Archief 745
Inventaris 745-354
Pagina 8
Dossier 55
Jaar 1941
Stadsarchief

Typschrift (afschrift) op papier met handgeschreven toevoegingen en doorhalingen.

13 november 1941. Van: Zentralstelle für jüdische Auswanderung Amsterdam. Aan: Joodse firma J. Bosboom en Co., Amsterdam.

Origineel

Typschrift (afschrift) op papier met handgeschreven toevoegingen en doorhalingen. 13 november 1941. Zentralstelle für jüdische Auswanderung Amsterdam. Joodse firma J. Bosboom en Co., Amsterdam. Afschrift.-

ZENTRALSTELLE FÜR JÜDISCHE
AUSWANDERUNG AMSTERDAM.
B. No.458/41 N/La.

Amsterdam, den 13. November 1941.
Euterpestraat 99
Fernruf: 22017, 21957

Der jüdischen Firma J.Bosboom en Co., Amsterdam, wird
die Genehmigung zum Betreten des Centralen Marktes in Amsterdam
sowie der Besuch von Gemüse- und Obstversteigerungen erteilt.
Diese Genehmigung verliert am 15.12.41 ihre Gültigkeit
und ist bis zum 16-12.41 an die Zentralstelle für jüdische
Auswanderung, Amsterdam, zurückzugeben.

w.g. onleesbaar

[Handgeschreven tekst onderaan, doorgehaald met golvende lijnen:]
na 1 Dec. niet geoorloofd op
deze markt nog met Joden
te [handelen/verkeren] Dit document is een formeel afschrift van een vergunning uitgevaardigd door de Zentralstelle für jüdische Auswanderung. Het illustreert de verregaande bureaucratische controle over de resterende Joodse economische activiteiten in bezet Nederland.

Enkele opvallende kenmerken:
* Extreme beperking: De vergunning is slechts voor een periode van één maand geldig. De strikte instructie om het document op 16 december 1941 weer in te leveren, toont aan dat de bewegingsvrijheid van Joodse ondernemers per dag werd gecontroleerd.
* Locatie van macht: Het adres Euterpestraat 99 (tegenwoordig Gerrit van der Veenstraat) was het beruchte hoofdkwartier van de SD en de Zentralstelle. Het was het zenuwcentrum van de Jodenvervolging in Amsterdam.
* Segregatie: De term "jüdischen Firma" is een expliciete uiting van de rassenwetten. Joodse bedrijven werden gescheiden van de rest van de economie voordat ze uiteindelijk werden geliquideerd of "geariseerd".
* Handgeschreven notitie: De (doorgehaalde) Nederlandse aantekening wijst waarschijnlijk op een aanscherping van de regels per 1 december 1941, waarbij de aanwezigheid van of handel met Joden op de markt definitief verboden zou worden. In november 1941 was de juridische en economische isolatie van Joden in Nederland bijna voltooid. De Zentralstelle für jüdische Auswanderung, gemodelleerd naar nazi-instellingen in Wenen en Praag, was verantwoordelijk voor het dwingen van Joden tot "emigratie", wat in de praktijk neerkwam op beroving gevolgd door deportatie.

De firma J. Bosboom en Co. was een Joodse groothandel in groenten en fruit. Bedrijven in de voedselsector behielden soms iets langer hun vergunningen om de voedselvoorziening niet direct in gevaar te brengen, maar dit document laat zien dat hun speelruimte eind 1941 tot een minimum was beperkt. De handgeschreven lijnen door de tekst suggereren dat de vergunning op een later moment is ongeldig gemaakt of dat de restricties in de praktijk alweer waren ingehaald door strengere maatregelen. Kort na de datum op dit document zouden de eerste grootschalige deportaties naar de kampen in het oosten worden voorbereid.

Samenvatting

Dit document is een formeel afschrift van een vergunning uitgevaardigd door de Zentralstelle für jüdische Auswanderung. Het illustreert de verregaande bureaucratische controle over de resterende Joodse economische activiteiten in bezet Nederland.

Enkele opvallende kenmerken:
* Extreme beperking: De vergunning is slechts voor een periode van één maand geldig. De strikte instructie om het document op 16 december 1941 weer in te leveren, toont aan dat de bewegingsvrijheid van Joodse ondernemers per dag werd gecontroleerd.
* Locatie van macht: Het adres Euterpestraat 99 (tegenwoordig Gerrit van der Veenstraat) was het beruchte hoofdkwartier van de SD en de Zentralstelle. Het was het zenuwcentrum van de Jodenvervolging in Amsterdam.
* Segregatie: De term "jüdischen Firma" is een expliciete uiting van de rassenwetten. Joodse bedrijven werden gescheiden van de rest van de economie voordat ze uiteindelijk werden geliquideerd of "geariseerd".
* Handgeschreven notitie: De (doorgehaalde) Nederlandse aantekening wijst waarschijnlijk op een aanscherping van de regels per 1 december 1941, waarbij de aanwezigheid van of handel met Joden op de markt definitief verboden zou worden.

Historische Context

In november 1941 was de juridische en economische isolatie van Joden in Nederland bijna voltooid. De Zentralstelle für jüdische Auswanderung, gemodelleerd naar nazi-instellingen in Wenen en Praag, was verantwoordelijk voor het dwingen van Joden tot "emigratie", wat in de praktijk neerkwam op beroving gevolgd door deportatie.

De firma J. Bosboom en Co. was een Joodse groothandel in groenten en fruit. Bedrijven in de voedselsector behielden soms iets langer hun vergunningen om de voedselvoorziening niet direct in gevaar te brengen, maar dit document laat zien dat hun speelruimte eind 1941 tot een minimum was beperkt. De handgeschreven lijnen door de tekst suggereren dat de vergunning op een later moment is ongeldig gemaakt of dat de restricties in de praktijk alweer waren ingehaald door strengere maatregelen. Kort na de datum op dit document zouden de eerste grootschalige deportaties naar de kampen in het oosten worden voorbereid.

Locaties

Amsterdam (Euterpestraat 99).

Gerelateerde Documenten 6