Handgeschreven rapport van een controleur. 25 april 1941. [Linksboven in potlood/pen:]
W. Fuchs
verder behandeld
vs 29/4-41

[Midden boven:]
Rapport Nº 77/10/1 M.1941 6/5

Den Heer Bedrijfschef v.d. C.M.
Alhier.

Hedenmiddag deelde de winkelier M. de Bruijn, v. Boetzelaerstraat 40, kooperskaart 219 mij het volgende mede.
De overkruier Jan Jonge (aldus de Bruijn) wonende v. Beuningenplein 10 is in het bezit van een z.g.n. overkruierskaart 107562. Gewoonlijk brengt hij de door mij gekochte aardappelen voor mij naar huis. Nu werd mij van middag door een andere winkelier medegedeeld, dat de Jonge op weg van de C.M. naar de v. Boetzelaerstraat uit iedere zak wat aardappelen nam en deze onderweg verkocht. Diezelfde winkelier had hetzelfde ook reeds vorige dagen gezien. Ik ben toen (de Bruijn) meteen de straat opgegaan en zag ik toen op de Kortevelderskade, dat de Jonge voor een perceel wat mij nog bekend is aan een Juffr. een emmer aardappelen afgaf en geld ontving. Ik beval de J. om onmiddellijk deze aardappelen terug te halen, waaraan hij voldeed. –
De Bruijn is voornemens om hiervan aangifte te doen aan Bureau Raampoort en deelde mij dit mede, om U te laten beoordeelen of de Jonge van de C.M. geschorst dient te worden.

A’dam 25/4-1941
De Controleur
[Handtekening] Het document is een ambtelijk rapport waarin een incident van kleine criminaliteit in de voedselvoorziening wordt beschreven. De kern van de zaak is dat Jan Jonge, een 'overkruier' (iemand die goederen vervoert met een handkar), wordt betrapt op het achteroverdrukken van aardappelen. Hij haalde uit de zakken die hij voor winkelier De Bruijn transporteerde kleine hoeveelheden aardappelen om deze onderweg illegaal door te verkopen.

De winkelier heeft de overkruier op heterdaad betrapt op de Kortevelderskade (mogelijk een verschrijving van de Kostverlorenkade in Amsterdam-West, gezien de nabijheid van de andere genoemde locaties) terwijl deze een emmer aardappelen aan een vrouw verkocht. De overkruier werd gedwongen de goederen terug te halen. De controleur adviseert de bedrijfschef van de Centrale Markthallen (C.M.) om te overwegen de man te schorsen, terwijl de winkelier aangifte gaat doen bij de politie (Bureau Raampoort). Dit rapport dateert van april 1941, bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedseldistributie reeds strak gereguleerd via het bonnensysteem en centrale distributiepunten zoals de Centrale Markthallen in Amsterdam.

Aardappelen waren een essentieel volksvoedsel en de schaarste nam toe. Diefstal uit de officiële distributieketen werd daarom hoog opgenomen. De term "kooperskaart" en "overkruierskaart" verwijzen naar de officiële vergunningen die nodig waren om handel te mogen drijven en goederen te mogen transporteren binnen de gecontroleerde economie van de bezettingstijd. Het feit dat er direct melding wordt gemaakt bij de bedrijfschef en de politie toont de ernst van het vergrijp aan in een tijd van rantsoenering.