Brief op officieel briefpapier. 24 november 1941. Front van Nering en Ambacht, District 12 (Amsterdam). FRONT VAN NERING EN AMBACHT

DISTRICT 12
TELEFOON ~~96288~~ 34743

AMSTERDAM 24 Nov. 1941
~~KONINGINNEWEG 155 c~~
Heerengracht 538

AFD. :
REF. : Nº 20/44/1 M.1941 [handgeschreven] 27/11

[Handgeschreven aantekening rechtsboven: onleesbaar, mogelijk "zie m. Insp"]

Den Weledelen Heer Directeur van het Marktwezen.
A m s t e r d a m.

Volksgenoot,

Nu het ook in Amsterdam een feit geworden is, dat de Joden geen handel meer mogen drijven op de Amsterdamsche markten zal zich ook geleidelijk de noodzakelijkheid doen gevoelen om eenige markten te doen samensmelten. Zoo zou het misschien van belang zijn de markt op de Westerstraat te laten vervallen, daar deze toch reeds langen tijd bewezen heeft geen levensvatbaarheid meer te bezitten en deze te verplaatsen naar de meest geschikte marktplaats in het centrum van de stad nl. het Amstelveld. Het meest geschikt reeds door de centrale ligging en door de vele tramverbindingen, terwijl de Jordaan toch uitstervende is voor het marktwezen.

Ik twijfel er niet aan, of een en ander zal inmiddels Uwe aandacht hebben gehad, maar met het oog op het groot aantal marktkooplieden en kramenzetters bij de Vakgroepen van ons Front aangesloten, zou ik het op prijs stellen, indien U mij zoudt willen mededeelen, wanneer een dergelijke samensmelting tegemoet kan worden gezien.

Uitsluitend voor de øgoede orde breng ik nog onder Uwe aandacht dat de volgende Joodsche marktkooplieden in hun plaats Ariers op de markt hebben gezet:

Winnink - Schoonmaakbenoodigdheden             Standplaats
Van Gelder - IJzerwaren                                     Zwanenburgwal
IJzerkooper - boekenstal

De marktmeesters zijn met een en ander genoegzaam bekend en het zou aanbeveling verdienen, daaraan ten spoedigste een eind te maken.

Gaarne zie ik Uwe berichten terzake tegemoet en teeken met volkschen groet

De Districtsvertegenwoordiger
van het
Front van Nering en Ambacht
[Handtekening: J. Postma]
J. Postma

[Rechtsonder handgeschreven: 20] * Taalgebruik: De brief hanteert het typische nationaalsocialistische idioom van die tijd, zoals de aanhef "Volksgenoot" en de afsluiting "met volkschen groet". De spelling van "levensvatbaa rheid" (met spatie) en "øgoede" wijzen op typefouten in het origineel.
* Onderwerp: De brief betreft een voorstel tot sanering van de Amsterdamse markten (specifiek de Westerstraatmarkt) onder het voorwendsel van de uitsluiting van Joodse handelaren.
* Ideologische lading: De brief getuigt van actieve collaboratie. De afzender kaart niet alleen een herstructurering aan, maar treedt ook op als aangever ("verklikker") door Joodse handelaren te noemen die volgens hem "Ariërs" als strooman hebben ingezet om de anti-Joodse maatregelen te omzeilen.
* Organisatie: Het Front van Nering en Ambacht was een aan de NSB gelieerde organisatie die de belangen van de kleine zelfstandigen behartigde volgens de richtlijnen van de bezetter. In november 1941 waren de anti-Joodse maatregelen in bezet Nederland in een versnellingsfase beland. Sinds september 1941 was het Joden verboden om markten te bezoeken of daar handel te drijven. Deze brief illustreert hoe nationaalsocialistische nevenorganisaties druk uitoefenden op het gemeentelijk apparaat (in dit geval de Dienst van het Marktwezen) om deze uitsluiting te gebruiken voor eigen economisch en organisatorisch gewin, en hoe zij actief toezagen op de naleving van rassenwetten. De verplaatsing naar het Amstelveld wordt hier beargumenteerd vanuit een efficiency-oogpunt, maar is onlosmakelijk verbonden met de "arisering" van de publieke ruimte.