Ambtelijke rapportage / Dienstbrief. Ingevolge Uw opdracht heb ik door de marktambtenaar van
de markten Westerstraat en Noordermarkt laten nagaan of
de kooplieden welke des Maandags op opgemelde markten een staan-
plaats in te nemen genegen zouden zijn om in plaats van op deze markten, een
plaats in te nemen op de markt Amstelveld.
Van de vaste plaatshouders op de markt Westerstraat en van
de Noordermarkt is geen enkele genegen om op de markt Amstelveld
een plaats in te nemen. Van de losse kooplieden welke als
regel een plaats innemen op de markt aan de Westerstraat
gaf slechts één te kennen geen bezwaar te hebben om
voortaan in plaats van op de Westerstraat op het Amstel-
veld een plaats in te nemen. (Zie lijst marktambtenaar)
In verband met het bovenstaande geef ik dan ook
in overweging het verzoek van het Kerk en Armbestuur
af te wijzen.
Ten slotte rapporteer ik U nog het volgende:
1) de handel van Winnink is overgenomen door diens zwager H. v. Kerkhoven.
Eerder was Winnink reeds enkele jaren behulpzaam. Onder(geteekende) verklaarde
mij desgevraagd, thans geheel voor eigen rekening te handelen.
2) de handel van Verkooper – 2e hands boeken – is voor een deel overgenomen
door W.P. de Cassee, die verklaarde geheel zelfstandig te handelen. Hij
koopt zijn boeken als regel bij opkoopers (lompenventers).
3) W. Kemping deelde mij desgevraagd mede de handel in ijzerwaren
en gereedschappen voor een bedrag van f 225,- v. J. Vos gelden
te hebben overgenomen. Op 15-12-’41 heeft hij een bedrag van
f 115.60 betaald. Betaling van dit bedrag toonde hij aan met
een door hem overgelegde en door v. Gelder geteekende kwitantie
dd 13-1-’42. * Handschrift: Een vlot, zakelijk administratief handschrift ("lopend schrift") uit het midden van de 20e eeuw. De leesbaarheid is goed, met specifieke afkortingen zoals "dd" (de dato) en het guldenteken "f".
* Inhoudelijke kern: De rapportage behandelt twee zaken. Allereerst de mislukte poging om marktkooplieden van de Jordaan (Westerstraat/Noordermarkt) te laten verhuizen naar het Amstelveld; de weerstand onder de kooplieden is nagenoeg unaniem. Ten tweede bevat het document een administratieve controle op de overdracht van drie specifieke handelszaken, waarbij wordt gecontroleerd of de nieuwe eigenaren inderdaad voor eigen rekening werken en of betalingen zijn voldaan.
* Terminologie: Termen als "vaste plaatshouders", "losse kooplieden" en "staanplaats" zijn specifiek voor het marktwezen. De vermelding van "lompenventers" geeft een inkijkje in de informele economie van die tijd. Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland (december 1941 - januari 1942). De markten in de Jordaan waren (en zijn) diep geworteld in de lokale cultuur, wat de onwil om te verhuizen naar het Amstelveld verklaart. Het "Kerk- en Armbestuur" dat het verzoek indiende, had waarschijnlijk belangen bij het vrijmaken van ruimte of het herinrichten van de publieke ruimte rondom de Westerkerk of Noorderkerk. De nauwgezette controle op de overname van handelszaken en de bewijsvoering met kwitanties past in de streng gereguleerde economie van de oorlogsjaren, waarbij de overheid grip probeerde te houden op distributie en eigendomsverhoudingen.