Officiële verklaring / Bewijs van opname. 1 mei 1941. NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589
AMSTERDAM-C., 1 Mei 1941
N. KEIZERSGRACHT 110

Verzoeke bij de beantwoording den datum van dezen brief aan te halen.

[Stempel in paars]: Nº 06/23/1 M. 1941 8/5

Ondergeteekende verklaart, dat mevr.
R. de Jong-Aarons sedert 25 April 1941 in het
Nederl. Israel. Ziekenhuis wordt verpleegd.

[In blauw potlood/inkt met pijl naar de naam]:
Stoofsteeg 7
A’dam

De Geneesheer-Directeur,
[Handtekening: J. Pinkhof]

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder]:
21/5/41 MS
Stoofsteeg 7

[Handgeschreven tekst onderaan]:
v.v.p. vrijstellen van betaling marktgeld Nieuwmarkt vanaf 20 April j.l.
Nieuwmarkt pl: nr 44
f 1.05 te goed
[Handtekening]

JL. 10.000-11-’40 Dit document dient als bewijs dat mevrouw R. de Jong-Aarons is opgenomen in het ziekenhuis. De reden voor deze verklaring staat onderaan handgeschreven: het is een verzoek om haar vrij te stellen van het betalen van "marktgeld" voor haar staanplaats op de Nieuwmarkt (plek nummer 44). Omdat zij sinds 25 april 1941 is opgenomen, kan zij haar nering niet uitoefenen. Er wordt melding gemaakt van een bedrag van f 1.05 dat zij blijkbaar "te goed" heeft of dat verrekend moet worden.

De brief is ondertekend door de geneesheer-directeur van het NIZ, destijds dr. J. Pinkhof. De diverse stempels en handgeschreven nummers duiden op een administratieve verwerking door zowel het ziekenhuis als de gemeentelijke instantie die over de marktgelden ging. Het document dateert van mei 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam was dit een periode van toenemende isolatie en beperkingen. Het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis aan de Nieuwe Keizersgracht was een centrale instelling in de Joodse buurt (de Joodse Wijk).

De Nieuwmarkt was een belangrijke plek voor Joodse markthandelaren. In de loop van 1941 werden de maatregelen tegen Joodse marktkooplieden steeds strenger; vanaf de zomer van 1941 mochten Joden alleen nog op speciaal aangewezen markten staan. Dit document toont de menselijke en praktische kant van deze geschiedenis: een zieke vrouw die via de officiële weg haar schaarse middelen (het marktgeld) probeert veilig te stellen terwijl ze in het ziekenhuis ligt. Het adres Stoofsteeg 7 lag in het hart van de oude Joodse buurt, vlakbij de Nieuwmarkt. J. Pinkhof R. de Jong