,
———————
BERICHT OP SCHRIJVEN VAN: A M S T E R D A M.
======================
Nº 37/00/M.1940 29/5
[Paraaf in linker marge]
Hierbij ingesloten doen wij U toekomen,
20 couverten voor de door U aan mij toe te zen-
den lijsten van doorgedraaide producten.
DE VOEDSELCOMMISSARIS
VOOR NOORDHOLLAND:
[Handgeschreven handtekening]
Bijl.: 20 couverten.
s Coll.: [Paraaf] * Status van de organisatie: Het briefhoofd toont de transitie van de Nederlandse overheid direct na de capitulatie (14 mei 1940). Hoewel het briefhoofd "Ministerie van Economische Zaken" vermeldt, is er bovenaan een stempel "LANDBOUW EN VISSCHERIJ" geplaatst, wat duidt op een verschuiving in departementale verantwoordelijkheid of een specifieke onderafdeling.
* Administratieve controle: De brief is een voorbeeld van de bureaucratische processen die direct na het uitbreken van de oorlog in gang werden gezet om de voedseldistributie te beheersen. De "Voedselcommissaris" had een cruciale rol in het monitoren van de markt.
* Terminologie: De term "doorgedraaide producten" verwijst naar groenten en fruit die op de veiling niet de minimumgrens (de afslagprijs) haalden en daarom uit de handel werden genomen (vaak vernietigd of verwerkt tot veevoer/soep). In oorlogstijd was een nauwkeurige registratie hiervan essentieel om verspilling tegen te gaan en de voedselvoorziening te plannen.
* Vormgeving: Het document bevat diverse stempels, typemachinelettertypen en handgeschreven parafen, wat typisch is voor de officiële correspondentie uit deze periode. Deze brief is gedateerd op 28 mei 1940, slechts twee weken na de Nederlandse overgave aan nazi-Duitsland. Het "Rijksbureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd" was al in 1939 (tijdens de mobilisatie) opgericht om Nederland voor te bereiden op mogelijke tekorten. Na de inval bleven deze organisaties functioneren, maar kwamen ze onder toezicht van de bezetter te staan.
De Gemeentelijke Centrale Markthallen in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) vormden het hart van de voedseldistributie voor de hoofdstad. Dat de Voedselcommissaris vanuit Alkmaar (het agrarische centrum van Noord-Holland) enveloppen stuurt voor "doordraailijsten", laat zien hoe nauwgezet de controle op de aanvoerlijnen van de stad direct vanaf het begin van de bezetting werd opgepakt.